V SA/Wa 1493/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-14

Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Ewa Wrzesińska – Jóźków, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rady do Spraw Uchodźców o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej jest zgodna z prawem, w szczególności czy organ prawidłowo ocenił ryzyko związane z repatriacją cudzoziemca?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców o odmowie nadania statusu uchodźcy była prawidłowa, gdyż brak było przesłanek do nadania tego statusu. Natomiast decyzja o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ błędnie ocenił ryzyko związane z repatriacją cudzoziemca, nie uwzględniając powszechnie znanej sytuacji łamania praw człowieka w kraju pochodzenia oraz powiązania cudzoziemca z prześladowaną grupą religijną. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ochrony uzupełniającej.
Stan faktyczny
X. L., obywatel C., wystąpił o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, powołując się na zagrożenie życia i prześladowania w kraju pochodzenia z powodu przynależności do grupy religijnej F. G. Organ I instancji odmówił nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, a Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję. Sąd administracyjny uchylił wcześniejszą decyzję Rady i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym przesłuchanie skarżącego. Po ponownym rozpatrzeniu Rada ponownie odmówiła nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, co zostało zaskarżone do sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r. w części dotyczącej odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej; zasądził od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika koszty nieopłaconej pomocy prawnej; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi X. L. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. K. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy); 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2007 r. X. L.– obywatel C. – (zwany dalej: "Skarżącym"), wystąpił o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek uzasadnił tym, iż jego życie w C. byłoby zagrożone, nie może tam wrócić, bo prawa człowieka w C. nie są przestrzegane, a ich naruszanie jest na porządku dziennym , więc i jego dotknie. Decyzją z [...] stycznia 2008 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1176, ze zm.) – odmówił Skarżącemu nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, a także stwierdził brak przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że nie miał możliwości przesłuchania Skarżącego, który po opuszczeniu Aresztu w Celu Wydalenia nie zgłosił się do ośrodka dla cudzoziemców ubiegających się nadaniu statusu uchodźcy, nie poinformował także Szefa Urzędu o aktualnym miejscu swojego pobytu. Organ wskazał, że Skarżący został pouczony – w zrozumiałym dla niego języku – o obowiązku informowania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o każdorazowej zmianie miejsca pobytu, a niewykonanie tego obowiązku skutkuje – zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy, odmową nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podał, że przynależy do prześladowanego przez władze związku wyznaniowego, a fakt ten jest znany organom bezpieczeństwa C. W przypadku jego powrotu do C. zagrożone zostałoby jego prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego, a także istnieje ryzyko, że zostałby poddany prześladowaniu. Zarzucił, że z nieznanych dla siebie powodów nie został przesłuchany w trakcie postępowania, ani nie miał świadomości, że w postępowaniu ciążą na nim obowiązki, o których mowa w decyzji. W związku z czym wyraził gotowość złożenia wyjaśnień dotyczących przesłanek służących do przyznania mu statusu uchodźcy. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 16 ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1, art. 87 ust. 5 ustawy o udzielaniu cudzoziemców ochrony na terytorium RP oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") – zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. Wyrokiem wydanym dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1715/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez Cudzoziemca decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd zarzucił Radzie brak uzasadnienia dla odmowy przesłuchania X. L. oraz nie odniesienie się do zarzutów cudzoziemca dotyczących powodów ubiegania się o status uchodźcy, w szczególności nie odniesienie się do informacji zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a dotyczących wyznawanej przez cudzoziemca wiary ([...]), faktu prześladowania go w C. oraz pominięcie przedstawienia ogólnej sytuacji społeczno-politycznej dotyczącej przestrzegania praw człowieka w C.. Zarzucił Radzie nie wyjaśnienie czy uznaje, że skarżący jest członkiem/wyznawcą F. G., jaki charakter ma ta organizacja oraz czy deklaracja przynależności do niej mogłaby narazić jej członka na naruszenie praw człowieka w kraju pochodzenia. Rada do Spraw Uchodźców rozpoznając sprawę ponownie, przesłuchała cudzoziemca z udziałem tłumacza języka c.. Po przesłuchaniu do Rady wpłynęło pismo pełnomocnika strony, w którym podnosił on, że jego mocodawca w trakcie przesłuchania nie podał wszystkich okoliczności jego wyjazdu z C. i lęku przed koniecznością powrotu, z obawy przed przekazaniem tych informacji do ambasady C., co było podyktowane jego troską o bezpieczeństwo pozostawionej w kraju rodziny. Obawy jego brały się z faktu, iż uważał, że tłumacz jest rodowitym C. i dopytywał się o dokładną pisownię jego imienia i nazwiska w c. znakach, która to informacja byłaby przydatna dla identyfikacji skarżącego w C., w celu wszczęcia przez tamtejsze władze śledztwa przeciwko niemu i jego rodzinie. Do pisma pełnomocnik załączył materiały dotyczące F. G. i prześladowania jej członków w C.. Decyzją z dnia [...] marca 2010. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rada do Spraw Uchodźców wyjaśniła, że Cudzoziemcowi może zostać nadany w Polsce status uchodźcy, jeżeli spełnia on warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. W świetle art. 1 A wspomnianej Konwencji, nadanie statusu uchodźcy byłoby uzasadnione w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia osoba ubiegająca się o ten status jest narażona na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłaby zagrożona takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia. Dalej organ wskazał, że motywując wniosek o nadanie statusu uchodźcy, Cudzoziemiec oświadczył, że obawia się repatriacji ze względu na zagrożenie swojego bezpieczeństwa w C. oraz nieprzestrzeganie praw człowieka przez władze tego kraju. Organ podkreślił, że Cudzoziemiec nigdy nie był zatrzymany lub aresztowany w kraju pochodzenia. Organ wskazał, że X.L. oświadczył, iż był w kraju pochodzenia prześladowany i jednocześnie, iż miały miejsce akty przemocy fizycznej i psychicznej – X. L. wskazywał na dotyczące go podejrzenia o defraudację partyjnych pieniędzy. Ponadto obawia się działań ze strony władz C. z powodu uprawiania ćwiczeń F. G. Wnioskodawca stwierdził ponadto, że jest żonaty, edukację zakończył na poziomie szkoły średniej zawodowej. W kraju pochodzenia pracował dorywczo. Organ dodał, że podczas uzupełniającego wywiadu X. L. zadeklarował, że utrzymywał się ze sprzedaży [...]. Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że podczas przesłuchania w dniu [...].02.2010 r. Cudzoziemiec złożył rozległe zeznania, w których scharakteryzował swoją sytuację w kraju pochodzenia. Oświadczenia Strony miały uwiarygodnić fakt zagrożenia bezpieczeństwa Cudzoziemca w kraju pochodzenia. X. L. scharakteryzował swoje warunki życia w C.: opisał sytuację mieszkaniową (dom ok. [...] powierzchni), źródła utrzymania ([...]) oraz oświadczył, że jego relacje z sąsiadami (otoczeniem) były poprawne. Cudzoziemiec stwierdził, że czynnikiem skłaniającym go do emigracji były obawy wynikające z zaangażowania w F. G. Kolega Wnioskodawcy, z którym wspólnie rozprowadzali płyty CD z ćwiczeniami, został zatrzymany przez służby porządkowe. Jednocześnie X. L. przyznał, że często występowały przypadki zwolnienia z miejsc odosobnienia, osób, które zadeklarowały zerwanie z F. G. Skarżący podkreślił, że częstokroć były to jałowe deklaracje i wiele osób w ten sposób wracało na wolność i kontynuowało dotychczasowe praktyki. Organ zaznaczył, że X. L. składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce zadeklarował, że wyznaje [...], jednocześnie stwierdził, że jest uczestnikiem F. G. W dalszej części wywiadu Wnioskodawca poinformował, że w kraju pochodzenia rozdawał płyty CD z zapisem ćwiczeń F. G. Cudzoziemiec nie partycypował w kosztach wytworzenia płyt CD, a tylko rozprowadzał je wraz z kolegą. X. L. wskazał, że kolega został aresztowany za tę działalność. Jednocześnie Strona oświadczyła, że dokładnie nie wie, co stało się przesłanką zatrzymania kolegi, ponieważ nikt nie był świadkiem tego zdarzenia. Następnie stwierdził, że nawet najbliższa rodzina nie znała przyczyny aresztowania; X. L. sugerował, że być może nie zostały przedstawione żadne zarzuty. Zdaniem organu zaskakuje fakt, że Wnioskodawca wiedział, że jeden człowiek znał miejsce przetrzymywanie tego kolegi, choć zabronione były widzenia. Ponadto X. L. opisał okoliczności związane ze znalezieniem paszportu obywatela S.; posługując się tym dokumentem próbował przekroczyć granicę z [...]