V SA/Wa 1592/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2011r. [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 6 października 2011r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił K. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Na przyjęcie takiego stanowiska miał wpływ, jak podkreślił referendarz sądowy fakt, iż skarżący nie wykonał należycie zarządzenia z 17 sierpnia 2011r. zobowiązującego go do szczegółowego przedstawienia stanu majątkowego i swoich możliwości płatniczych. Autor postanowienia wskazał także, że ani we wniosku "PPF" ani w dodatkowym oświadczeniu skarżący nie podał czy uzyskuje jakiekolwiek dochody (z wyjątkiem dopłat) i jaka jest ich miesięczna wysokość. Wnioskodawca, jak dalej wskazał referendarz sądowy nie wyjaśnił jakie jest źródło dochodów wskazanych na wyciągu z rachunku bankowego. Pismem z 22 października 2011r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 6 października 2011r. W uzasadnieniu sprzeciwu jego autor podał, że pracuje w gospodarstwie wraz z żoną, zaś obie pełnoletnie córki wyprowadziły się z domu. Jak podkreślił, nie prowadzi ewidencji wydatków, bo nikt od niego tego nie wymagał. Postanowieniem z 14 listopada 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw, jako złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Pismem z 26 listopada 2011r. K. W. złożył zażalenie na ww. postanowienie, wyjaśniając powód uchybienia terminu do złożenia sprzeciwu. Do pisma załączył wniosek "PPF". Zgodnie z którym posiada dom o powierzchni 72 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 8,18 ha oraz 16,02 ha (dzierżawa). Wraz z żoną H. W. utrzymuje się z dopłat unijnych, dotacji do owiec oraz sprzedaży jagniąt osiągając dochód w wysokości [...] PLN miesięcznie. Jak podkreślił wnoszący zażalenie, ponosi koszty miesięczne w wysokości [...] PLN, na które składają się opłaty m.in. za KRUS, węgiel, nawozy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 2 grudnia 2011r. ww. pismo zostało uznane za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z 6 października 2011r. Postanowieniem z 18 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do wniesienia sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 6 października 2011r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego w sprawie przyznania mu wnioskowanej pomocy prawnej. Z akt sprawy wynika, że w skład majątku skarżącego K. W. wchodzi dom o powierzchni 80 m² (zgodnie z wnioskiem PPF z 4 sierpnia 2011r. zwany dalej I wniosek) lub 72 m² (zgodnie z wnioskiem PPF z 26 listopada 2011r. zwany dalej II wniosek) oraz nieruchomość rolna w pow. 8,5 ha (I wniosek) lub o pow. 8, 18 ha oraz grunt stanowiący dzierżawę o pow. 16,02 ha (II wniosek). Dochód skarżącego, który prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną wynosi [...] zł. miesięcznie. Na dochody składają się dopłaty unijne, dotacje do owiec oraz dochód uzyskany ze sprzedaży jagniąt (co wyjaśnia skarżący w II wniosku). W pierwszym wniosku PPF skarżący zaznaczył, że "wszyscy pracujemy w gospodarstwie, nie ma miesięcznych dochodów". Należy teraz uwzględnić wydatki skarżącego, które wynoszą [...] zł miesięcznie (zgodnie z II wnioskiem), na które składają się należności za "KRUS - 230 zł , telefon - 60 zł., diesel - 760 zł, węgiel - 330 zł., podatki - 100 zł, serwis - 412 zł. nawozy - 1550 zł". Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie (i rodziny). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co oznacza, że był on zobowiązany do wykazania, iż że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przedstawione przez skarżącego informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż nie posiada on środków na pokrycie kosztów udziału w postępowaniu przed sądem. Z informacji zawartych w obu wnioskach złożonych na urzędowych formularzach, z uzasadnienia sprzeciwu oraz z treści zażalenia wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną H. W. i wspólnie osiągają miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Z osiąganego dochodu utrzymują dom o powierzchni 80/72 m² (koszty - węgiel, media, podatki itp.). Wysokość dochodu na jedną osobę w rodzinie to [...] zł. netto (co wynika z zestawienia przedstawionego przez skarżącego). W ocenie Sądu zadeklarowana kwota miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącego w zestawieniu z wydatkami, które mogą różnić się zależnie od pory roku np. opłaty za węgiel, nawozy, są na tyle znaczne, że przy rozsądnym gospodarowaniu trudno uznać, że taka osoba nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nadal, co ważne w przedmiotowej sprawie nie została wyjaśniona przez skarżącego kwestia, dość znacznych dochodów osiąganych według wyciągu z rachunku bankowego (k. 22 akt sądowych) m.in. "z tyt. rozliczenia usług. tj. ważenia i oceny wartości". Skarżący także dokonywał wypłat z rachunku np. w dniu 21 sierpnia 2011r. w znacznym kwotach. W treści uzasadnienia drugiego wniosku PPF skarżący wspomniał o swojej sytuacji zdrowotnej, która zmusza go do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak na potwierdzenie nie załączył np. dowodu zakupu leków, wizyt u lekarza, skierowań na specjalistyczne badania itp. W treści pisma z 7 września 2011r. skarżący zaznaczył natomiast, że "do lekarza chodzimy rzadko w gminnej przychodni", trudno przyjąć, że w okresie od dnia złożenia tego pisma do wniesienia drugiego wniosku PPF tak znacznie uległ pogorszeniu stan zdrowia skarżącego. Wskazać też należy, że na koszty postępowania przed Sądem w chwili obecnej składa się wpis stały od skargi w wysokości 200 zł. Zdaniem Sądu trudno uznać w okolicznościach przedmiotowej sprawy, że skarżący zalicza się osób, które żyją na poziomie ubóstwa. Pomimo zrozumienia dla argumentacji skarżącego, że prowadzi skromne życie, Sąd w takiej sytuacji nie jest uprawniony do pokrycia kosztów sądowych ze środków państwowych. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.