V SA/Wa 1545/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi H. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Wnioskiem z 27 kwietnia 2009 r. H. K. wystąpił do Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W piśmie z dnia ... lutego 2010 r. nr ... organ zwrócił się do strony o uzupełnienie wniosku. Strona nie dokonała jednak kompletnych uzupełnień w terminie – uzupełnienia zostały dostarczone w dniach 16 marca 2010 r. i 21 kwietnia 2010 r. W kolejnym piśmie z dnia ... sierpnia 2010 r. organ ponownie zwrócił się o dokonanie uzupełnień wniosku. Wnioskodawca zwrócił się z kolei o przedłużenie terminu na ich dokonanie, na co Agencja wyraziła zgodę, przedłużając termin do 2 lutego 2011 r. W powyższym terminie strona nie dokonała uzupełnień. ARiMR pismem z ... kwietnia 2010 r. poinformował skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193 poz. 1397, z późn. zm.). Uzasadniając swoje stanowisko ARiMR wyjaśniła, iż strona w terminie wyznaczonym w piśmie P-1/135 nie dokonała następujących poprawnych uzupełnień: brak poprawnie sporządzonej sekcji 28 Wnioskowana kwota pomocy, brak poprawnie sporządzonej sekcji VII Oświadczenie Wnioskodawcy oraz brak poprawnie sporządzonego zestawienia rzeczowo-finansowego operacji. Nie zostały również dostarczone oferty handlowe na zakup stacji pojenia i żywienia z procesorem wraz z transponderem z obrożą oraz stacji żywienia z transportem paszy – ofert sporządzonych zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o pomoc. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa ARiMR pismem z ... czerwca 2011 r. nr ... poinformowała skarżącego o jego negatywnym rozpatrzeniu W skardze na rozstrzygnięcie ARiMR z ... kwietnia 2011 r. skarżący wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności: 1. § 14 rozporządzenia oraz art. 21 ust. 1-3 i art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) poprzez uznanie, że nie dołączenie poprawionych dokumentów (ofert zakupu) przez skarżącego skutkuje odmową przyznania płatności, podczas gdy przedmiotowe dokumenty znajdowały się w aktach sprawy, 2. art. 7, 75 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy wskutek nie przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności dotyczącego zagubienia złożonych przez skarżącego dokumentów, 3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Wyrokiem z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1633/11 tut. sąd skargę o której wyżej mowa oddalił. Wyjaśnił, iż zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Stosownie do § 14 ust. 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Następnie, zgodnie z § 14 ust. 5 cytowanego rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. W powyższym kontekście sąd stwierdził, iż ARiMR w pismach z ... lutego 2010 r. oraz z ... sierpnia 2010 r. zasadnie wezwała do uzupełnienia wniosku. Poza tym pomimo drugiego wezwania zawartego w piśmie z 11 sierpnia 2010 r. wnioskodawca nie dokonał wymaganych uzupełnień w terminie. Braki wniosku zostały bowiem uzupełnione w dniu 7 lutego, podczas gdy ostateczny termin na ich uzupełnienie upłynął wraz z dniem 2 lutego 2010 r. Sąd podkreślił, że na ofertach dostarczonych wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa brak jest pieczątki potwierdzającej wpływ do Oddziału Regionalnego ARiMR, jak również pisma przewodniego. Tym samym, brak jest dowodu, że strona uzupełniła brakujące dokumenty - nie można również określić, ile dokumentów złożyła strona. Sąd stwierdził też, że część dokumentów strona złożyła już po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa - jak również, że nie wszystkie wymagane dokumenty zostały złożone. Zestawienie rzeczowo-finansowe zostało wprawdzie poprawione, lecz poprawa ta nie mogła prowadzić do zwiększenia wnioskowanej kwoty pomocy w innych pozycjach wniosku. W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 82/12 uchylił tenże wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W uzasadnieniu własnego wyroku NSA podniosło, iż nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy, skoro rozstrzygnięcie Sądu I instancji opiera się na założeniu, że braki wniosku zostały uzupełnione przez stronę w dniu 7 lutego, podczas gdy ostateczny termin na ich uzupełnienie upłynął wraz z dniem 2 lutego 2010 r. Zdaniem NSA okoliczność ta jest o tyle istotna, że brak złożenia dokumentów w wymaganym terminie skutkuje odmową przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Wynika to z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 193, poz. 1397 ze zm.). Odwołanie się zatem kasatora w zakresie nie wyjaśnienia stanu faktycznego do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. jest uzasadnione skoro powołany także przez kasatora art. 21 ust. 1 do 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) znajduje zastosowanie. Przyjęcie zatem przez Sąd I instancji braku uzupełnienia dokumentów w przepisanym terminie, nie jest uzasadnione i wymaga wyjaśnienia w sprawie. NSA podkreślił, że strona pismem organu z dnia ... września 2010 r. o nr ... otrzymała zgodę na przedłużenie terminu do złożenia poprawionych dokumentów. Termin ten został zakreślony do dnia 7 lutego 2011 r. Sąd I instancji przyjął, że braki wniosku zostały uzupełnione przez stronę w dniu 7 lutego, a więc w terminie wskazanym w powyższym piśmie. Z jakich powodów Sąd I instancji przyjął, że ich uzupełnienie upływało z dniem 2 lutego 2010 r. tego nie wyjaśniono. W sytuacji gdy terminy te zadecydowały o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, to niewątpliwie okoliczność ta jest istotna a brak jej wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów procesowych mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem NSA także inne braki, których strona rzekomo nie uzupełniła wymagają wyjaśnienia skoro Sąd I instancji uznał, że złożone zostały po terminie. W sytuacji gdy Sąd przyjął termin ich uzupełnienia do dnia 2 lutego 2010 r. a w istocie termin ten upływał 7 lutego 2011 r. to wyjaśnienia wymaga poza datą 2 luty także rok wykazany 2010 kiedy on dotyczył roku 2011. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 82/12 oraz wytycznymi jakie tamże sformułowano. W tym miejscu przypomnieć należy, że NSA uznał za trafny zarzut kasacji odnoszący się do nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem sądu rozpatrującego skargę ponownie miało to związek z tym, iż sąd I instancji rozpoznając sprawę po raz pierwszy przywołał ustalenia faktyczne organu (Sąd sam takich ustaleń czynić nie może) w sposób odbiegający przynajmniej po części od faktów i chronologii zdarzeń przedstawionych przez organ. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku. Zdaniem WSA taki stan rzeczy był spowodowany albo oczywistą omyłką sądu I instancji albo też błędną interpretacją poczynionych przez organ ustaleń faktycznych. W związku z tym przypomnieć należy, iż z akt sprawy wynika (podkreśla to również organ w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia), że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" który wymagał uzupełnień. Taki stan rzeczy skutkował wezwaniem wnioskodawcy (pismem z dnia ... lutego 2010 r. ...) do usunięcia braków złożonego wniosku wraz ze wskazaniem tych braków oraz z zakreśleniem terminu (21 dni) w którym powinny być usunięte. Powyższe znajdowało oparcie w przepisie § 14 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. – Dz. U. z 2007 r. nr 193 poz. 1397. Przepis ten stanowił, że jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia (...) wymagań Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania chyba, że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Pismo z dnia 25 lutego 2010 r. zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 1 marca 2010 r. co oznacza, iż ostatnim dniem na dokonaniem przez niego uzupełnień wniosku był dzień 22 marca 2010 r. W ww. terminie nie dokonano jednak wszystkich uzupełnień wniosku co skutkowało tym, iż Agencja wystosowała do wnioskodawcy kolejne pismo (... z dnia ... sierpnia 2010 r). żądając uzupełnienia wniosku w brakującym zakresie. Zostało ono odebrane przez adresata w dniu 17 sierpnia 2010 r. Podstawą drugiego wezwania był z kolei § 14 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia. Wynika z niego, że jeżeli wnioskodawca nie usunął w terminie wszystkich braków Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania chyba, że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Z akt sprawy wynika, że w odpowiedzi na drugie pismo organu, tj. pismo z dnia ... sierpnia 2010 r. wnioskodawca wystąpił z prośbą o przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku. Prośba ta została uwzględniona (Agencja przedłużyła termin o którym wyżej mowa do dnia 2 lutego 2011 r.). Także jednak i w tym terminie wniosek nie uzyskał statusu kompletności, co skutkowało zastosowaniem § 14 ust. 5 rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli wnioskodawca pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków nie usunął wszystkich braków w terminie Agencja nie przyznaje pomocy. W skardze jej autor podnosi, iż wbrew sugestiom organ wszystkie brakujące dokumenty złożył w wymaganym terminie i że dokumenty te organ zagubił. Problem jednak w tym, że na potwierdzenie powyższego nie przedstawił żadnego obiektywnego dowodu (poza własnymi gołosłownymi twierdzeniami). Skarżący nie posiada bowiem potwierdzenia złożenia tychże dokumentów w organie ani nawet potwierdzenia złożenia pisma zawierającego ich wykaz. W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie, że stosownie do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 / 2007 r. poz. 427) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktów spoczywa na osobie która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe oznacza, iż okoliczność złożenia wszystkich brakujących dokumentów winna być wykazana przez skarżącego. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił.