V SA/Wa 1566/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-27
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Jolanta Bożek, Barbara Mleczko – Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, pomimo braku całkowitej nieściągalności, ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia składek. Nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności, a sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, w tym posiadanie dochodu z wynajmu, nieruchomości i samochodu, a także zatrudnienie żony, nie uzasadniały umorzenia ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że umorzenie byłoby niecelowe i prowadziłoby do uprzywilejowania wierzycieli kosztem ZUS.Stan faktyczny
A. J. wnioskował o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, wskazując na przerwy w działalności gospodarczej spowodowane remontem i chorobą. Organy ZUS odmówiły umorzenia, stwierdzając brak całkowitej nieściągalności i brak podstaw do umorzenia ze względu na ważny interes wnioskodawcy, biorąc pod uwagę jego dochody, majątek oraz dochody rodziny. Po utrzymaniu decyzji przez Prezesa ZUS, A. J. złożył skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2008r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę.
Wnioskiem z [...] września 2007r. A. J. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o umorzenie kwot pieniężnych związanych ze sprawą "objęcia ubezpieczeniem społecznym za okresy zaprzestania działalności gospodarczej". W uzasadnieniu wskazał, iż zaległości objęte wnioskiem powstały w okresie faktycznych przerw w prowadzeniu działalności gospodarczej powodowanych zarówno koniecznością osobistego wykonywania czynności remontowo-budowlanych przy przebudowie warsztatu samochodowego, jak i złym stanem zdrowia: powracającym bólem kręgosłupa, drętwieniem kończyn dolnych, które okresowo wykluczały go z pracy zawodowej. Zobowiązany wskazał, iż nie wiedział o niedopuszczalności dokonywania okresowych wyrejestrowań i nie został w tej materii poinformowany przez pracowników ZUS.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w K. decyzją z [...] stycznia 2008r. nr [...], działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. nr 11 poz. 74 ze zm. zwana dalej usus) odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawca prowadził działalność w zakresie [...], jednak w latach [...]. dokonywał czasowych wyrejestrowań z ubezpieczeń społecznych z uwagi na czasową niemożność wykonywania w tym okresie działalności ze względów zdrowotnych. Przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej były okresami, w których wnioskodawca winien zostać objęty obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, co potwierdzają wyroki sądów powszechnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż A. J. przedstawił zaświadczenia lekarskie świadczące o złym stanie zdrowia, lecz nie pobiera on żadnych świadczeń emerytalno-rentowych.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ustawowa przesłanka całkowitej nieściągalności, należności w rozumieniu art. 28 ust. 2 i 3 usus, nie znaleziono podstaw do umorzenia należności w oparciu o ust. 3 a w/w artykułu tj. z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania składek.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, A. J. wskazał na okoliczności związane z powstaniem zadłużenia wynikającymi z konieczności przeprowadzenia remontu i rozbudowy [...]. Wnioskodawca podkreślił, iż każde wyrejestrowanie (zawieszenie) działalności poprzedzał konsultacją i zapytaniem u pracowników ZUS, jednak z powodu budowy i złego stanu zdrowia popadł w zaległości płatnicze. Zainteresowany przyznał, iż częściowo skorzystał z ustawy restrukturyzacyjnej, na mocy której umorzono część zaległości, a w [...]r. otrzymał zaświadczenie z ZUS, że nie posiada żadnych zaległości poza tymi objętymi restrukturyzacją.
W ocenie zainteresowanego organ rentowy powinien umorzyć sprawę objęcia go ubezpieczeniem, do wniosku dołączył stosowne dokumenty.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] kwietnia 2008r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej kpa) w związku z art. 83 ust. 4 usus, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2008r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, niezbędne do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek, na podstawie art. 28 usus oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r., w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365 – zwane dalej rozporządzeniem).
Organ odwoławczy ustalił przy tym, iż A. J. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, posiada stały dochód z tytułu wynajmu garażu w wysokości [...] zł., jest właścicielem nieruchomości gruntowej w postaci działki o powierzchni [...] m² zabudowanej domem jednorodzinnym o powierzchni [...] m ². Na przedmiotowej nieruchomości wpisana jest hipoteka [...] jako zabezpieczenie spłaty kredytu bankowego. Zgodnie z oświadczeniem płatnika, wartość powyższej nieruchomości to około [...] tys. zł., ponadto zainteresowany jest właścicielem samochodu marki [...].
Organ odwoławczy ustalił, iż A. J. nie posiada żadnych akcji, obligacji i papierów wartościowych, nie wykazuje też zaległości podatkowych. Żona B. J. jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na [...] jako starszy wykładowca, a także uzyskuje dochód z [...] działalności gospodarczej oraz z działalności wykonywanej osobiście (wg. zeznania PIT-[...] za rok 2006). Wnioskodawca ma na utrzymaniu [...] kształcących się dzieci.
Zdaniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają również umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a usus, który stwarza możliwość umorzenia składek pomimo braku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia.
W opinii organu odwoławczego interesu tego nie można wywodzić z faktu, iż zaległości powstałe na koncie płatnika wynikają z objęcia go ubezpieczeniami za okresy, w których dokonywał wyrejestrowań z ubezpieczeń oraz z faktu, iż w zaświadczeniach wydawanych z ZUS stwierdzono brak zaległości. Kwestia objęcia ubezpieczeniami społecznymi z tytułu [...] działalności zarobkowej została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu i poddana kontroli Sądu. A zatem nie może być ona badana i kwestionowana w niniejszym postępowaniu, gdyż takie okoliczności nie zostały przewidziane przez ustawodawcę jako przesłanki umorzenia.
Organ II instancji odniósł się także do akcentowanej przez wnioskodawcę kwestii zaświadczenia z [...]. podkreślił, iż z istoty prawnej zaświadczenia wynika, iż potwierdza ono określony stan faktyczny lub prawny, wynikający z dokumentacji czy danych będących w posiadaniu organu wydającego takie zaświadczenie, a zatem jest ono odzwierciedleniem tylko tego, czym w danym momencie organ dysponuje. Z faktu wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami nie można wysnuwać wniosków, iż osoba uzyskująca takie zaświadczenie ma pewność, iż jej rozliczenia z tytułu składek są prawidłowe.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego zainteresowany udowodnił okoliczność problemów zdrowotnych, które kwalifikują go jako osobę niezdolną do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym osiągania dochodu z tego tytułu.
Jednak organ II instancji wskazał, iż podejmując negatywne rozstrzygnięcie dla wnioskodawcy, uznał że umorzenie składek na obecnym etapie jest niecelowe. Rodzina zobowiązanego uzyskuje łączny dochód w wysokości [...] zł. brutto, opłaca z tego rachunki za [...].
Organ rozpatrujący sprawę, przyznał, iż kwota zobowiązań kredytowych obciążających wnioskodawcę utrudnia uregulowanie należności składowych, jednak okoliczność ta nie przesądza w przedmiocie umorzenia, gdyż prowadziłoby to do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem ZUS-u. Ponadto raty kredytów są spłacane przez skarżącego terminowo, nie wykazuje zaległości związanych z bieżącym utrzymaniem.
Organ odwoławczy zwraca też uwagę na możliwość spłat ratalnych, w kwocie która nie pozbawi możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego i będzie gwarantować systematyczne ich spłacanie. Niemałą korzyścią dla zobowiązanego, w opinii organu będzie fakt, iż taka forma spłaty zadłużenia powoduje wstrzymanie biegu odsetek za zwłokę i dalszego wzrostu zaległości.
Organ rentowy podkreślił również fakt, iż ewentualne umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne miałoby negatywny wpływ na wymiar wypłacanych w przyszłości świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z 17 grudnia 1998r. o Emeryturach i Rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998r., nr 162, poz. 1118 z późn.zm.).
Na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych A. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o pomoc w swojej sprawie.
Autor skargi wskazuje na przyczyny losowe, modernizację [...] oraz swoją chorobę, które uniemożliwiły mu prowadzenie działalności gospodarczej i zmusiły go do zaprzestania tej działalności. Przy czym zawsze, co podkreśla skarżący, wszystkie takie przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej były poprzedzone konsultacjami z pracownikami ZUS i wypełnieniem odpowiednich dokumentów. Do skargi dołączył decyzję restrukturyzacyjną z [...] kwietnia 2004r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., o umorzeniu należności za okres od [...]. do [...]. w łącznej kwocie [...] zł. a także, jak wynika z treści w/w uzasadnienia płatnik nie posiada zaległości za okres do [...]. do [...].
Skarżący dołączył również, pismo organu rentowego z [...] kwietnia 2006r., którym organ przyjmuje zasadność zgłoszenia przerwy w ubezpieczeniu wnioskodawcy i zatrudnionych tam pracowników. A. J., przedstawił również do akt sprawy, zaświadczenie potwierdzające fakt, iż na dzień [...] czerwca 2003r. nie zalega z opłatą składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ppsa., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonuje jedynie oceny legalności decyzji organu wydanej w następstwie złożenia wniosku o umorzenie należności w trybie art. 28 usus przez osobę zobowiązaną, nie dokonuje tym samym oceny ustaleń organu odnośnie wymiaru zaległości składkowych oraz ewentualnych nieprawidłowości wynikających ze sposobu ich wyliczenia (co kwestionował zobowiązany w treści skargi), właściwe są sądy powszechne rozpatrujące odwołania od decyzji podjętych w tym przedmiocie przez organ rentowy.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) ppsa., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] kwietnia 2008r., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.), dalej: u.s.u.s. oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z [...] września 2007r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Mając na względzie powyższe oraz treść wniosku skarżącego sprawę należało rozpoznać w oparciu o przepis art. 28 usus., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.
Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 usus. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 usus), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu.
Całkowita nieściągalność zachodzi gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sad oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Podkreślić należy, iż w uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 usus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 usus wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 usus., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.
Z kolei w art. 28 ust. 3a usus ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 usus). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a usus określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a usus w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki.
W tym miejscu, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż nie stwierdził braku majątku zobowiązanego, z którego można dochodzić zaległości składkowych, Należy bowiem wziąć pod uwagę fakt, że skarżący uzyskuje stały dochód ([...] zł.) tytułem wynajmu garażu, jest też właścicielem nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym o powierzchni [...] m ² przy ul. [...] w K., którego wartość skarżący szacuje na kwotę [...] tys. zł. (może stanowić przedmiot zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności z tytułu składek) oraz jest posiadaczem samochodu osobowego z [...]r. marki [...].
A. J. nie wykazał żadnych dodatkowych kosztów związanych z problemami ze zdrowiem (np. kosztów wykupu leków, dodatkowych badań), skarżący nie pobiera z tego tytułu żadnych świadczeń rentowych. W protokole z rozprawy z 27 października 2008r. przyznał, iż nie starał się o zaświadczenie o niepełnosprawności i zasiłek z tego tytułu.
Żona zobowiązanego jest osobą aktywną zawodowo, zarabia na utrzymanie rodziny, a skarżący nigdy nie zgłaszał żadnych zaległości związanych z bieżącym utrzymaniem, jak stwierdził organ rentowy.
Możliwe jest zatem przymusowe dochodzenie przez ZUS należności, nie zachodzi całkowita nieściągalność będąca – zgodnie z rozporządzeniem - podstawową przesłanką do ewentualnego umorzenia długu.
W tym miejscu zasadnym jest, zdaniem Sądu odnieść się do art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002r. nr 241, poz. 2074 ze zm.), zakład może umarzać należności z tytułu składek, na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998r., oraz na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999r., do 31 grudnia 2001r. – pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby.
A. J., zgodnie z argumentacją przedstawioną w treści skargi wskazuje na fakt, że decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2004r. uległy restrukturyzacji jego zaległości składowe za okres od [...]r. do [...]r., co powoduje, że art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Celem tej restrukturyzacji, była właśnie poprawa sytuacji finansowej firmy skarżącego, stworzenie nowych perspektyw rozwoju poprzez ograniczenie strat, wzrost zyskowności co w założeniu miało stworzyć możliwości opłacania składek należnych dla ZUS, a także tworzenie nowych miejsc pracy, bądź utrzymanie skali bieżącego zatrudnienia.
Nieuzasadnionym jest uzależnianie przez skarżącego możliwości umorzenia zaległości z tytułu składek, od faktu dokonywania czasowych wyrejestrowań swojej działalności zarobkowej.
Prawidłowo więc organy obu instancji przyjęły, że w sprawie nie zachodzą okoliczności mogące być podstawą umorzenia należności wobec ZUS.
Wydanie decyzji poprzedzone było wnikliwym i rzetelnym postępowaniem zmierzającym do ustalenia przesłanek umorzenia zaległości składkowych. Organy orzekające wzięły pod uwagę podnoszone przez skarżącego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
Sąd zauważa, iż organ odwoławczy przedstawił skarżącemu możliwość spłaty ratalnej tego zadłużenia, mimo to zobowiązany nie starał się rozłożenie zaległości na raty (treść protokołu rozprawy z 27 października 2008r.).
Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Decyzja również w całości odpowiada przepisowi art. 107 k.p.a.
Na marginesie już tylko wskazać należy, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku w/s III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Aczkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło