V SA/Wa 1511/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi G. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę; W dniu [...] czerwca 2004 r. G. N. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. przyznał stronie płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na kwotę 7811,76 zł do powierzchni 29,59 ha. Podobne wnioski strona złożyła w dniu [...] maja w latach 2005-2008r. Na skutek wątpliwości powstałych we wniosku z [...] maja 2008r. w którym beneficjent wskazał mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo w stosunku do powierzchni objętej 5-letnim zobowiązaniem organ wystosował wezwanie do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe strona złożyła w dniu 20 kwietnia 2009 r. korektę wniosku, jednak błąd kontroli zobowiązań wieloletnich pozostał bez wyjaśnienia. Wobec powyższego na mocy decyzji z [...] maja 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał stronie płatność tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do powierzchni 18,03 ha w kwocie 4759,92 zł. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, zawiadomieniem z 18 czerwca 2010r. poinformował G. N. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Poinformował też o możliwości złożenia oświadczenia przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, w przypadku kontynuowania przedmiotowego zobowiązania przez nowego posiadacza działek rolnych. Wezwanie zostało doręczone w dniu 25 czerwca 2010 r. G. N. nie odpowiedział na powyższe wezwanie i nie złożył wyjaśnień. W dniu [...] lipca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., działając na mocy upoważnienia Prezesa ARiMR, decyzją Nr [...] ustalił G. N. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości 10478,16 zł. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Prezes ARiMR, decyzją z [...] lutego 2011r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy widnieje jedynie oświadczenie D. Z. z [...] marca 2008 r. o użytkowaniu działek ewidencyjnych nr 205, 63, 25. Zdaniem organu użytkowanie działek przez D. Z. nie jest jednoznaczne z przejęciem zobowiązań ONW. Dalej wyjaśnił, że nawet gdyby takie oświadczenie wpłynęło nie rodziłoby ono skutków prawnych, ze względu na to, że przejęcie zobowiązań nastąpiłoby pomiędzy przejmującym i przekazującym, których nie łączy żadna umowa. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 22 września 2011r. sygn. akt: V SA/Wa 845/11, uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR z [...] lutego 2011r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że organ orzekający dopuścił się naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 oraz 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.). Jak wskazał tut. Sąd organ winien przeprowadzić dowód ze znajdującego się w jego posiadaniu wniosku D. Z. o przyznaniu płatności za rok 2008 i wyjaśnić kwestię, czy kontynuuje ona zobowiązanie G. N., czy też podjęła własne zobowiązanie, a może w ogóle nie podjęła zobowiązania ONW. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej pełnomocnika organu, wyrokiem z 23 kwietnia 2013r., II GSK 51/12 uchylił go i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. NSA podzielił argumentację skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim zarzuca ona naruszenie Sądowi I instancji przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie § 9 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem ONW, a konkretnie zastosowanie tego przepisu do sytuacji, gdy doszło do wypowiedzenia umowy dzierżawy przez wydzierżawiającego i błędnej wykładni tego przepisu poprzez uznanie, że przepis ten odnosi się do osoby przejmującej działki rolne od osoby innej niż beneficjent. Sąd II instancji uznał także za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), zwanej dalej u.w.r.o.w., poprzez wskazanie konieczności przeprowadzenia dowodu z wniosku o przyznanie pomocy finansowej osoby niebędącej przyjmującym posiadanie gospodarstwa rolnego w rozumieniu § 9 ust. 2 rozporządzenia ONW. NSA podkreślił w uzasadnieniu swego wyroku, że par. 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW obejmuje tylko takie przypadki, gdy dochodzi do transakcji działkami rolniczymi pomiędzy beneficjentem pomocy a przejmującym te działki w oparciu o stosowną umowę. Zaś sytuacja, w ramach której dochodzi do wypowiedzenia umowy dzierżawy przez wydzierżawiającego uregulowana została w odrębny przepisie. Nie mieści się ona w analizowanym § 9 ust. 2 rozporządzenia ONW. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia płatność ONW nie podlega zwrotowi, zgodnie z art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006, jeżeli zaniechanie działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 1, nastąpiło na skutek rozwiązania przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone objęte zobowiązaniem działki rolne lub ich części w granicach obszarów ONW, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności. Na podkreślenie zdaniem Sądu kasacyjnego zasługuje fakt, że w przypadku wypowiedzenia umowy dzierżawy przez wydzierżawiającego w ogóle nie można mówić o przekazaniu działek rolnych kolejnemu posiadaczowi w wyniku umowy zawartej pomiędzy beneficjentem a podmiotem przejmującym grunty na mocy porozumienia zawartego z wydzierżawiającym. Przeniesienie posiadania działek rolnych na kolejnego posiadacza następuje bowiem poza wiedzą i wpływem na taką transakcję beneficjenta. Zatem, jak wskazał NSA, w ramach § 9 ust. 2 rozporządzenia ONW nie mieści się stan faktyczny, w ramach którego doszło do wypowiedzenia umowy dzierżawy przez wydzierżawiającego. Omawiany przepis obejmuje swą treścią wyłącznie stany faktyczne, w ramach których doszło do zawarcia umowy pomiędzy beneficjentem pomocy a przejmującym działki lub ich części. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2013r., sygn. akt II GSK 51/12 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej strony skarżącej. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazania NSA są zarówno wiążące jak i jednoznaczne. WSA w Warszawie, w składzie ponownie rozpoznającym sprawę podziela je w całości. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, iż doszło do wypowiedzenia umowy dzierżawy przez wydzierżawiającego a zatem sprawa winna być rozpozna przez organ na gruncie § 9 ust 5 pkt 1 Rozporządzenia ONW. W tym przypadku nie ma w ogóle możliwości kontynuowania zobowiązania zaciągniętego przez beneficjenta, przez osobę trzecią przejmującą przedmiot dzierżawy ponieważ osoba ta jest całkowicie niezależna od dotychczasowego dzierżawcy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.