V SA/Wa 1596/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej do zwrotu środków PFRON powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżąca spółka obawia się utraty płynności finansowej i ogłoszenia upadłości, ale jej sytuacja finansowa, w tym posiadane aktywa i wypracowane zyski, nie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca spółka nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Analiza jej sytuacji finansowej, w tym posiadanych aktywów obrotowych i trwałych, wypracowanych zysków oraz porównanie zobowiązań do należności, nie potwierdziła obaw o znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zwrot środków pieniężnych jest świadczeniem odwracalnym, a skarżąca nie udowodniła, że grozi jej szkoda przekraczająca zwykłe następstwa wydanej decyzji.Stan faktyczny
Spółka O. S. Sp.j. złożyła skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zobowiązującą ją do zwrotu środków PFRON w kwocie 213.355,84 zł. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując trudną sytuacją finansową, brakiem możliwości uzyskania kredytu i obawą przed utratą płynności finansowej oraz koniecznością ogłoszenia upadłości. Do wniosku załączono bilans i rachunek zysków i strat spółki za rok 2016.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. S. Sp.j. z siedzibą w D. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... lipca 2017 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej O. Sp.j. z siedzibą w D. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Mocą tej decyzji zobowiązano Skarżącą do zwrotu środków PFRON w kwocie 213.355,84 zł.
Uzasadniając wniosek Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie zapłacić ww. kwoty z posiadanych środków. Z uwagi na swoją trudną sytuację finansową prawdopodobnie nie otrzyma też wystarczających środków na podstawie umowy kredytu czy pożyczki od instytucji finansowej. Spółka zaznaczyła, iż pomimo wzrostu dochodu, cały jej zysk przekazywany jest na spłatę zobowiązań. Egzekucja ww. należności przez PFRON przyczyni się do utraty możliwości kontynuowania przez nią działalności, a w konsekwencji ustania jakiejkolwiek spłaty zobowiązań. W bilansie Skarżącej po stronie pasywów w punkcie III 3 widnieje kwota 454.168,57 zł jako zobowiązania z tytułu podatków, ubezpieczeń i innych należności publiczno-prawnych. Spółka obawia się, że wymagalność kwoty określonej w zaskarżonej decyzji może spowodować powstanie przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Późniejsze, ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji nie doprowadzi do odwrócenia tych skutków.
Do wniosku załączono bilans oraz rachunek zysków i strat Spółki za rok 2016.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi być poprzedzone analizą umotywowania wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wniosku jest bowiem możliwa i w dużym stopniu zależy od uzasadniania przedstawionego przez wnioskodawcę. W judykaturze od dawna utrwalone jest stanowisko, że to na nim ciąży obowiązek przedstawienia argumentacji i poparcia jej dowodami pozwalającymi na dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie. Sąd musi mieć o nich wiedzę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość ich weryfikacji.
Przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody zachodzi wówczas, gdy wyrządzona szkoda nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
W ocenie Sądu umotywowanie rozpatrywanego wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec Skarżącej wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Znaczną szkoda, której obawia się Spółka, ma być pogorszenie jej sytuacji finansowej do tego stopnia, iż zmuszona będzie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Upadłość z kolei miałaby być trudnym do odwrócenia skutkiem. Obaw tych nie uzasadnia jednak stan majątkowy Spółki, wynikający zarówno z dokumentów załączonych do rozpatrywanego wniosku, jak i złożonych na potrzeby wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
W tym miejscu wypada zaznaczyć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Oczywiste jest zatem, że w wyniku dobrowolnej zapłaty lub przymusowej egzekucji dotacji dojdzie do pomniejszenia majątku Spółki, a wskutek tego utrudnień w prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej. Skarżąca winna więc wykazać, że na skutek zapłaty kwoty 213.355,84 zł grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, gdyż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie stanowi o szkodzie znacznej, a nie o szkodzie jakiejkolwiek.
Skarżąca podkreśliła, iż obciążają ją zobowiązania z tytułu podatków, ubezpieczeń i innych należności publiczno-prawnych w kwocie 454.168,57 zł. Należy jednak zauważyć, że postępowania egzekucyjne wobec Spółki dotyczące tych zobowiązań toczą się od kilku lat. Przykładowo postępowanie dotyczące należności Miasta D. wszczęto we wrześniu 2012 r. Wynika to z postanowienia Prezydenta Miasta D. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]. Pomimo konieczności regulowania tych zobowiązań oraz podejmowania wobec niej czynności egzekucyjnych, Spółka uzyskuje nie tylko przychody, ale również zyski z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Według rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...] kwietnia 2017 r., w 2016 r. Skarżąca uzyskała przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów w wysokości 420.101,71 zł oraz poniosła koszty działalności operacyjnej w kwocie 314.482,75 zł. Zysk netto wyniósł 105.617,85 zł i był wyższy od zysku wypracowanego w 2015 r. (94.438,12 zł). Co więcej zgodnie z bilansem sporządzonym [...] kwietnia 2017 r. Spółka posiada aktywa obrotowe w wysokości 830.985,82 zł, w tym należności krótkoterminowe – 674.959,11 zł. W ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy Spółka oświadczyła, że jej zobowiązania wynoszą 444.103,29 zł, a więc stanowią kwotę znacznie niższą od posiadanych należności. Spółka posiada też majątek zarówno obrotowy, jak i trwały. W bilansie wykazała aktywa trwałe o wartości 189.440,69 zł, w tym wartości niematerialne i prawne – (wartość firmy) - 57.539,35 zł oraz środki trwałe – 119.962,59 zł (budynki, lokale, obiekty, urządzenia techniczne, maszyny, środki transportu, środki trwałe w budowie).
Zdaniem Sąd powyższe dane dowodzą, iż Spółka z powodzeniem prowadziła i nadal prowadzi zyskowną działalność gospodarczą. Nic nie wskazuje więc na to, aby w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji Spółka mogła utracić płynność finansową i zostać zmuszona do ogłoszenia upadłości.
Nie ulega też wątpliwości, że rodzaj obowiązku nałożony na Spółkę, tj. zwrot środków PFRON w kwocie 213.355,84 zł. nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. Chodzi bowiem o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. np. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09 dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu Skarżącej kwoty orzeczonej w zaskarżonej decyzji.
Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków. Tym samym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło