V SA/Wa 1536/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia (...) sierpnia 2018 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia postanawia odrzucić skargę W toku prowadzonego postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania do zwrotu dofinansowania Skarżąca wystąpiła do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP") z wnioskiem o wyłączenie biegłego od udziału w sprawie oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność potwierdzenia stronniczości biegłego. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. znak: [...], PARP odmówił wyłączenia biegłego oraz przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność potwierdzenia stronniczości biegłego. Od tego postanowienia Skarżąca złożyła zażalenie. Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. znak [...] Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez Spółkę zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r poz. 1257, ze zm., dalej: "K.p.a."), polegające na zaniechaniu podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało błędnym uznaniem iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności biegłego, podczas gdy w trakcie wielu innych kontroli wskazywał on, iż mimo że systemy wykorzystywane przez Spółkę zostały według jego oceny wykonane zgodnie z zapisami biznesplanów, zostaną przez niego zakwestionowane z tego tylko względu, iż ich wykonawcą lub nabywcą jest Spółka, co stanowiło wystarczającą przesłankę do uznania, iż nie jest on osobą bezstronną, a tym samym jako biegły powinien podlegać wyłączeniu; 2) art. 24 § 3 K.p.a. w związku z art 84 § 2 K.p.a, w związku z art. 8 § 1 K.p.a poprzez przyjęcie, iż przesłanką zastosowania art. 24 § 3 K.p.a. jest istnienie okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności tylko i wyłącznie pracownika danego organu, podczas gdy zaistnienie przesłanki w postaci okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do bezstronności można rozpatrywać również w odniesieniu do biegłego, skutkujące niewyłączeniem biegłego od udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] 3) art. 75 § 1 K.p.a. w związku z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków podczas, gdy osoby powołane na świadków miały wiedzę o istniejących uzasadnionych okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności biegłego; 4) art. 124 § 1 i 2 K.p.a polegające na błędnym pouczeniu Skarżącej i wskazaniu, iż na przedmiotowe postanowienie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, w sytuacji gdy niniejsze postanowienie jest postanowieniem kończącym postępowanie, a zatem przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na niedopuszczalność skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Według treści art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie obejmującym orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. A zatem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne jest wyłączona w sprawach, które w toku postępowania administracyjnego są załatwiane postanowieniem, na które nie służy zażalenie. Oznacza to, że jeżeli określona kwestia w postępowaniu administracyjnym jest załatwiona w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie, to rozstrzygnięcie dotyczące tej kwestii nie jest poddane kontroli sądów administracyjnych, także wtedy, gdy strona wniesie niedopuszczalne zażalenie i organ wyższego stopnia wyda w tym przedmiocie postanowienie. Pogląd taki został wyrażony także w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (v. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 49/17). Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (w niniejszej sprawie zażalenia) oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność zażalenia w niniejszej sprawie miała charakter przedmiotowy. Postanowienie o odmowie wyłączenia wskazanej osoby od udziału w postępowaniu nie należy do postanowień, w stosunku do których K.p.a przewiduje możliwość zaskarżenia poprzez wniesienie zażalenia, zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. Postanowienie zawiera zatem prawidłowe pouczenie, zgodnie z którym nie służy stronie żaden środek zaskarżenia. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż brak kontroli sądowej nad tego rodzaju postanowieniami nie wpływa negatywnie na uprawnienia strony postępowania administracyjnego. Kwestia rozstrzygnięta postanowieniem, na które nie służy zażalenie, może być poddana kontroli instancyjnej na podstawie art. 142 K.p.a,, a następnie kontroli sądowej w ramach skargi na decyzję organu odwoławczego. Argumenty Skarżącej co do podstaw wyłączenia biegłego mogą zostać przeanalizowane w toku postępowania odwoławczego, o ile postanowienie razem z decyzją zostanie zaskarżone odwołaniem stosowanie do art. 142 K.p.a. W związku z powyższym skarga wniesiona w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna z tego powodu, że przedmiot skargi został wyłączony spod kognicji sądów administracyjnych. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji