V SA/Wa 1576/18

WyrokWSA w Warszawie2019-06-14

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zarządu PFRON prawidłowo nakazał zwrot środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osobie niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą jako wspólnik spółki jawnej, jeśli składki te były opłacane jako obowiązkowe, a organ nie uwzględnił wcześniejszych informacji ZUS i PFRON potwierdzających taki charakter składek oraz zasadę zaufania do organów państwa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasadę zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasady prowadzenia postępowania dowodowego (art. 7, 77, 80 k.p.a.). Organ nie wyjaśnił w sposób należyty charakteru opłacanych przez skarżącą składek, pominął dowody przedstawione przez stronę, a także nie odniósł się do wcześniejszych informacji ZUS i PFRON, które sugerowały, że składki były obowiązkowe i podlegały refundacji. Brak ten uniemożliwił sądowi kontrolę legalności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca, wspólnik spółki jawnej, ubiegała się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne. Po otrzymaniu informacji z ZUS, że posiadała prawo do renty i opłacała składki dobrowolnie, Prezes Zarządu PFRON nakazał jej zwrot środków refundowanych za okresy od stycznia 2009 r. do czerwca 2015 r. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienia oraz wprowadzania jej w błąd przez organy. Wskazywała na wcześniejsze informacje ZUS i PFRON, które traktowały składki jako obowiązkowe.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz I. P. kwotę 4 450,13 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz I. P. kwotę 4 450,13 zł (cztery tysiące czterysta pięćdziesiąt złotych trzynaście gorszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] (dalej: Skarżąca, Strona) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON, dalej: organ) z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...], nakazująca [...] zwrot w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: [...] została zgłoszona do Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji oraz ubiegała się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne jako wspólnik spółki jawnej: [...] Spółka Jawna. Fundusz zwrócił się z zapytaniem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czy [...] posiada ustalone prawo do świadczenia rentowego oraz w przypadku jego posiadania, o wskazanie daty nabycia tego prawa. Oddział ZUS w [...] poinformował, że płatnik uzyskał prawo do świadczenia rentowego od dnia 4 maja 2006 r. oraz że podlega dobrowolnie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu m. in. w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2015 r. Pismem z dnia 20 grudnia 2017 r. Strona została wezwana do zwrotu środków Funduszu, wypłaconych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okresy sprawozdawcze: styczeń - czerwiec, sierpień - grudzień 2009 r., styczeń - grudzień 2010 r., styczeń - grudzień 2011 r, styczeń - grudzień 2012 r., styczeń - grudzień 2013 r., styczeń - grudzień 2014 r., styczeń - czerwiec 2015 r. wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty od dnia jej otrzymania w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Skarżąca pismem z dnia 19 lutego 2018 r. przedstawiła informacje, które w jej opinii potwierdzają, iż działała zgodnie z wolą ZUS w zakresie odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe i nie było jej celem wyłudzenie refundacji. Strona podniosła, iż w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania z uwagi na 5 letni okres wynikający z przepisów ordynacji podatkowej. Pismem z dnia 6 kwietnia 2018 r. Strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków Funduszu, wypłaconych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne za okresy sprawozdawcze: styczeń - czerwiec, sierpień - grudzień 2009 r., styczeń - grudzień 2010 r., styczeń - grudzień 2011 r,, styczeń - grudzień 2012 r., styczeń - grudzień 2013 r., styczeń - grudzień 2014 r., styczeń - czerwiec 2015 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nakazał Skarżącej zwrot środków w łącznej kwocie 27.770,38 zł wraz z należnymi odsetkami, przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu organ wskazał, że w odniesieniu do okresów sprawozdawczych: styczeń - czerwiec, sierpień - grudzień 2009 r., styczeń - grudzień 2010 r., styczeń - grudzień 2011 r, styczeń - grudzień 2012 r., styczeń - grudzień 2013 r., styczeń - grudzień 2014 r., styczeń - czerwiec 2015 r., zastosowanie ma przepis art. 25a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, mówiący o tym, iż Fundusz refunduje osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota określona w art. 18 ust. 8 oraz w art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej ustawa o sus) pod warunkiem terminowego opłacenia tych składek w całości. Zgodnie z art. 9 ust. 4c ustawy o sus osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 tej ustawy mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury. Natomiast zgodnie z treścią art. 9 ust. 5 ustawy o sus, osoby, o których mowa w art. 6, niewymienione w ust. 4, 4a i 4c tej ustawy (tj. m.in. wspólnicy jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej), mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. W związku z powyższym, na podstawie informacji uzyskanej z ZUS tj. pisma z dnia: 25 sierpnia 2015 r., 23 października 2015 r., 20 października 2016 r. oraz 11 grudnia 2017 r. organ stwierdził, że [...], wspólnik spółki jawnej: [...] Spółka Jawna - posiadając ustalone prawo do świadczenia rentowego od dnia 4 maja 2006 r. ubiegając się o refundację składek na ubezpieczenia społeczne za okresy sprawozdawcze: styczeń - czerwiec, sierpień - grudzień 2009 r., styczeń - grudzień 2010 r., styczeń - grudzień 2011 r., styczeń - grudzień 2012 r., styczeń - grudzień 2013 r., styczeń - grudzień 2014 r., styczeń - czerwiec 2015 r., nie spełniła warunku wynikającego z przesłanki ustawowej określonej w art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którą: "Fundusz refunduje: osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota określona w art. 18 ust. 8 oraz w art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(...)", gdyż odprowadzane przez Stronę, jako wspólnika spółki jawnej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie są składkami obowiązkowymi po ustaleniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc nie podlegają refundacji przez Fundusz na podstawie art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Na powyższą decyzję [...], za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz Strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca podniosła zarzuty : 1) naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepełne i wybiórcze wyjaśnienie zaistniałego stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak wzięcia pod rozwagę stałego wprowadzania Skarżącej w błąd przez organy w zakresie prawidłowości działania Skarżącej; 2) naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 49e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez nałożenie na Skarżącą obowiązku zwrotu środków PFRON w sytuacji, w której w całości zostały one przeznaczone na refundację składek na ubezpieczenia społeczne; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 §1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na nieuwzględnienie pięcioletniego okresu przedawnienia możliwości określenia zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON odnośnie okresów przed [...] sierpnia 2013 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia , czy Skarżącej, jako wspólnikowi spółki jawnej, przysługiwała refundacja składek na ubezpieczenia społeczne za okresy wskazane w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 25a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) dalej jako "ustawa o rehabilitacji", "ustawa" - w brzmieniu obowiązującym w spornych okresach - Fundusz refunduje: osobie niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota określona w art. 18 ust. 8 oraz w art. 18 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych(...). Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na twierdzeniu, że odprowadzane przez Stronę, jako wspólnika spółki jawnej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie są składkami obowiązkowymi po ustaleniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc nie podlegają refundacji przez Fundusz na podstawie art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował cytowane przepisy prawa materialnego. Należy jednakże podkreślić, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes obywateli. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w ocenie sądu stanowiło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organ kilkakrotnie zwracał się do oddziału ZUS o udzielenie informacji, czy Skarżąca strona terminowo, w całości oraz czy jako składki obowiązkowe, czy też jako składki dobrowolne, opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za sporne miesiące. ZUS w odpowiedzi na zapytania informował, że Strona za wskazane miesiące opłaciła obowiązkowe składki. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania, niejako sprokurowanego pismami PFRON, ZUS poinformował, iż składki te miały walor składek dobrowolnych. Sąd stwierdza, że istotnie dowód przedstawiony przez ZUS ma walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega ocenie przez gospodarza postępowania, w tym wypadku przez Prezesa PFRON i w wypadku, gdy treść dowodu w sposób niepełny odzwierciedla stan faktyczny, albo też temu dowodowi przeczą inne dowody, także z dokumentów (np. przedstawione przez stronę postępowania), to organ winien dokonać ich oceny i ewentualnie wyjaśnić powody rozbieżności oraz je przedstawić w decyzji. Strona skarżąca konsekwentnie w sprawie wskazuje, że w spornych okresach, dokonywała płatności składek obowiązkowych. W tym zakresie w toku postępowania przedłożyła szereg dokumentów np. potwierdzenia dokonania zapłaty składek na odpowiednie fundusze ZUS za sporne okresy rozliczeniowe czy protokoły z przeprowadzonych kontroli. Organ rozpoznając sprawę zupełnie pominął te dokumenty i oparł się jedynie na informacjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawartych tylko w jednym piśmie, z dnia 20 października 2016 r., nie wyjaśniając szczegółowo, dlaczego nie wziął pod uwagę treści wcześniejszych pism ZUS, z którego wynika, że Strona skarżąca opłaciła sporne składki jako składki obowiązkowe. Organ także, zgodnie z obowiązującym zasadami prowadzenia postępowania i uzasadniania decyzji, powinien odnieść się do wyjaśnień Strony skarżącej i przedstawianych przez nią dowodów, które w ocenie Skarżącej prowadzą do zupełnie odmiennych ustaleń. Skoro Skarżąca strona wskazuje i załącza dowody, które w jej ocenie potwierdzają, że opłacała składki obowiązkowe, to rolą organu będzie jednoznaczne ustalenie i przedstawienie stanowiska w decyzji, dlaczego w ocenie organu Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia kwot wskazanych w zaskarżonej decyzji. Organ w zaskarżonej decyzji nie podał przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności dowodom składanym przez Stronę. W uzasadnieniu decyzji nie odniesiono się do dowodów złożonych przez Stronę skarżącą, w uzasadnieniu brak jest stanowiska organu co do tych dokumentów. Sąd podkreśla, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiły podstawę podjęcia decyzji. Dokonywana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji obejmuje oprócz zbadania, czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego, także zbadanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Realizacja tego obowiązku obejmuje m.in. obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności, z którymi przepisy wiążą określone skutki prawne. Powyższe pozwoli na kontrolę przez Sąd przyjętego stanowiska, a także umożliwi Skarżącej stronie polemikę z ustaleniami organu. Natomiast wobec braku takich ustaleń i przedstawienia ich w decyzji, a także wobec braku ostatecznego potwierdzenia, jakie składki były opłacane przez Skarżącą - Sąd nie jest w stanie dokonać kontroli zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuca, że w sprawie nie uwzględniono kwestii wcześniejszych uzgodnień z PFRON oraz ZUS. Wskazuje na okoliczności pisemnego informowania jej przez PFRON w dniu 17 maja 2010 r., z którego to pisma wynika, że wspólnicy spółek jawnych, którzy terminowo i w pełnej wysokości opłacili obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne, mogą ubiegać się o ich refundację, składając wnioski Wn-U-G . Sąd pragnie w tym miejscu podkreślić, że stanowisko Skarżącej potwierdzają akta administracyjne, w których znajdują się pisma ZUS kierowane do PFRON : z dnia 25 sierpnia 2015 r. (karta 121 akt admin.), z 23 października 2015 r. (karta 126 akt admin.), z dnia 20 kwietnia 2016 r. (karta 132 akt admin.), z dnia 20 października 2016 r. (karta 134 akt admin.), z których wynika, że ZUS w początkowej fazie postępowania administracyjnego traktował składki opłacane przez Stronę jako składki obowiązkowe, a dopiero po interwencji PFRON zmienił swoje stanowisko. Powyższe świadczy o wątpliwościach w zakresie stosowania przepisów dotyczących charakteru opłacanych przez Skarżącą składek. Powoływane przez Stronę skarżącą kwestie w ogóle nie zostały wzięte pod uwagę przez organ, choć mają znaczenie ze względu na ustalenie, czy przeprowadzone w sprawie postępowanie i wydana decyzja jest zgodne z obowiązującą w demokratycznym kraju zasadą zaufania do organów określoną w art. 8 k.p.a. Istotne bowiem w ocenie Sądu w zakresie ustalonego postępowania są powoływane przez Skarżącą okoliczności związane z utwierdzaniem jej w przeświadczeniu, że opłacała składki jako obowiązkowe, a w związku z tym posiadała uprawnienia do składania wniosków o refundacje. Należy też mieć na względzie treść wspominanego przez Skarżącą pisma PFRON z dnia 17 maja 2010 r. , kierowanego do [...] s.j. w [...], z którego wynika, że wspólnicy spółek jawnych, którzy terminowo i w pełnej wysokości opłacili obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne, mogą ubiegać się o ich refundację, składając wnioski Wn-U-G . Co prawda, do dyspozycji Sądu nie zostało ono przedstawione w postaci dokumentu, z którego mógłby zostać przeprowadzony dowód uzupełniający na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a., jednakże z uwagi na fakt, że organ winien dysponować tym pismem, jako jego autor, treść tego pisma należy uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z powyższych względów w ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym regulującego zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Organ przyjął jedynie, iż skoro w sprawie doszło do ustalenia, że Strona opłacała składki dobrowolnie, zasada zaufania do organów nie została naruszona. Sąd nie akceptuje takiego stanowiska uznając, że działania i rozstrzygnięcia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz czynności podległych mu organów lub pracowników, w tym sprawdzenia prawidłowości obliczenia refundacji, jak i rozliczenia składek opłacanych przez Skarżącą, jak również prawidłowości prowadzenia postępowania w rozpoznawanej sprawie były jednak doniosłymi: "w sferze stabilizacji stosunków ustanowionych przez oficjalną wypowiedź organu administracji" wypowiedziami i decyzjami, o których mowa w zaskarżonej decyzji, wobec których znajduje zastosowanie "zasada zaufania do organów publicznych", jako "stanowiąca obowiązująca normę prawną, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej ..." (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1239/15; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.gov.pl). Zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określa wyraźnie to, co jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do organów państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość. W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu nie zostało należycie przeprowadzone postępowanie, które przy jej ostatecznym rozstrzygnięciu winno mieć na uwadze czy w konkretnej sytuacji faktycznej można przyjąć, że strona działała w zaufaniu do zgodności z prawem rozstrzygnięć i decyzji organów państwa. Zasadnicze przy tym znaczenie w świetle art. 1 Konstytucji RP oraz art. 8 k.p.a. mają następujące okoliczności: stwierdzenie poczucia zaufania u zainteresowanego, stwierdzenie obiektywnych i odpowiadających prawu okoliczności pozwalających na powstanie takiej świadomości, jak również ustalenie odpowiedniego zachowania się stron stosunku prawnego wskazującego, iż strona postępowała uczciwie i rzetelnie (patrz: tamże). Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu w sprawie organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona ustaleń związanych z opłacaniem przez Stronę skarżącą składek, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i w razie potrzeby wyda stosowną decyzję. Organ weźmie również pod uwagę wskazaną ocenę związaną z treścią art. 8 k.p.a., odniesie się także do stawianych przez Stronę skarżącą zarzutów i złożonych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 litera c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Strony skarżącej kwotę 4.450,13 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (833,13 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (3.600,00 zł), jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło