V SA/Wa 1580/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. M. – [...]. - wspólników Apteki "[...]" spółki cywilnej w J. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... maja 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę. Po rozpatrzeniu zażalenia K. M., E. K., M. M. wspólników spółki cywilnej (zwanymi dalej: stroną skarżącą) prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą A. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał jednocześnie, że postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za okres od stycznia 2011 r. do maja 2011 r. Na powyższe postanowienie strona skarżąca złożyła zażalenie podnosząc, iż problemy z terminowym złożeniem wniosków refundacyjncyh związane były z nieprawidłowym działeniem systemu SODIR, o czym skarżąca informowała organ administracji. Uznając bezzasadność zażalenia Minister Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, iż strona wystąpiła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D), powołując się na chorobę osoby sporządzającej w biurze rachunkowym wnioski Wn-D oraz awarię systemową występującą w trakcie wysyłania plików. Zaznaczono również problem związany z ciagłością połączenia on-line, co pociagało za sobą utratę już wprowadzonych danych. Organ I instancji odmówił przywrócenia terminu. Wskazał, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych termin do złożenia wniosku, upływa 20 dnia każdego miesiąca, następującego po miesiącu którego wniosek dotyczy, natomiast dokumenty z w/w miesiące zostały przekazane do Funduszu za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji w dniu [...] czerwca 2011 r. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, gdyż mając na uwadze dochowanie zwykłej stsaranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, mogła poczynić większe starania w celu uzyskania dofinansowania. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. Podkreślono, że strona skarżąca mając problemy z wysłaniem wniosków drogą elektroniczną mogła skorzystać z możliwości przewidzianej z art. 26c ust. 1a ustawy o rehabilitacji i przekazać je za pośrednictwem np: Poczty Polskiej w formie dokumentu pisemnego. Mogła również upewnić się czy wniosek został wysłany pobierając drogą elektroniczną potwierdzenia wysłanego wniosku bowiem dopiero wówczas osoba przekazująca wniosek drogą elektroniczną miałaby wszelkie podstawy aby sądzić, że dokument doszedł do adresata. Dodatkowo Minister Pracy i Polityki Społecznej zauważył, iż organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie użył pełnej nazwy spółki, wobec czego w celu dokładnego określenia strony skarżącej uzupełnił w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy o dokumenty zgłoszeniowe do PFRON i uznał, iż uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ II instancji wyjaśnił również zasady przywracania terminu określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi Zarządu PFRON. W jej uzasadnieniu podniesiono, iż Minister Pracy i Polityki Społeczej skoncentrował się na próbie wykazania niedołożenia należytej staranności przez skarżacych pomijając zupełnie powody leżące po stronie PFRON. Zwrócono nadto uwagę na aspekt wadliwie działającego systemu elektronicznego sporządzania wniosków o refundacje (SODiR). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty jak w zaskarżonym postanowieniu. Sąd zważył co następuje: Podkreślenie wymaga, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest postanowienie organu o charakterze procesowym o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc od stycznia do maja 2011 r. Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o przepis art. 58 k.p.a., który przewiduje możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności, których uchybienie skutkuje negatywnymi skutkami procesowymi dla strony. Rozpoznając wyżej opisaną skargę, pod kątem jej zgodności z prawem, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie na skutek takich zdarzeń, za które nie ponosi odpowiedzialności. W prośbie o przywrócenie terminu powinien więc wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się go zachować. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Bogate orzecznictwo sądowe które dokonało wykładni przepisu art. 58 § 2 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że strona względnie jej pełnomocnik powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych, oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od nich niezależna (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1397/05 – lex nr 315129). Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien nadto przyjąć tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tegoż miernika przywrócenie terminu nie byłoby zatem dopuszczalne gdyby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się z kolei, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy gdy nie mogła ona przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że istnieje to należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione (E. Iserzon J. Starościak k.p.a. komentarz wyd. IV str. 136-137). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] października 2011 r. były prawidłowe. Skarżący nie wykazali bowiem tego, iż złożenie wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za w/w okres nastąpiło z uchybieniem terminu z przyczyn od niej niezależnych. Organy administracji prawidłowo wywiodły, iż skarżący mając świadomość, że w poczatkowej fazie pracy z systemem można popełnić błędy, zwłaszcza jeśli nie jest się osobą biegłą w obsłudze systemu elektronicznego, mogli skorzystać z podręcznika obsługi SODiR zamieszczonego na witrynie internetowej Funduszu, czego nie uczyniono. Nie podjęto również próby złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania drogą korespondencyjną np. za pośrednictwem Poczty Polskiej w formie dokumentu pisemnego, dzieki czemu przewidziany w powyższym rozporządzeniu termin do złożenia wniosków mógłby być zachowany. W ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że okoliczności dotyczące choroby osoby (skutkujące niewysłaniem wniosków w terminie) dotyczą wyłącznie wewnętrznej organizacji pracy w firmie, zaś powierzenie własnych spraw wyznaczonej osobie (biuru rachunkowemu) nie zwalnia skarżącej strony z odpowiedzialności za prawidłowe wykonanie tej czynności. Dlatego tez zasadnie organ odwoławczy nie uznał wyjaśnień strony dotyczących 7 tygodniowej choroby osoby odpowiedzialnej w biurze rachunkowym za sporządzenie wniosków czy awarii występującej w trakcie wysyłania plików, jako uzasadnienie braku winy w dopełnieniu danej czynności procesowej. Sąd nie kwestionuje dolegliwości zdrowotnych osoby odpowiedzialnej za sporządzenie i wysłanie wniosków o wypłatę, jednak o braku winy strony w niedochowaniu terminu można mówić wtedy, gdy strona wykaże, że w okolicznościach danej sprawy przeszkoda w postaci choroby osoby, której powierzono wykonanie czynności uniemożliwiła zachowanie terminu, przy zachowaniu najwyższej staranności. Takich okoliczności strona skarżąca nie wykazała. Podkreślenia wymaga również i to, że skarżąca nie wykazała przyczyn stanowiących trwałą przeszkodę uniemożliwiającą jej skorzystanie także z innego biura rachunkowego i złożenie przedmiotowego wniosku o wypłate refundacji w ustawowym terminie. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, podane przez stronę wyjaśnienia nie spełniają przesłanek wymienionych w art 58 Kpa, umożliwiających przywrócenie wnioskowanego terminu. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że złożenie wniosku po upływie terminu było przez nią niezawinione. Okolicznością taką nie jest bowiem choroba osoby odpowiedzialnej za terminowe wysyłanie i sporządzanie wniosków i nie może usprawiedliwiać nie złożenia wniosku w terminie. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż strona skarżaca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. W tej też sytuacji organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, niż tylko odmówić przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270 j.t.).