. Dalej organ podkreślił, że strona odniosła się także do faktu pobytu w Polsce przed próbą emigracji na [...] - Wnioskodawca przebywał w W. (nie podał adresu, punktem orientacyjnym było pobliskie targowisko) kilka (trzy lub cztery) miesięcy utrzymując się z pieniędzy przywiezionych z kraju pochodzenia (ok. [...]). Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że Cudzoziemiec z wnioskiem o objęcie go międzynarodową ochroną wystąpił w dniu [...].10.2007r., dopiero po zatrzymaniu na terytorium RP. W ocenie Rady X. L. nie zamierzał wcześniej wystąpić z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy - uzasadniał to nieznajomością języka i przepisów. Zdaniem organu rzeczywiste intencje X. L. można ocenić poprzez zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy. W ocenie Rady, skłania on do wniosku, że Strona nadmierną wagę przywiązuje do twierdzenia, że jej bezpieczeństwo byłoby zagrożone na obszarze całego kraju pochodzenia. Podobnie nieuzasadnioną wagę przywiązuje X. L. do swojej przynależności (praktykowania) F. G. Społeczność ta wprawdzie jest nieprzychylnie traktowana przez władze C., ale sam Wnioskodawca stwierdził, że nie można bez wątpliwości stwierdzić, że jego kolega został zatrzymany w związku z rozprowadzaniem płyt CD z nagranymi ćwiczeniami. W ocenie Rady obawy Strony w tej kwestii są nieuzasadnione. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że skrajnych wątpliwości w sprawie wiarygodności oświadczeń Cudzoziemca dostarcza analiza jego wypowiedzi na temat wejścia w posiadanie paszportu obywatela S. Organ stwierdził, że elementarne doświadczenie życiowe pozwala ze znaczącym prawdopodobieństwem wykluczyć znalezienie zagranicznego paszportu przez imigranta. Zdaniem organu o instrumentalnym traktowaniu procedury o nadanie statusu uchodźcy w Polsce świadczy również fakt, że X. L. nie podaje żadnych konkretnych, mogących pozwolić na definitywne ustalenia szczegółów związanych z jego pobytem w Polsce (miejsca, osoby). Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w dniu [...] lutego 2009 roku Strona przekazała do Rady informację o odbytym w siedzibie Rady przesłuchaniu - w ocenie Cudzoziemca przesłuchanie przeprowadzono w sposób niewłaściwy. Strona uzasadniła to pochodzeniem etnicznym tłumacza (rodowity C.) i wynikającymi z tego obawami. Zdaniem organu wątpliwości Strony nie znajdują uzasadnienia. Osoba tłumacząca wywodzi się z grona S. (przesiedlonych do C.), ponadto cieszy się estymą w świecie kultury (współpracownik przy produkcjach filmowych). Poddawanie w wątpliwość rzetelności tłumacza (posiadającego wszelkie wymagane uprawnienia) jedynie potwierdza instrumentalne traktowanie przez cudzoziemca procedury o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie Rady załączone przez Stronę materiały nie zawierają żadnych informacji, które bezpośrednio odnosiłyby się do Wnioskodawcy. Tym samym nie ma uzasadnienia, aby Cudzoziemca - osobę bardzo powierzchownie związaną z F.G., uznać za potencjalną ofiarę reżymu C. Organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja związana z przestrzeganiem praw człowieka w C. jest powszechnie znana, zaś rygorystyczne działania władz wielokrotnie doprowadzały do debaty na temat miejsca człowieka w obowiązującej w tym kraju ideologii. Na podstawie oświadczeń Cudzoziemca, który miał możliwość nieskrępowanych wypowiedzi i mógł przywołać wszelkie uznane przez siebie za istotne okoliczności, Rada uznała, że pomimo swoiście pojmowanej przez reżym w P. wizji człowieka-obywatela C., Wnioskodawca - ze względu na swoje dotychczasowe życie przedstawione w zgromadzonych w postępowaniu materiałach, nie może czuć się zagrożony. Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek świadczących o zainteresowaniu osobą X. L. przez organa represji. Jednocześnie uwzględniając sytuację materialną Wnioskodawcy w kraju pochodzenia oraz ogólne standardy warunków życia, zdaniem organu, można przyjąć, że faktyczną intencją emigracji był zamiar poprawy sytuacji materialnej. Organ podniósł, że odwoływanie się do ogólnej sytuacji w kraju pochodzenia nie może stanowić przesłanki do nadania statusu uchodźcy. Reasumując: w ocenie Rady wskazywane przez Wnioskodawcę okoliczności nie mogły stanowić kluczowej przesłanki do emigracji z kraju pochodzenia. Wjazd Cudzoziemca do Polski nie wiązał się z zamiarem poszukiwania skutecznej formy ochrony międzynarodowej. Organ stwierdził, że zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i w trakcie przesłuchania, X. L. nie przedstawił przekonywujących okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu go lub uzasadniałyby obawę przed takim prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej łub przekonań politycznych. Zdaniem organu X. L. miał możliwość przedstawienia wszelkich okoliczności oraz faktów mogących świadczyć o występowaniu rzeczywistego zagrożenia jego osoby na terytorium kraju pochodzenia. Organ drugiej instancji bardzo wnikliwie przesłuchał Stronę, za jej zgodą w znanym jej języku. Po zakończonym przesłuchaniu Strona oświadczyła, że wszystko zrozumiała, a protokół przesłuchania, jako zgodny ze złożonymi zeznaniami Strona podpisała i nie zgłosiła przy tym żadnych zastrzeżeń do tłumaczenia. Organ stwierdził, że X. L. miał możliwość wglądu do akt sprawy na każdym etapie postępowania. Ustalenia w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy były dokonane na podstawie oświadczeń Wnioskodawcy złożonych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz w późniejszym wywiadzie, których to zeznań nie kwestionował. Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła również, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne - w tym przesłanki rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji rozpatrzył wszystkie okoliczności sprawy i - zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, dokonał ich oceny i uwzględnił w ustaleniach, na podstawie których rozstrzygnął niniejszą sprawę. Ponadto art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP stanowi, że Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy repatriacja może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy (orzeczenie kary śmierci i wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie traktowanie lub karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zdaniem organu nie można na podstawie zebranych materiałów uznać, aby istniało jakiekolwiek ryzyko związane z repatriacją Cudzoziemca. Ustalenia w sprawie zostały podjęte także z wykorzystaniem powszechnie akceptowanych i uznanych źródeł informacji. Ich analiza nie wskazuje, aby sytuacja w kraju pochodzenia Cudzoziemca mogła ważyć na jego faktycznym poczuciu bezpieczeństwa. Tym samym organ uznał, że nie występują podstawy do udzielenia X.L. ochrony uzupełniającej na terytorium RP. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, Rada do Spraw Uchodźców, jako organ rozpoznający w II instancji sprawę w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy rozważyła także, czy nie zachodzą przesłanki do udzielenia X. L. zgody na pobyt tolerowany w RP. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, organ stwierdził, że nie zaistniała także żadna z przesłanek opisanych w art. 97 pkt 1, a więc nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że w kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone prawo Cudzoziemca do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, że mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. W ocenie Rady postępowanie nie wykazało także, by zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 97 pkt 2- 4 ustawy. Zdaniem organu w niniejszej sprawie brak było przesłanek wskazanych w art. 1 A Konwencji Genewskiej. Organ stwierdził, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie X. L. statusu uchodźcy jest zgodna z prawem, została wydana po wnikliwym przeanalizowaniu zebranego materiału i przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, została także właściwie uzasadniona, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 107 § 3 kpa. W skardze na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2008 r. wskazując na: 1. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: a) rażące naruszenie art. 7, 75, 77 § 1 i 2, 78 § 1 i 2, i 86 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, niezgromadzenie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego istotnego dla sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie dążenie do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, w szczególności polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o Jego ponowne przesłuchanie w obecności innego tłumacza j. c.; b) rażące naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa do udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez nie umożliwienie mi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań polegającego na niepoinformowaniu skarżącego przed wydaniem decyzji, że w niniejszej sprawie został już zgromadzony materiał dowodowy i że na jego podstawie zostanie wydana decyzja; c) rażące naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, dokonaną w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, 2. naruszenie prawa materialnego, którego miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźcy z 1951 r. oraz Protokołu Nowojorskiego z 1967 r. poprzez nieprawidłową interpretację ww. przepisów i przyjęcie, że Skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców w całości podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.). Sąd rozpoznając skargę dokonuje analizy prawnej przepisów, które były lub powinny być podstawą decyzji, ale także korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lipca 2009 r. decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2008r., orzekając ponownie Rada do Spraw Uchodźców, stosownie do przepisu art.153 p.p.s.a. , była związana oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Sądu. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę stwierdził, że wskazania wyrażone w wyroku WSA z dnia 22 lipca 2009 r. zostały przez organ orzekający wykonane. W wyroku z dnia 22 lipca 2009 r. WSA zobowiązał Radę do Spraw Uchodźców przede wszystkim do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego lub do uzasadnienia dlaczego przeprowadzenie takiego dowodu nie jest konieczne. Rada do Spraw Uchodźców przesłuchała skarżącego z udziałem tłumacza języka c.. Za nieuzasadniony uznał Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, wniosek skarżącego o ponowne przesłuchanie go z udziałem innego tłumacza, ponieważ w trakcie przesłuchania nie mając zaufania do tłumacza (obawiał się przekazania informacji do c. ambasady) nie ujawnił wszystkich informacji dotyczących okoliczności jego wyjazdu z kraju pochodzenia. W ocenie Sądu wniosek ten jest nieuzasadniony. Skarżący ubiegając się o opiekę władz polskich nie miał podstaw do braku zaufania do zapewnionego mu przez Radę do Spraw Uchodźców tłumacza. Ponadto Skarżący miał możliwość podania wszystkich informacji, których ujawnienie uważał za istotne we wniosku o nadanie statusu uchodźcy i w pismach kierowanych do organów polskich. Również w skierowanym do Rady do Spraw Uchodźców w piśmie pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] lutego 2010r., w którym wnosił on o ponowne przesłuchanie Skarżącego z udziałem tłumacza języka c. narodowości polskiej, którego Skarżący nie będzie się obawiał ,pełnomocnik nie podał żadnych informacji, o których Skarżący wcześniej nie informował polskich organów. Wykonując wskazania Sądu w zakresie obowiązku przedstawienia sytuacji społeczno-politycznej dotyczącej przestrzegania praw człowieka w C. , Rada do Spraw Uchodźców ustaliła, że sytuacja związana z przestrzeganiem praw człowieka w C. jest powszechnie znana, zaś rygorystyczne działania władz wielokrotnie doprowadzały do debaty na temat miejsca człowieka w obowiązującej w tym kraju ideologii. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że winna być ona uchylona. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa w części dotyczącej odmowy przyznania Skarżącemu statusu uchodźcy. Rada do Spraw Uchodźców zasadnie uznała, że w sprawie brak było przesłanek do nadania Cudzoziemcowi statusu uchodźcy. Zgodnie z art.13 ust.1 ustawy cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Określone w w. cyt. przepisie przesłanki nadawania statusu uchodźcy są powtórzeniem przesłanek określonych w art.1. A pkt 2 Konwencji Genewskiej. Rozpoznając sprawę stosownie do przywołanych na wstępie przepisów Sąd na podstawie znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów ustalił, że X. L. obywatel C. przyjechał do Polski [...] czerwca 2006 roku legalnie przez przejście graniczne W. na podstawie paszportu c. z zamieszczoną w nim polską wizą . Dnia [...] sierpnia 2006 r. został zatrzymany na przejściu granicznym w Ś. (w autobusie do P.) za usiłowanie przekroczenia granicy państwowej wbrew obowiązującym przepisom prawa, legitymując się cudzym paszportem s. Dnia [...] września 2006 r. Wojewoda L. wydał decyzję o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP. Następnie, dnia [...] września 2006 r. cudzoziemiec skierował do Wojewody L. o prośbę o niewydalanie go z terytorium Polski, ponieważ jest wyznawcą prześladowanej przez władze c. religii F. G. i po powrocie do swego kraju zostanie aresztowany, skazany na długoletnie pozbawienie wolności, a nawet na karę śmierci za próbę nielegalnego przekroczenia granicy oraz za zdradę C. Wojewoda L. wszczął postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany w Polsce i stwierdzając, że brak jest podstaw do udzielenia takiej ochrony decyzją z dnia [...] maja 2007 r. odmówił cudzoziemcowi udzielenia zgody na pobyt tolerowany w RP. Wnioskiem z dnia [...] października 2007 r. cudzoziemiec wystąpił o nadanie mu w Polsce statusu uchodźcy. Uzasadniając wniosek wskazał, że w kraju pochodzenia podejrzewano go o kradzież partyjnych pieniędzy oraz, że bał się prześladowań z powodu uprawiania ćwiczeń F. G. Wskazał również, że łamanie praw człowieka jest w C. na porządku dziennym. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił nawet zaistnienia którejkolwiek z przesłanek stanowiących podstawę udzielania statusu uchodźcy. Sąd za trafne uznał również stanowisko Rady do Spraw Uchodźców o instrumentalnym traktowaniu przez Skarżącego procedury o nadanie statusu uchodźcy. Postępowanie Cudzoziemca wskazuje bowiem, iż nie zamierzał on skorzystać z ochrony międzynarodowej na terenie Polski. Wskazuje na to szczególnie fakt, iż wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożył ([...] i [...].10.2007 r.) dopiero po zatrzymaniu go przy próbie nielegalnego przekroczenia granicy polsko-n. ([...].08.2006 r.), wydaniu decyzji wydaleniowej ([...].09.2006 r.) i odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany ([...].05.2007 r.). Odnosząc się do stwierdzenia przez Radę do Spraw Uchodźców braku przesłanek do udzielenia Cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, określonych w art.97 ust.1 Sąd wskazuje, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja Wojewody L. z dnia [...] maja 2007 r. odmawiająca Cudzoziemcowi udzielenia zgody na pobyt tolerowany (k.71). Jeżeli decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym , brak było podstaw do orzekania w tym zakresie ponownie przez Radę do Spraw Uchodźców. Za nieuzasadnione Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art.7,75,77§ 1 i 2,78§1 i 2 ,86 i 10 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, nierozpatrzenie materiału dowodowego i nie dążenie do wyjaśnienia prawdy obiektywnej oraz pozbawienie skarżącego prawa do udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez nie umożliwienie mi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Rada do Spraw Uchodźców przeprowadziła postępowanie dowodowe przesłuchując Cudzoziemca w jego ojczystym języku, zapewniając mu możliwość wyjaśnienia okoliczności w jakich opuścił kraj pochodzenia i przyczyn dla których obawia się powrotu. Rada nie kwestionuje wskazanych przez skarżącego faktów podejrzewania go o sprzeniewierzenie pieniędzy partyjnych oraz przynależności do F. G. polegających na opisanym przez skarżącego wykonywaniu ćwiczeń i rozprowadzaniu płyt CD. Prawidłowo również Rada do Spraw Uchodźców ustaliła, że sytuacja związana z przestrzeganiem praw człowieka w C. jest powszechnie znana, zaś rygorystyczne działania władz wielokrotnie doprowadzały do debaty na temat miejsca człowieka w obowiązującej w tym kraju ideologii. Rada wskazała, że ustalenia te zostały podjęte także z wykorzystaniem powszechnie akceptowanych i uznanych źródeł informacji, nie wskazując jednak jakie to są źródła. Wobec faktu, że brak przestrzegania praw człowieka w C. jest okolicznością powszechnie znaną , brak konkretnego wskazania źródeł takich ustaleń nie jest okolicznością, która mogłaby mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd stwierdził natomiast, że Rada do Spraw Uchodźców błędnie przyjęła , iż "nie można uznać, aby istniało jakiekolwiek ryzyko związanie z repatriacją cudzoziemca" i odmówiła udzielenia ochrony uzupełniającej. Wobec uznania przez Radę do Spraw Uchodźców , że prawa człowieka w C. nie są przestrzegane i wobec posiadania w aktach sprawy materiałów dotyczących więzienia i torturowania wyznawców F.G., przyjęcie przez Radę, iż " nie można uznać, aby istniało jakiekolwiek ryzyko związanie z repatriacją cudzoziemca" oraz, że "sytuacja w kraju pochodzenia nie może ważyć na faktycznym poczuciu bezpieczeństwa Skarżącego" zostało dokonane z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że wobec powszechnie znanej sytuacji braku przestrzegania w C. praw człowieka oraz wobec powiązania Cudzoziemca z F. G. wydalenie go do kraju pochodzenia mogłoby go narazić na tortury, nieludzkie i poniżające traktowanie albo karanie, w związku z czym spełnione zostały przesłanki do udzielenia Skarżącemu ochrony uzupełniającej. W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło