V SA/Wa 1590/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-20
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja celowa na realizację zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, przyznana na podstawie umowy i przepisów ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, może być uznana za pobraną w nadmiernej wysokości, jeśli nie została w pełni wykorzystana ze względu na dni ustawowo wolne od pracy, które nie zostały odpracowane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dotacja celowa na nieodpłatną pomoc prawną, przyznana na podstawie ustawy o finansach publicznych i ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, może być uznana za pobraną w nadmiernej wysokości, jeśli nie została w pełni wykorzystana ze względu na dni ustawowo wolne od pracy, które nie zostały odpracowane. Rozliczenie dotacji powinno następować w oparciu o przepracowane godziny, a nie w sposób miesięczny, jak twierdził Powiat. W przypadku nieodpracowania godzin przypadających na dni ustawowo wolne od pracy, dotacja powinna zostać zwrócona do budżetu państwa jako niewykorzystana lub pobrana w nadmiernej wysokości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozliczenia dotacji celowej przyznanej Powiatowi na realizację zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej. Wojewoda początkowo ustalił kwotę dotacji do zwrotu, a następnie Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Wojewody w części dotyczącej kwoty zwrotu, uchylając ją w części dotyczącej podstawy prawnej. Powiat kwestionował sposób rozliczenia dotacji, argumentując, że wynagrodzenie prawników powinno być traktowane ryczałtowo miesięcznie, a dni ustawowo wolne od pracy nie wymagają odpracowania. Sąd administracyjny oceniał legalność decyzji Ministra Finansów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Przedmiotem skargi Powiatu [...] jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchylająca w części dotyczącej podstawy prawnej i utrzymująca w mocy w pozostałej części decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] o ustaleniu kwoty dotacji przypadającej do zwrotu w wysokości 3.665,68 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie umowy z dnia 19 stycznia 2016 r., zawartej w oparciu o art. 150 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.) dalej "u.f.p.", Samorząd Powiatu [...] otrzymał dotację celową w kwocie 494.400 zł z rezerwy celowej na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, wykonywanego w okresie 1 stycznia - dnia 31 grudnia 2016 r. na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1255 ze zm.), dalej: "u.n.p.p.".
Pismem z dnia 24 marca 2016 r. Wojewoda [...] poinformował Starostów Powiatów w Województwie [...] o możliwości zwiększenia wymiaru godzin w niektóre dni w celu wypełnienia kryterium udzielenia pomocy prawnej 5 dni w tygodniu w wymiarze 4 godzin, o ile np. w tygodniu przypada święto. Wskazano, że rozwiązanie takie jest spójne z wyceną świadczenia pomocy prawnej, które znalazło odzwierciedlenie w kwocie dotacji na każdy punkt udzielenia pomocy (pozostawania w gotowości).
Pismem z dnia 13 marca 2017 r. Wojewoda [...] poinformował Starostę [...], że dotacja celowa w kwocie 4.354,72 zł podlega zwrotowi do budżetu państwa na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (tj. jako pobrana w nadmiernej wysokości). W piśmie tym wskazano sposób wyliczenia stawki godzinowej, która wyniosła 57,42 zł i wskazano, że Powiat za nieodpracowane 204 godziny powinien zwrócić do budżetu państwa kwotę 11.713,68 zł (zwrócił 7.358,96 zł).
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 23 marca 2017 r. Powiat wyjaśnił, że:
zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, 97% dotacji przeznaczona jest na wynagrodzenia adwokatów lub radców prawnych za tzw. "gotowość do pracy". Nie jest natomiast związana z ilością udzielonych porad prawnych w ramach danego punktu nieodpłatnej pomocy prawnej. Jest to zatem kwota wynagrodzenia miesięcznego, a nie poszczególne godziny pracy w punkcie. W przypadku, gdy w danym punkcie będzie udzielać pomocy prawnej kilku adwokatów lub radców prawnych kwota ta powinna być podzielona proporcjonalnie do czasu, przez który zgodnie z zawartą umową będą oni udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej w danym punkcie. Szczegóły w tym zakresie ustawodawca pozostawił również do uregulowania w drodze umowy zawieranej przez powiat z poszczególnym adwokatem lub radcą prawnym (art. 6 ust. 2 pkt 2 u.n.p.p.),
z u.n.p.p. nie wynika, w jaki sposób powinno być wyliczane wynagrodzenie, Powiat nie otrzymał również wytycznych od Wojewody w sprawie algorytmu wyliczenia wynagrodzenia, zastosował zatem własną metodę wyliczenia,
art. 8 ust. 3 u.n.p.p. nie określa okresu rozliczeniowego,
brak dokładnych wytycznych ze strony organu nadzorującego w sprawie algorytmu wyliczania wynagrodzenia dla adwokatów i radców pranych za udzielanie odpłatnej pomocy prawnej, spowodował rozbieżności w interpretacji kwot, jakie zostały wypłacone dla adwokatów i radców prawnych.
Powiat wskazał w związku z powyższym, że ustalając wysokość wynagrodzenia dla podmiotów świadczących nieodpłatną pomoc prawną przyjęto następujący algorytm: wysokość dotacji przeznaczona na wynagrodzenia dla prawników i radców prawnych na 2016 rok wyniosła po odliczeniu 3 % na obsługę administracyjno-techniczną po 239.784,00 zł zarówno dla Powiatu jak i dla organizacji pozarządowej, wyłonionej do obsługi punktów nieodpłatnej pomocy prawnej. Powyższa kwota została podzielona przez 12 miesięcy, na które została przeznaczona dotacja, co dało wartość 19.982, 00 zł na miesiąc. Z uwagi na to, że powiat zobowiązany był do prowadzenia 4 punktów nieodpłatnej pomocy prawnej dało to wartość 4.995,50 zł na jeden punkt. Kwota ta podzielona na 5 dni w tygodniu zgodnie z wytycznymi pracy punktów prawnych, dała wartość miesięczną 999,10 zł za udzielanie porad prawnych w przypadku świadczenia usługi jeden dzień w tygodniu przez 4 godziny. Kwota ta była mnożona przez ilość dni wypadających w miesiącu, w których dany adwokat lub radca prawny świadczył usługę nieodpłatnej pomocy prawnej i stanowiła kwotę wynagrodzenia za dany miesiąc (np. : prawnik świadczący usługę przez trzy dni w tygodniu uzyskiwał kwotę do wypłaty wynikającą z pomnożenia kwoty 999,10 zł przez ilość dni udzielania pomocy prawnej w tygodniu).
Pismem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Wojewoda [...] odniósł się do stanowiska Powiatu podnosząc, że zgodnie z art. 19 ust. 2 u.n.p.p., art. 168 ust. 1, 4 i 6 u.f.p., w rozliczeniu rocznym dotacji należało uwzględnić zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja została udzielona, czyli wyłącznie czas, kiedy w punktach działających na terenie Powiatu w okresie 1 stycznia - 31 grudnia 2016 r. świadczono nieodpłatną pomoc prawną. Poza tym Wojewoda wskazał, że uwzględnił fakt odpracowania 3 dni ustawowo wolnych od pracy (3 maja 2016 r. w punkcie w Urzędzie Miasta i Gminy w [...], 26 maja 2016 r. w punkcie w Urzędzie Miasta i Gminy w [...] i 1 listopada 2016 r. w punkcie w Urzędzie Gminy w [...]). W związku z tym kwota przypadająca do zwrotu za niedopracowane 192 godziny wyniosła 3.665,68 zł.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2017 r. Skarżący podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko podkreślając, że analiza obowiązujących przepisów nie wskazuje na obowiązek odpracowania dyżurów. Powiat podkreślił również, że pismo Wojewody [...] z dnia 24 marca 2016 r., zawierające stanowisko Ministra Finansów z dnia 8 marca 2016 r. o konieczności odpracowywania dyżurów w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej za dni ustawowo wolne od pracy wpłynęło do Starostwa Powiatowego w [...] w dniu 25 marca 2016 r., czyli ponad dwa miesiące po przypadających 1 i 6 stycznia 2016 r. dniach ustawowo wolnych od pracy.
Następnie pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Wojewoda ostatecznie wezwał Starostę [...] do zwrotu dotacji w kwocie 3.665,68 zł na wraz z należnymi odsetkami.
W związku z niedokonaniem zwrotu wskazanej kwoty dotacji, decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], Wojewoda [...] orzekł o jej zwrocie.
Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów uchylił ww. decyzję Wojewody uznając, co prawda przed wydaniem tej decyzji Powiat [...] był informowany o nieprawidłowościach dotyczących rozliczenia dotacji i składał pisma wyjaśniające w tej sprawie, to jednak, w związku z brakiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i praw wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., nie ma pewności, czy Powiat był świadomy tego, że zostanie wydana decyzja administracyjna.
Pismem z dnia 10 stycznia 2018 r. Wojewoda [...] zawiadomił Powiat [...] o wszczęciu postępowania w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2018 r. określił kwotę dotacji w wysokości 3.665,68 zł przypadającą do zwrotu do budżetu państwa w związku z pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości. W uzasadnieniu wskazano, że mając na uwadze dyspozycję zawartą w art. 8 ust. 3 u.n.p.p., wyliczając kwotę, o którą powinna zostać pomniejszona dotacja w przypadku nieodpracowania dni ustawowo wolnych od pracy, należało wziąć pod uwagę liczbę godzin, które nie zostały wypracowane przez punkt nieodpłatnej pomocy prawnej w 2016 roku. W przypadku nieodpracowania dni ustawowo wolnych od pracy przypadających w 2016 roku, zasadne było pomniejszenie wysokości dotacji w rocznym rozliczeniu, proporcjonalnie do okresu, kiedy nie było wykonywane zadanie polegające na świadczeniu nieodpłatnej pomocy prawnej, co wynika z art. 168 ust. 4 u.f.p. Wojewoda wskazał w związku z tym, że stawka godzinowa została obliczona w następujący sposób: wysokość dotacji przypadająca na 1 punkt/liczba dni w ciągu roku kiedy winna być świadczona nieodpłatna pomoc prawna = stawka dzienna/4 godziny dziennie = stawka godzinowa czyli: 59.946/261- 229,68/4 =57,42 zł/godz.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Finansów zaskarżoną decyzją uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2018 r. w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie, a utrzymał tę decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu państwa, wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, a także pobrane w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, wciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 i 2, tj. stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Zgodnie zaś z art. 169 ust. 2 u.f.p., dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.
W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z nadwyżką oznaczającą pobranie dotacji w nadmiernej wysokości, tak jak to wskazano w decyzji organu I instancji. Strona nie otrzymała bowiem z budżetu państwa dotacji w kwocie wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.
Przyznana w sprawie kwota dotacji zapewniała realizację zadania w wymiarze określonym w art. 8 ust. 3 u.n.p.p., z uwzględnieniem możliwości odpracowania niezrealizowanych godzin pracy. W przypadku niezrealizowania liczby godzin, na które przyznano dotację (nieodpracowania godzin), przeznaczona na nie cześć dotacji powinna być zwrócona do budżetu państwa, zgodnie z art. 168 ust. 6 u.f.p., zatem jako niewykorzystana część dotacji, nie zaś jako otrzymana z budżetu państwa w nadmiernej wysokości. Minister podkreślił przy tym, że bezwzględny obowiązek zwrotu dotacji do budżetu państwa w przypadku braku realizacji zadania (jego części) oznacza, że przyznanej dotacji na zadnia, które nie zostały zrealizowane nie można wykorzystać.
Minister zauważył następnie, że zgodnie z § 3 ust. 1 i § 8 umowy z dnia 19 stycznia 2016 r., środki dotacji przekazywane miały być na rachunek bankowy Samorządu do łącznej wysokości nieprzekraczającej kwoty określonej w § 1, na pisemny wniosek Samorządu w miesięcznych okresach rozliczeniowych złożony do dnia 15 każdego miesiąca. Zastrzeżono, że do spraw nieuregulowanych umową mają zastosowanie przepisy u.f.p., u.n.p.p. oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.). Z tego względu Powiat nie może pomijać art. 8 ust. 3 u.n.p.p., zgodnie z którym nieodpłatna pomoc prawna jest udzielana w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej w przeciętnym wymiarze 5 dni w tygodniu przez co najmniej 4 godziny dziennie.
W ocenie Ministra w powyższym przepisie ustawodawca jednoznacznie odwołał się do przeciętnego, godzinowego wymiaru czasu pracy. Określony tym przepisem wymiar świadczenia pomocy uwzględniono w kwocie dotacji, natomiast rozliczenie dotacji powinno być spójne z zasadami, na podstawie których określono wysokość dotacji.
Dalej organ II instancji wskazał, że jeżeli świadczenie nie jest wykonywane, dotacja powinna być pomniejszona w rozliczeniu o odpowiednią kwotę, równą okresowi jej niewykonywania. Zasadą jest bowiem, że dotacja przyznawana jest na realizację konkretnych zadań. Jej wydatkowaniu musi towarzyszyć wykonanie konkretnej pracy (w tym przypadku także pozostawanie w gotowości do świadczenia usług w wyznaczonym punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej).
W związku z powyższym Minister podkreślił, że wobec jednoznacznej treści art. art. 8 ust. 3 u.n.p.p. metoda rozliczenia dotacji przez Wojewodę (jednolita stawka godzinowa obowiązującą przez cały rok) jest prawidłowa, a Powiat nie musiał być informowany o konieczności odpracowania dyżurów w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej za dni ustawowo wolne od pracy.
Minister wskazał ponadto, że dokonany przez Powiat podział dotacji na 12 miesięcy, i ustalenie na tej podstawie kwoty wynagrodzenia należnego za dany miesiąc dla podmiotów świadczących pomoc bez względu na okoliczność, czy w danym miesiącu podmiot powinien świadczyć pomoc 4 razy czy 5 razy w tygodniu, spowodował różnice w wycenie usług (zmienną stawkę w zależności od miesiąca).
Powiat [...] zaskarżył ww. decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2018 r. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi Powiat przedstawił przebieg sprawy i podtrzymał stanowisko wyrażone w odwołaniu i we wcześniejszych pismach składanych w toku postępowania administracyjnego. Skarżący zwrócił więc uwagę na to kiedy otrzymał pismo Ministerstwa o konieczności odpracowywania dyżurów w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej za dni ustawowo wolne od pracy. Podkreślił też, że w jego ocenie art. 8 ust. 3 u.n.p.p. nie określa okresu rozliczeniowego. Treść tego przepisu należy więc odnosić do "przeciętnego tygodnia", w którym ustawowo wolnym dniem od pracy jest tylko niedziela. Natomiast w przypadku, gdy w tygodniu wypadnie dodatkowy dzień ustawowo wolny od pracy, nie wydaje się konieczne jego "odpracowywanie", skoro nie znajdują tu zastosowania reguły rozliczania czasu pracy określone w kodeksie pracy. Powiat zwrócił też uwagę na to, że jeżeli wypadną dwa dni ustawowe w środku tygodnia (np. święta Bożego Narodzenia), to będzie zbyt mało dni w tym tygodniu, aby je "odpracować". Dodał również, że ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2015 r. poz. 90) jednoznacznie przesądza, które dni są ustawowo wolne od pracy oraz nie zawiera przepisów szczególnych do jakich rodzajów pracy odnosi się, czy to tylko wynikających z umów o pracę, czy też z umów cywilnoprawnych. Uznać więc trzeba, że stanowi ona o dniach wolnych od "pracy" bez względu na rodzaj stosunku prawnego, na którego podstawie jest wykonywana. W tej sytuacji wydaje się, że za taki dzień wolny przysługuje wynagrodzenie i nie ma potrzeby jego odpracowania.
Jednocześnie Skarżący podkreślił, że art. 20 ust. 1 u.n.p.p. stanowiący o podziale dotacji nie daje podstaw do obniżania wynagrodzenia w omawianej sytuacji, albowiem ustawa przewiduje wynagrodzenie za tzw. "gotowość do pracy", a nie liczbę faktycznie udzielonych porad. Wobec tego wynagrodzenie, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy powinno mieć charakter ryczałtowy.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Oceniając skargę we według wskazanych wyżej reguł Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przystępując do wyjaśnienia stanowiska Sądu należy stwierdzić, że podstawę stanowiły ustalenia faktyczne zawarte w kontrolowanej decyzji, które nie są sporne między stronami.
Spór między stronami sprowadza się do ustalenia w jaki sposób należy rozliczać wykorzystanie dotacji na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej – w przeliczeniu na miesiące – jak chce Powiat – czy też w rozliczeniu godzinowym – jak twierdzi organ. W tym sporze rację w sposób oczywisty ma Minister Finansów.
Należy po pierwsze zauważyć, że kwestię rozmiaru zadania zleconego, na który dotacja została udzielona reguluje art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2030), który w roku 2016 stanowił, iż nieodpłatna pomoc prawna jest udzielana w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej w przeciętnym wymiarze 5 dni w tygodniu przez co najmniej 4 godziny dziennie. Liczba punktów, w których ta pomoc ma być świadczona jest obliczana zgodnie z art. 8 ust. 2 w zw. z art. 20 tej ustawy. I tak zgodnie z art. 8 ust. 2 na każdy powiat przypada liczba punktów nieodpłatnej pomocy prawnej odpowiadająca mnożnikowi, o którym mowa w art. 20 ust. 4. Punkt nieodpłatnej pomocy prawnej może być usytuowany w jednym albo większej liczbie gminnych lub powiatowych lokali, w ramach posiadanych zasobów. Zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 dotacja na finansowanie zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej jest przeznaczana w 97% na wynagrodzenia z tytułu umów, o których mowa w art. 6, natomiast w przypadku, o którym mowa w art. 11 ust. 1 - na rzecz wyłonionej organizacji pozarządowej, a w 3% - na pokrycie kosztów obsługi organizacyjno-technicznej zadania. Podstawę ustalenia wysokości dotacji stanowi kwota bazowa, a kwota dotacji stanowi dwunastokrotność iloczynu kwoty bazowej i mnożnika (art. 20 ust. 2 i 3 ). Mnożnik zaś oblicza się w ten sposób, że liczbę mieszkańców powiatu, przyjętą według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata, ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, dzieli się przez 25 000, z tym że nie może on być mniejszy niż 2 i większy niż 35. Mnożnik wyrażony liczbą niecałkowitą zaokrągla się do liczby całkowitej w górę, jeżeli pierwsza cyfra po przecinku jest równa lub wyższa niż 5, albo w dół - jeżeli pierwsza cyfra po przecinku jest niższa niż 5 (art. 20 ust. 4). Na terenie Powiatu [...] działało 8 punktów nieodpłatnej pomocy. Kwota bazowa zaś, ustalona w latach następnych w rozporządzeniach Ministra Sprawiedliwości, wydanych na podstawie delegacji zawartej art. 20 ust. 5 , na rok 2016 została ustalona w art. 27 ustawy i wyniosła 5150 zł. Kwota dotacji, obliczona wg opisanych wyżej zasad, wyniosła 494.400 zł.
Bezsporna jest między stronami Ilość przepracowanych przez adwokatów i radców prawnych godzin w roku 2016. Sporne jest tylko jak tak obliczoną dotację rozliczać, gdyż umowy podpisane z poszczególnymi osobami ustalały konkretne dni tygodnia i wynagrodzenie miesięczne, a nie stawkę godzinową. Powiat stoi na stanowisku, że właśnie w stosunku miesięcznym i jeśli w ciągu miesiąca przypada dzień ustawowo wolny od pracy w dni powszednie, to nie powoduje to ani konieczności odpracowania przez prawnika nieodbytego z tego powodu dyżuru, ani też nie pomniejsza jego wynagrodzenia. Powiat bowiem dotację przyznaną podzielił w stosunku miesięcznym, natomiast organy stwierdziły, że rozliczenie powinno nastąpić w rozliczeniu godzinowym i obliczając w ten sposób rozliczenie dotacji uznał, że Powiat nie odpracował łącznie 192 godzin.
Zdaniem Sądu, stanowisko Ministra Finansów znajduje w pełni uzasadnienie w brzmieniu wyżej przytoczonego art. 8 ust. 3 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej – pomoc ma być świadczona 5 dni w tygodniu minimum 4 godziny dziennie. Regulacja ta wyraźnie wskazuje, że rozliczenie ma nastąpić w oparciu o przepracowane godziny, chociaż przepis art. 20 ust. 3 wskazuje, że obliczenie dotacji następuje przez przemnożenie kwoty bazowej i mnożnika przez 12. Jednak o wykorzystaniu dotacji stanowi regulacja zawarta w art. 8 ust. 3 – dotacja ma pokryć koszt nieodpłatnej pomocy w wymiarze 20 godzin tygodniowo. Jeżeli roczne rozliczenie wskazuje, że w takiej ilości pomoc prawna nie była świadczona, winna być zwrócona do budżetu państwa. Oznacza to, że wszystkie dni świąteczne, które przypadają w ciągu 5 dniowego tygodnia pracy powodują, że pomoc prawna jest świadczona w wymiarze mniejszym niż wymagana w art. 8 ust. 3 i dotacja winna być w tej części zwrócona, chyba że czas ten zostanie odpracowany w innym terminie. Dotacja wydana na wynagrodzenie dla osób świadczących nieodpłatną pomoc prawną w wysokości wyższej niż wynikająca z pomnożenia stawki godzinowej przez ilość przepracowanych godzin staje się dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Ministra Finansów zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podstawę zwrotu stanowi art. 169 ust. 6 ustawy o finansach publicznych zgodnie z którym w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.
Z powyższych względów skarga, jako nie znajdująca podstaw, została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło