V SA/Wa 1570/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-22
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Izabella Janson, Krystyna Madalińska - Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest zgodna z prawem w sytuacji, gdy zobowiązany posiada majątek umożliwiający prowadzenie egzekucji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, gdyż nie zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności, ponieważ skarżący posiada majątek, który umożliwia prowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego. Ponadto, decyzja została poprzedzona dokładnym postępowaniem wyjaśniającym i prawidłową oceną materiału dowodowego, a granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone.Stan faktyczny
G. W. złożył wniosek do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, powołując się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego majątku umożliwiającego egzekucję. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, która została oddalona, następnie NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu WSA uchylił decyzję ZUS, a NSA oddalił skargę kasacyjną ZUS. Prezes ZUS ponownie odmówił umorzenia należności, co skarżący zaskarżył do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant st. sekr. sąd. - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę.
Wnioskiem z dnia z [...] maja 2006 r. G. W. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Uzasadniając wniosek powołał się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia.
Decyzją z [...] czerwca 2006 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okresy i w kwotach szczegółowo określonych w decyzji. W ocenie organu wnioskodawca posiadał bowiem majątek z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne, a zatem nie zachodziła przesłanka całkowitej nieściągalności. Ponadto organ uznał, że opłacenie składek w dłuższym okresie nie pozbawi wnioskodawcy możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. ZUS zauważył również, że źródłem utrzymania wnioskodawcy są prace dorywcze oraz pomoc ze strony dorosłych córek.
Prezes ZUS po rozpoznaniu wniosku zobowiązanego o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] września 2006 r. utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] czerwca 2006 r.
Na powyższą decyzję G. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 365/07 oddalił skargę.
Pismem z 22 października 2007 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku i wnosząc o jego uchylenie w całości zarzucając mu naruszenie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) – dalej "u.s.u.s." oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zwanego "rozporządzeniem".
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 216/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził w szczególności, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w zakresie spełnienia przez skarżącego przesłanki z przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia było skrótowe. NSA wskazał, że jego zdaniem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż powodem oddalenia skargi na rozstrzygnięcie Prezesa ZUS w tym zakresie było podzielenie przez Sąd I instancji stanowiska organu, iż zadłużenie skarżącego powstało w wyniku systematycznego niepłacenia składek, a ponadto z własnej winy nie brał on czynnego udziału w postępowaniu, a także pomimo wielokrotnych wezwań organu nie udokumentował istnienia zobowiązań i wierzytelności, na które powoływał się w swoich zeznaniach. Odnosząc się do powyższych stwierdzeń NSA zauważył, że w hipotezie przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia nie mieści się uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od faktu ich systematycznego opłacania. Przepis ten jako przesłankę dla ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek wskazuje bowiem niemożność ich zapłaty podyktowaną pozbawieniem zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w sytuacji gdyby miało dojść do zapłaty omawianych należności. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i wskazał, że Sąd I instancji rozpoznając ponownie skargę powinien ją rozpoznać pod kątem zgodności z prawem odmowy przez ZUS uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek w świetle przepisów rozporządzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia dniu 12 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2477/08 uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że organ orzekający pozostawił poza rozważaniami argumenty skarżącego przemawiające za możliwością zastosowania umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Chodziło w szczególności o brak majątku ruchomego pozwalającego na wyegzekwowanie należnych kwot, brak stałych dochodów i utrzymywanie się tylko z dobrowolnej pomocy córek, stan zdrowia (posiadanie orzeczenia o czasowej niezdolności do pracy), czy utrata możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych w razie zastosowania egzekucji z nieruchomości.
W związku z powyższym Sąd stwierdził naruszenie przepisów dotyczących postępowania dowodowego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest zobowiązany podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. W ocenie Sądu organ naruszył również art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ oceniając sytuację materialną skarżącego organ odniósł się tylko do faktu, że dłużnik nie udokumentował w żaden sposób posiadanych zobowiązań, wierzytelności i ponoszonych kosztów utrzymania, a także, że posiada mieszkanie, z którego można przeprowadzić egzekucję zaległych należności składkowych. Nie wzięto natomiast pod uwagę faktu, iż skarżący nie ma stałych środków do życia, a zatem nie ustalono z czego się utrzymuje. Z oświadczenia zobowiązanego wynika bowiem, że ze względu na dolegliwości zdrowotne nie może wykonywać żadnej pracy i jest na wyłącznym utrzymaniu swoich córek.
Następnie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 253/09 NSA oddalił skargę kasacyjną ZUS od powyższego wyroku.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Uzasadniając decyzję tej treści organ przedstawił w pierwszej kolejności dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Następnie wskazał, że ze złożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż nie posiada on żadnego źródła dochodu i jest na wyłącznym utrzymaniu córek, cierpi na zwyrodnienie kręgosłupa oraz lewego stawu biodrowego, co ogranicza podjęcie zatrudnienia. Jedynym jego majątkiem jest mieszkanie o powierzchni [...] m². Oprócz zadłużenia z tytułu składek ubezpieczeniowych skarżący wnioskodawca posiada inne zobowiązania wobec Urzędu Miasta 1.700 zł, WPWiK 2.000 zł, gazowni 1.500 zł, z tytułu kart kredytowych 5.000 zł oraz długów wobec osób prywatnych 25.000 zł. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że spłata zaległości wobec UM, WPWiK, gazowni oraz długu prywatnego na kwotę 20.000 zł winna nastąpić w trybie natychmiastowym, natomiast zadłużenie wynikające z kart kredytowych oraz dług prywatny w wysokości 5.000 zł spłacane są w systemie ratalnym, przy czym kwota raty przy spłacie kart wynosi 300 zł miesięcznie.
Organ zwrócił następnie uwagę na przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do zajmowanego przez wnioskodawcę mieszkania. W tym zakresie skierowano zapytanie do Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych. Ustalono, że wnioskodawca jest właścicielem lokalu mieszkalnego, wraz z przynależnym udziałem 7/20 w prawie współwłasności działki gruntu, położonego w M. przy ulicy P.. Z działu IV księgi wieczystej wynika, że nieruchomość nie jest obciążona hipotecznie.
Z informacji udzielonej przez Starostwo Powiatowe w M. wynika natomiast, że lokal mieszkalny, którego zobowiązany jest właścicielem składa się z pomieszczeń nr 10, 11, 12, 13, 14 o powierzchni użytkowej [...] m2 wraz z przynależnym udziałem [...] w prawie współwłasności działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] ha oraz we wszystkich częściach budynku i urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali.
ZUS zwrócił się ponadto do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. o udzielenie informacji w jakim przedziale kształtuje się cena rynkowa lokali mieszkalnych o parametrach takich jak lokal zobowiązanego. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że średnie ceny rynkowe nieruchomości w M. kształtują się następująco:
lokale nowe do 10 lat eksploatacji 3.000 – 6.000 zł/m2,
lokale używane 2.500 – 5.000 zł/m2,
stare budownictwo (z ogrzewaniem piecowym) 1.000 – 3.000 zł/m2.
W celu potwierdzenia przekazanych danych, ZUS zlecił rzeczoznawcy majątkowemu opracowanie opinii na temat kształtowania się cen rynkowych lokali mieszkalnych na terenie M.. Zgodnie z uzyskaną opinią – dla której źródło stanowiły akty notarialne sprzedaży lokali mieszkalnych na terenie ww. miasta w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 marca 2010 r. – ceny za 1 m2 powierzchni użytkowej mieszkań zawierają się przeciętnie w przedziale od 3477 zł do 5097 zł a średnia cena 1 m2 powierzchni mieszkania wynosi 4400 zł.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wnioskodawca nie odniósł się do faktu posiadania wierzytelności pieniężnej zasądzonej wyrokiem sądowym na kwotę 24.000 zł oraz nie wyjasnił, czy pozostała część tej wierzytelności w kwocie 126.000 zł została przez niego wyegzekwowana. Wnioskodawca nie wypowiedział się również w kwestii sprzedaży samochodów marki [...].
Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 28 u.s.u.s., a w szczególności ust. 3a, organ wskazał, że wnioskodawca jest na całkowitym utrzymaniu dzieci, nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego oprócz mieszkania przy ulicy P. w M. Ruchomości, któtych jest właścicielem, a które znajdują się na wyposażeniu lokalu mieszkalnego nie przedstawiają wartości handlowej. Stan zdrowia nie pozwala wnioskodawcy na podjęcie pracy zarobkowej – posiada on orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy. Oprócz zadłużenia wobec ZUS wnioskodawca posiada liczne zobowiązania, których również nie jest w stanie spłacać. W ocenie organu przedstawione okoliczności świadczą o trudnej sytuacji wnioskodawcy jednakże nie świadczą jeszcze o zasadności wniosku o umorzenie zaległych składek. Organ wskazał w szczególności, że zobowiązany jest właścicielem mieszkania, którego najniższa wartość wykazana w opinii rzeczoznawcy wynosi 243.000 zł, co znacznie przekracza wysokość zadłużenia wobec ZUS. Organ zauważył przy tym, że dokładną wartość mieszkania wnioskodawcy trudno ustalić, ponieważ odmówił on wyrażenia zgody na dokonanie oględzin lokalu.
Podsumowując organ uznał, iż nie można przyjąć, że opłacenie należności z tytułu składek, pozbawi zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ponieważ dysponuje on majątkiem, który pozwoliłby na spłatę zadłużenia.
W skardze na powyższą decyzję skarżący podniósł w szczególności, że w jego ocenie wyrok NSA sygn. akt II GSK 253/09 oddalający skargę kasacyjną ZUS zakończył postępowanie w sprawie. Skarżący podkreślił, że organ nie ocenił rzetelnie jego sytuacji bytowej i zdrowotnej. Ponadto zdaniem skarżącego wycena jego mieszkania dokonana przez ZUS jest daleka od rzeczywistości. Realna wartość tej nieruchomości z uwagi na jej zły stan techniczny wynosi bowiem od 58.000 zł do 65.000 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście skargę, stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna.
Na wstępnie wskazać trzeba, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 253/09 oddalono skargę kasacyjną ZUS od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2477/08 o uchyleniu decyzji ZUS z dnia [...] września 2006 r. Wobec tego wbrew twierdzeniom skarżącego organ był zobowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę, bowiem decyzja z dnia [...] września 2006 r. została na podstawie powyższych wyroków prawomocnie usunięta z obrotu prawnego.
Zauważyć należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2477/08 Sąd zawarł wytyczne, co do dalszego postępowania. Zgodnie natomiast z art. 153 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, także w zakresie art. 153 p.p.s.a. dowodzi, że wytyczne zawarte w uzasadnieniu tamtego wyroku zostały przez organ zrealizowane w całości. Organ przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i ponownie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zauważa, że zgodnie treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przez należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy, Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tegoż artykułu może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możność umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Wobec skarżącego nie została spełniona przesłanka określona w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. z uwagi na posiadanie przez niego majątku, do którego można skierować skuteczne postępowanie egzekucyjne. W szczególności skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m², którego wartość znacznie przekracza kwotę zaległych składek.
Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z powołanym powyżej § 3 Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Należy jednak ponownie podkreślić, iż również w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje ZUS. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje ZUS do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności. Ponadto trzeba zwrócić uwagę, iż przesłanki określone w tych przepisach mają charakter ocenny, a ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo podejmujący rozstrzygnięcie uprawniony organ. Natomiast sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się przede wszystkim do badania prawidłowości samego postępowania poprzedzającego ich wydanie. Badany jest sam proces dochodzenia przez organ administracji do rozstrzygnięcia sprawy oraz znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji opis tego procesu.
Oceniając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów należy wskazać, iż organ mógł odmówić wnioskodawcy umorzenia zaległych składek, nawet pomimo ustaleń odnośnie złego stanu zdrowia skarżącego i wysokości jego zobowiązań nie tylko wobec ZUS ale i wobec innych podmiotów. Wydanie decyzji zostało bowiem poprzedzone dokładnym postępowaniem wyjaśniającym w konsekwencji którego ustalono, że skarżący posiada majątek w postaci lokalu mieszkalnego, którego wartość zgodnie z ustaleniami poczynionymi na wniosek organu wynosi co najmniej 243.000 zł. Kwota ta znacznie przekracza kwotę zadłużenia wobec ZUS i według ustaleń tego organu pozwoli również na zakup mniejszego mieszkania. Organ przeprowadził szacunkową wycenę mieszkania skarżącego w oparciu o informacje uzyskane od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Mińsku Mazowieckim oraz opinię rzeczoznawcy majątkowego. W skardze skarżący zakwestionował te ustalenia wskazując, że realna wartość jego mieszkania to około 60.000 zł. W ocenie Sądu kwestionowanie powyższych ustaleń organu wobec nie wyrażenia przez skarżącego zgody na oględziny jego mieszkania w celu dokładnego oszacowania ceny nie jest jednak uzasadnione.
Zdaniem Sądu w toku postępowania administracyjnego organ prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy. Strona natomiast, miała zapewnioną możliwość wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych dowodów. Zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne oraz posiadała prawidłową podstawę prawną.
Sąd stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego – będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań – nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji [pic]uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie z powyższego obowiązku, organ wywiązał się w sposób należyty.
Podsumowując Sąd zwraca też uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – ZUS. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego, skarżący może ponownie wystąpić do ZUS z wnioskiem o umorzenie pozostałych należności, bądź np. tylko odsetek od zaległości. W ewentualnym nowym postępowaniu będą mogły być poddane stosownej ocenie działania i starania skarżącego podjęte w celu spłaty zadłużenia, z uwzględnieniem jego aktualnej sytuacji finansowej. Ponadto – jak wskazano powyżej – przepisy u.s.u.s. przewidują możliwość uzyskania ulgi w postaci zawarcia układu ratalnego polegającego m.in. na rozłożeniu na raty zaległych należności składkowych.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło