V SA/Wa 1614/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-05
Skład orzekający: Izabella Janson, Barbara Mleczko-Jabłońska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony przez zakład pracy chronionej na cel wskazany w przepisach dotyczących pomocy de minimis, który został pierwotnie sfinansowany ze środków obrotowych przedsiębiorcy, a następnie zwrócony z rachunku Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON), może stanowić podstawę do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis?Ratio decidendi
Wydatki na cele rehabilitacyjne, które mogą stanowić podstawę do uznania pomocy za pomoc de minimis, muszą być udokumentowane w sposób jednoznacznie potwierdzający ich związek z ZFRON i celami określonymi w przepisach. Samo pokrycie wydatku z rachunku obrotowego, a następnie refundacja z ZFRON, nie jest wystarczające, jeśli nie można jednoznacznie wykazać, że pierwotny zakup był dokonany z zamiarem realizacji indywidualnego programu rehabilitacji i zgodnie z przepisami regulującymi pomoc de minimis. Ponadto, organ wydający zaświadczenie nie ma obowiązku prowadzenia szeroko zakrojonego postępowania wyjaśniającego w celu poszukiwania dowodów, a ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Spółka P. zwróciła się o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, wskazując na wydatki poniesione na przygotowanie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, które zostały sfinansowane z rachunku obrotowego, a następnie refundowane z ZFRON. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że sposób wydatkowania środków nie był zgodny z przepisami. Spółka kwestionowała to stanowisko, argumentując, że ekonomicznie wydatki zostały poniesione ze środków ZFRON. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez WSA, który oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis; oddala skargę
W pismach z dnia 2 sierpnia 2007 r. oraz z 20 września 2007 r. P. spółka z o.o. w L. zwróciła się do PFRON o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis.
Uzasadniając wnioski spółka wskazała, że otrzymała pomoc w formie różnicy pomiędzy kwotą miesięcznych dofinansowań a kwotą wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 ze zm.; tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz.U. nr 76, poz. 496). Pomoc ta została przeznaczona na przygotowanie stanowisk pracy, w szczególności na zakup i modernizację maszyn i urządzeń do indywidualnych potrzeb wynikających z psychofizycznych możliwości osób niepełnosprawnych, zgodnie z § 3 pkt 12 ww. rozporządzenia Rady Ministrów.
W piśmie z 6 marca 2008 r. spółka wyjaśniła, iż niektóre z zakupów zostały dokonane w terminach wcześniejszych i przyjęte do magazynu jako zapas bez konkretnego w danej chwili przeznaczenia. W okresie realizacji indywidualnego programu rehabilitacyjnego potrzebne materiały znajdujące się w magazynie zostały z niego pobrane. Wartość tych materiałów w dniu pobrania z magazynu została sfinansowana z rachunku zfron. Pozwoliło to na wykorzystanie zapasów magazynowych i nie angażowanie nowych środków finansowych z rachunku obrotowego.
Postanowieniem z [...]1 maja 2008 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił spółce P. wydania zaświadczeń o pomocy de minimis na łączną kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż załączona przez stronę dokumentacja będąca dowodem poniesienia wydatku wskazuje, że sposób w jaki zainteresowana wydatkowała środki zfron jest niezgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1999 r., nr 3, poz. 22 ze zm.), gdyż pracodawca chcąc pokryć wydatek ze środków zfron powinien uczynić to bezpośrednio, dokonując przelewu z konta zfron na rachunek kontrahenta lub pobierając z tego konta gotówkę i rozliczając się bezpośrednio z kontrahentem.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka P. zarzuciła m.in., iż organ nie wskazał, który z przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych lub rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz.U. nr 98, poz. 989 ze zm.) stanowi podstawę rozstrzygnięcia i upoważnia do odmowy wydania żądanego zaświadczenia.
Spółka podniosła, iż żaden przepis prawa nie przesądza o trybie wydatkowania środków z zfron, w szczególności nie nakazuje trybu wydatkowania tych środków w sposób przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ani nie zakazuje wydatkowania ich w sposób dokonany przez P. spółkę z o.o.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Zauważył, że firma dokonała zakupów ze środków z konta obrotowego, nie zaś ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym zfron. Nadto podkreślił, że zakupy te nie zostały dokonane z przeznaczeniem na realizację indywidualnego programu rehabilitacji. Dalej stwierdził, że rekompensowanie z rachunku zfron wydatków sfinansowanych wcześniej z innego konta pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1999 r., nr 3, poz. 22 ze zm.). Nie zostało również przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Pomoc, o której mowa w ww. rozporządzeniu może być udzielona wyłącznie w przypadku ponoszenia wydatków z zfron. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że w przedmiotowej sprawie wydatkowano środki z rachunku bieżącego nie będące środkami zfron. Ponieważ wydatki zostały poniesione ze środków nie będących środkami publicznymi, nie dotyczą ich reguły pomocy publicznej. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie może zostać wydane zaświadczenie o pomocy de minimis, gdyż taka pomoc nie została udzielona.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżąca spółka wniosła o uchylenie obu postanowień wydanych w sprawie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka podtrzymała stanowisko przedstawione na etapie zażalenia i podniosła, że przedsiębiorca, który sfinansuje wydatek określony rodzajowo w rozporządzeniu w sprawie pomocy de minimis dla zakładów pracy chronionej ze środków obrotowych, a środki te zostaną mu zwrócone z konta bankowego zfron, może domagać się wydania zaświadczenia o uzyskanej pomocy de minimis. Istotne jest to, że w sensie ekonomicznym wydatki sfinansowane zostały ze środków zfron.
W wyroku z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 2733/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Podkreślił, że w rozporządzeniu z dnia 26 kwietnia 2007 r. nie określono trybu dysponowania środkami z zfron na wskazane w tym rozporządzeniu cele. Przepisy tego rozporządzenia nie zawierają dyspozycji, że środki z zfron muszą być wydatkowane bezpośrednio z tego konta (rachunku bankowego) na określony cel. Natomiast z rozporządzenia z dnia 31 grudnia 1998 r. wynika jedynie, że środki na wskazane w nim rodzaje wydatków pochodzą z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Również ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji), stanowi w tym zakresie wyłącznie o przeznaczeniu środków zgromadzonych w funduszu i konsekwencjach niezgodnego z tym przeznaczeniem rozdysponowania pieniędzy. Wobec powyższego, zdaniem WSA, nie istnieje regulacja wprost zakazująca pokrywania wydatków na określony w rozporządzeniu cel, pierwotnie z bieżącego rachunku bankowego, a następnie z zfron.
Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie przedstawił w sposób pełny stanu faktycznego. Ponadto nie wskazał argumentów spółki podniesionych w zażaleniu oraz zarzutów tam przedstawionych i nie dokonał oceny dokumentów złożonych przez skarżącą w toku postępowania. Ponadto Minister Pracy i Polityki Społecznej, odstąpił od ustalenia, czy wszystkie wydatki wskazane we wnioskach spółki nie dotyczą celu określonego w § 3 rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2007 r. oraz, czy we wszystkich tych przypadkach skarżąca pokryła wydatek ze środków nie będących środkami publicznymi, których to nie dotyczą reguły pomocy publicznej.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że materiały zakupione "w terminach wcześniejszych" i przyjęte do magazynu jako zapas bez konkretnego przeznaczenia, a następnie po pewnym czasie, nawet kilku latach pobrane z magazynu spółki i sfinansowane przez nią z zfron, nie mogły stanowić o zakwalifikowaniu takiego wydatku jako pomocy de minimis, z dwóch powodów. Po pierwsze zapłata za ten towar nastąpiła w momencie realizacji faktury (a więc nawet kilka lat wcześniej), co w świetle § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2007 r. oraz ustalenia daty udzielenia pomocy de minimis ma istotne znaczenie. Po drugie towar ten nie był zakupiony z przeznaczeniem, o którym mowa w przepisach wspomnianego rozporządzenia. Sąd podniósł, że organ nie przeanalizował złożonych przez spółkę dokumentów dotyczących tzw. przesunięć środków finansowych między rachunkiem prowadzonym na potrzeby zfron a rachunkiem bieżącym. Tymczasem dopiero ocena tych dokumentów umożliwi ustalenie, czy (i które) wydatki wskazane przez skarżącą pokryto ze środków publicznych i z prawidłowym przeznaczeniem. Zdaniem WSA, nie można z góry założyć, że w każdym przypadku gdy przedsiębiorca dokonuje wydatku nie bezpośrednio z rachunku prowadzonego na potrzeby zfron brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.
Od powyższego wyroku Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł skargę kasacyjną. W uzasadnieniu skarżący organ podniósł między innymi, że kategoryczne brzmienie przepisów art. 33 ust. 3 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, jak również § 2 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 1998 r., wyklucza inne, niż w nich określone przeznaczenie środków funduszu. Fundusz prowadzony jest w formie odrębnego rachunku bankowego, co ma zagwarantować ścisłe powiązanie określonych przychodów z wydatkami na ściśle określone cele. Przy takiej konstrukcji zfron nie ma powodu, dla którego dysponent funduszu miałby pokrywać "wydatki rehabilitacyjne" nie ze środków funduszu ale ze środków własnych, a dopiero następnie przelewał środki zfron na rachunki własne. Minister Pracy i Polityki Społecznej podkreślił, że zamknięty katalog wydatków zfron nie wymienia jako wydatku przelewu środków z konta zfron na konto obrotowe, dotyczy finansowania wydatków, a nie ich "refundacji". Wydatek z konta obrotowego nie spełnia warunków udzielenia pomocy publicznej (nie jest to wydatek ze środków zfron), natomiast wątpliwe jest traktowanie dnia refundacji wydanych środków z konta zfron na konto firmowe - jako dnia dokonania wydatku. Wydatek poniesiony przez spółkę nie został sfinansowany bezpośrednio ze środków zfron, a przekazanie środków zfron na rachunek własny spółki, nie było bezpośrednią zapłatą za towar i przez to nie było zgodne z rozporządzeniem z dnia 31 grudnia 1998 r.
W dniu 27 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania (sygn. akt II GSK 574/09).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w niniejszej sprawie istotne jest rozstrzygnięcie problemu, czy wydatek zakładu pracy chronionej na określony prawem cel, którego finansowanie może stanowić podstawę do uznania pomocy jako pomocy de minimis, musi zostać poniesiony bezpośrednio z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Mając na uwadze powyższe Sąd w pierwszej kolejności odniósł się do treści art. 33 ustawy o rehabilitacji podnosząc, iż unormowania w nim zawarte wskazują cel, na jaki środki mogą być przeznaczane, nie dotyczą natomiast ani sposobu przekazywania tych środków, ani wykazywania dokonywania wydatków z funduszu rehabilitacji. Sąd wyjaśnił, iż finansowanie zakupu, którego cel odpowiada prawu, z rachunku innego niż zfron, na który następnie zostają przelane środki z funduszu rehabilitacji nie oznacza braku powiązania wydatku celowego ze środkami tego funduszu. W sytuacji, gdy finansowanie "wydatków rehabilitacyjnych", które co do zasady powinno następować bezpośrednio ze środków funduszu rehabilitacji, odbywa się w ten sposób, że najpierw wydatki te pokrywane są ze środków zgromadzonych na innym rachunku pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, a następnie odpowiednia kwota przelewana jest z rachunku bankowego funduszu rehabilitacji, nie można wykluczyć powiązania celu wydatku ze środkami funduszu rehabilitacji. Następnie zwrócono uwagę, że również regulacje zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej nie uzasadniają przyjęcia, iż brak dowodu wydatkowania środków bezpośrednio z rachunku bankowego funduszu rehabilitacji nie pozwala na uznanie, że wydatek pokryto środkami tego funduszu i w konsekwencji mógłby stanowić przyczynę odmowy wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 5 ust. 2 wymienionego rozporządzenia. W związku z powyższym Sąd uznał za chybiony zarzut wymieniony w skardze kasacyjnej a dotyczący błędnej wykładni przepisów prawa materialnego polegającej na przyjęciu, że wcześniejsze przeznaczenie środków z bieżącego rachunku przedsiębiorcy na cel wskazany w § 2 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 1998 r. i późniejsze przekazanie odpowiedniej kwoty z rachunku funduszu rehabilitacji na rachunek bieżący nie ma wpływu na zakwalifikowanie wydatku jako pomoc de minimis.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny przyznając słuszność Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wskazał, iż w sytuacji gdy zakupy ze środków finansowych z rachunku obrotowego dokonane zostały w terminach wcześniejszych i przyjęte do magazynu jako zapas bez konkretnego przeznaczenia, zaś w okresie realizacji indywidualnego programu rehabilitacyjnego potrzebne materiały zostały pobrane z magazynu, a ich wartość pokryto z rachunku funduszu rehabilitacji, nie ma podstaw do zakwalifikowania takiego wydatku jako pomocy de minimis. Znaczny upływ czasu od chwili dokonania wydatku ze środków finansowych zgromadzonych na rachunku obrotowym jak również okoliczność, że towar nie był zakupiony z przeznaczeniem na cele, o których mowa w § 3 rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2007 r. wyklucza taką możliwość.
Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował natomiast ocenę Sądu pierwszej instancji, z której wynika, iż organ odstępując od analizy złożonych przez spółkę dokumentów dotyczących tzw. przesunięć środków finansowych między jej rachunkiem prowadzonym na potrzeby funduszu rehabilitacji a rachunkiem bieżącym naruszył art. 218 k.p.a. W odniesieniu do powyższego wyjaśniono, iż do postępowania w sprawie wydania zaświadczenia zastosowanie mają przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego ("Wydawanie zaświadczeń"). Zgodnie z art. 217 § 2 zaświadczenia wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub określonego stanu prawnego. Z uwagi na fakt, że zaświadczenie, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2007 r., jest warunkiem koniecznym dla uznania pomocy za pomoc de minimis, należy przyjąć, że zaświadczenie to ma charakter zaświadczenia wymienionego w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił, iż WSA nie dostrzegł, że art. 218 k.p.a. nawiązuje do art. 217 k.p.a. i w istocie dotyczy sytuacji, o której mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., czyli gdy żądanie wydania zaświadczenia nie wynika z wyraźnego przepisu prawa. Jeżeli taki przepis istnieje, organ ma obowiązek wydania zaświadczenia bez badania interesu prawnego i niezależnie od tego, czy sam dysponuje potrzebnymi danymi, czy musi się o nie zwrócić. Natomiast gdy strona powołuje się na swój interes prawny, organ winien go zbadać w postępowaniu wyjaśniającym, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. Nawiązanie w treści art. 218 k.p.a. bezpośrednio do art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że prowadzenie postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie możliwe jest jedynie w wypadku wydania zaświadczenia na żądanie osoby, która powołuje się na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodziła, gdyż wydania zaświadczenia o uznaniu pomocy za pomoc de minimis wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w każdym bądź razie, w przypadku postępowania wyjaśniającego dotyczącego zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., postępowanie to prowadzone jest tylko w koniecznym zakresie i służy potwierdzeniu faktów wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu organu, a zatem nie może prowadzić do poszukiwania danych niezbędnych do wydania zaświadczenia. W pojęciu koniecznego postępowania wyjaśniającego nie mieści się dokonywanie ustaleń w zakresie wskazanym przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż zalecając przeprowadzenie analizy dokumentów przedstawionych przez spółkę w celu ustalenia, czy i które wydatki pokryto ze środków publicznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny jednocześnie uznał za prawidłowe stanowisko organu, że wcześniejsze wydatki na zakup materiałów bez konkretnego ich przeznaczenia, które po pewnym czasie wykorzystano na realizację indywidualnego programu rehabilitacji i sfinansowano ze środków funduszu rehabilitacji nie mogą zostać zakwalifikowane jako pomoc de minimis. W związku z tym stwierdzić należy, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które miałoby wykazać czy wszystkie, czy tylko niektóre wydatki wskazane we wnioskach spółki dokonywane były w opisany wyżej sposób nie mogłoby doprowadzić do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Skoro zatem nawet przy prawidłowej wykładni i zastosowaniu przepisów prawa materialnego organ nie mógłby wydać zaświadczenia o żądanej treści, to nie można przyjąć, iż naruszenie prawa materialnego, którego dopatrzył się Wojewódzki Sąd Administracyjny, miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W pismach procesowych z dnia 13 września 2010 r. i 4 października 2010 r. pełnomocnik spółki P. odniósł się do treści uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jednocześnie zwrócił się o zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W piśmie z 13 września 2010r. wymienił poszczególne faktury dołączone do wniosków o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis i przy każdej z nich wskazał na ich związek ze zrealizowanymi w ramach ipr: linią do produkcji granulatów, linią produkcyjną do wytłaczania profili z tworzyw sztucznych oraz przystosowanie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej- workownica z wagą automatyczną do pakowania granulatów PVC.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rozpoznając sprawę po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia, Sąd I instancji związany jest na mocy art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Przyjmuje się, że związanie dokonaną przez ten sąd wykładnią ma szeroki zasięg, gdyż nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (zd. drugie art. 190 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę ponownie, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy przede wszystkim podkreślić, iż sąd wyższej instancji zwrócił uwagę na zakres postępowania wyjaśniającego jakie może przeprowadzić organ rozpoznając wniosek o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., czyli gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanów prawnego wymaga przepis prawa. Sąd wskazał jednocześnie, że do tej kategorii zaświadczeń należy takie, jakiego wydania domaga się strona w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za słuszny pogląd organu, iż postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie tego rodzaju zaświadczenia pełni jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu jego treści. Postępowanie to prowadzone jest tylko w koniecznym zakresie i służy potwierdzeniu faktów wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu organu, a zatem nie może prowadzić do poszukiwania danych niezbędnych do wydania zaświadczenia. W żadnym wypadku nie można przyjąć, aby w ramach koniecznego postępowania wyjaśniającego mieściło się przeprowadzanie szczegółowej analizy dokumentów dotyczących wcześniejszych zakupów dokonywanych przez spółkę ze środków bieżących, ustalanie dat wydatkowania środków z funduszu rehabilitacji i określania celu wydatkowania tych środków. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że to na przedsiębiorcy ubiegającym się o wydanie zaświadczenia spoczywa obowiązek przedstawienia informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od jego dokonania ( § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2007r.) oraz mając na uwadze, iż wydawanie zaświadczeń zasadniczo opiera się na danych znajdujących się w posiadaniu organu, to rzeczą podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia o uznanie pomocy za pomoc de minimis jest przedstawienie kompletnych informacji, które w sposób niewątpliwy potwierdzałyby wykorzystanie środków funduszu rehabilitacji na cele określone przepisami prawa.
W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 33 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych środki ZFRON są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Rodzaje wydatków, na jakie mogą być przeznaczane środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały wyszczególnione w § 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 31 grudnia 1998r. oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Katalog wydatków z zfron ma charakter zamknięty.
Strona we wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis wskazała, ze pomoc została przeznaczona na przygotowanie stanowisk pracy osób niepełnosprawnych – sfinansowanie zakupu maszyn i urządzeń oraz posiadanych maszyn i urządzeń zgodnie z utworzonym programem IPR "Linia do produkcji granulatów" i powołała się na treść § 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r.( wniosek z [...].08.2007r. i [...].09.2007r. w aktach administracyjnych). Należy powiedzieć, że przepis ten stanowi, iż pomoc może być przeznaczona na inne (wydatki), ponoszone w ramach indywidualnych programów rehabilitacji pracowników osób niepełnosprawnych. Zasadność poniesienia wydatku musi zatem wynikać wprost z indywidualnych programów rehabilitacji i mieć związek z niepełnosprawnością pracownika. Ponadto wydatek z zfron winien zostać dokonany na określony w ustawie i ww. rozporządzeniach cel.
Stwierdzić należy, że strona, na której, co wyżej wywiedziono ciążył obowiązek dostarczenia wszelkich kompletnych danych umożliwiających wydanie zaświadczenia tego obowiązku nie wykonała, Jak podkreślił sad odwoławczy nie można obciążyć organu w sprawie o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis obowiązkiem poszukiwania danych czy dowodów niezbędnych do wydania zaświadczenia, a co więcej przekracza zakres niezbędnego postępowania administracyjnego w tym wypadku nawet analizowanie przez organ dokumentów dotyczących wcześniejszych zakupów, ustalanie dat wydatkowania środków i określanie celu wydatkowania tych środków. Tymczasem z przedstawionych przez stronę dokumentów (faktur, umów o dzieło, wyciągów z rachunku bankowego) wynika tylko tyle, że dokonano zakupu określonych urządzeń i materiał takich jak np. silnik, przenośnik ślimakowy, rury, reduktory itp. oraz dokonano prac modernizacyjnych przy linii do produkcji granulatów, dokonano też badania i oceny psychologicznej pracowników do ipr, a następnie dokonano przelewów z rachunku zfron na rachunek obrotowy spółki. W żaden sposób ani z tych dokumentów, ani z wniosku i pisma wyjaśniającego strony z dnia 06.03.2008r. nie wynika, że są to wydatki, o których mowa w § 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. Pośrednio wykazują one, iż opracowano ipr dla pracowników niepełnosprawnych, ale ich brak (indywidualnych programów rehabilitacji) skutecznie uniemożliwia powiązanie dokonanych przez stronę wydatków z wydatkami jakie mogą być dokonywane z zfron, a których katalog został zawarty w ww. rozporządzeniach. Dodatkowo podnieść trzeba, że w piśmie procesowym z dn. 13.09.2010r. złożonym w postępowaniu sądowym strona, dopiero na tym etapie wskazała, że część wydatków wynikających z przedłożonych faktur przeznaczono na sfinansowanie zupełnie innego ipr, niż ten na który powoływano się we wniosku, a mianowicie "Linia produkcyjna do wytłaczania profili z tworzyw sztucznych" oraz przystosowanie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych – workownica z wagą automatyczną do pakowania granulatów PCV i dokonała powiązania poszczególnych faktur z tak określonymi wydatkami. To tym bardziej dowodzi, że organ nie mógł na podstawie samych tylko faktur i dowodów przelewów stwierdzić, że dokonane wydatki zostały przeznaczone na cele dla których został utworzony zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych i wydać wnioskowanego zaświadczenia.
Z tych też względów nie można było uwzględnić skargi pomimo jej uznania za częściowo uzasadnioną, w zakresie przyznania racji stronie, iż środki funduszu rehabilitacji mogą być wydatkowane w inny sposób niż bezpośrednio z konta zfron. Należy jednak przypomnieć, że zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i procesowego przez organ może prowadzić do uchylenia przez sąd zaskarżonego aktu tylko w przypadku jeśli miało (naruszenie prawa materialnego) lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo więc naruszenia przez organ prawa materialnego w wyżej wskazanym zakresie nie mogło ono mieć wpływu na wynik sprawy. Również ewentualne naruszenia prawa procesowego przez organ pozostały bez wpływu na wynik postępowania. W omówionej sytuacji, wobec ograniczonego zakresu dopuszczalnego postępowania dowodowego oraz nieprzedstawienia przez stronę w postępowaniu administracyjnym niezbędnych danych do wydania wnioskowanego zaświadczenia jej wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania, dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło