V SA/Wa 162/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... listopada 2016 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wobec możliwości wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła , że pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., Minister Rozwoju i Finansów poinformował ją o wykluczeniu z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Strona skarżąca wskazała, że obecnie wnioskodawca prowadzi szereg projektów współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej. Część z nich jest w trakcie ostatecznego rozliczania, część w realizacji, inne natomiast są na etapie podpisania umowy lub w zaawansowanej fazie przygotowania wniosków o dofinansowanie. Skarżąca wskazała projekty przez nią realizowane. Zdaniem strony wykonanie przedmiotowej decyzji doprowadzi do sytuacji, w której wszystkie podejmowane dotychczas przez wnioskodawcę działania zostaną zniweczone. Podkreślono, że wnioskodawca w ramach projektu przewidywał zatrudnienie kilku do kilkunastu osób w ramach budżetu projektu. W przypadku nie otrzymania dofinasnowania na skutek wykluczenia, wnioskodawca będzie zmuszony zredukować obecne zatrudnienie, oraz zaniecha zaangażowania dodatkowych osób, których zatrudnienie przy realizacji projektu byłoby niezbędne. Strona skarżąca wskazała, że w związku z brakiem realizacji projektu konieczna będzie redukcja zatrudnienia osób zajmujących się dofinansowaniami, rozliczaniem i monitorowaniem wskaźników realizowanych projektów, gdyż brak możliwości ubiegania się o dofinansowanie w tej sytuacji, powoduje brak pracy dla tych osób. Dalej strona skarżąca wskazała, że mimo złożenia skargi, chcąc wpłacić żądaną kwotę przez [...], wnioskodawca podjął z organem negocjacje odnośnie rozłożenia całej należności na raty i ustalenia harmonogramu spłat. Obecnie bowiem w posiadaniu strony nie znajdują się fundusze wystarczające do zaspokojenia żądania Instytucji Zarządzającej. Skarżąca wyraziła gotowość spłaty należności wskazanej w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów, jednakże jednorazowa spłata jest niewykonalna. Podkreślono, iż w sytuacji gdy prowadzone były rozmowy pomiędzy beneficjentem a Instytucją Zarządzającą o rozłożenie całej należności na raty - jeszcze przed umieszczeniem wnioskodawcy w rejestrze podmiotów wykluczonych - postępowanie [...], polegające na złożeniu wniosku o wykluczenie wnioskodawcy z możliwości otrzymywania środków z funduszy europejskich stanowi naruszenie zasady, wyrażonej w art. 8 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Składanie wniosku o wykluczenie, w sytuacji gdy wnioskodawca zadeklarował chęć spłaty, oraz dokonał wpłaty pierwszej z rat, stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego. Ponadto podkreślono, iż wykonanie przedmiotowej decyzji i dalsze wykluczenie beneficjenta z możliwości otrzymywania środków z funduszy unijnych spowoduje dla wnioskodawcy niepowetowaną i nieodwracalną szkodę. Zdaniem strony skarżącej nie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie wyrządzeniem wnioskodawcy znacznej szkody, polegającej na utracie refundacji kosztów poniesionych przy realizacji programów już rozpoczętych i w znacznej mierze już zrealizowanych. W ocenie wnioskodawcy wykonanie decyzji może doprowadzić do konieczności znacznego ograniczenia działalności Spółki w najbliższym czasie i zwolnienia nawet kilkudziesięciu pracowników, zaangażowanych w prace przy projektach. W ostateczności, wykonanie przedmiotowej decyzji może nawet skutkować ogłoszeniem upadłości Spółki, z racji utraty przez nią płynności finansowej i możliwości sfinansowania zaciągniętych już zobowiązań. Zdaniem strony skarżącej w przypadku nieuwzględnienia niniejszego wniosku, nawet jeśli wnioskodawca uzyska pozytywne rozstrzygnięcie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, udzielona Spółce ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna, oraz spóźniona. Pismem z dnia 14 lutego 2017 r. przesłanym faksem oraz pocztą elektroniczną pełnomocnik strony skarżącej uzupełnił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Ponownie wskazano, że brak wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, wiąże się nie tylko z obowiązkiem zwrotu świadczenia pieniężnego, ale również z brakiem możliwości rozliczenia projektów, w których skarżący uczestniczy bądź już na etapie realizacji projektu, bądź też na etapie po przyznaniu dofinansowania, a przed podpisaniem umowy o realizację projektu. We wszystkich tych przypadkach skarżący poniósł określone, znaczne koszty, których rozliczenie obecnie jest wstrzymywane (pismo [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o wstrzymaniu płatności). Podniesiono, że ponoszenie przez skarżącego kosztów związanych z realizacją projektów bez możliwości ich refinansowania powoduje utratę przez skarżącego płynności finansowej, a w przypadku braku otrzymania dofinansowania projektów może wiązać się nawet z koniecznością ogłoszenia przez skarżącego upadłości, a z pewnością z koniecznością redukcji osób zatrudnionych i zaangażowanych do realizacji projektów. Podkreślono, że skarżący w celu realizacji projektów (będących w toku), jak i tych, w których otrzymał dofinansowanie (będących przed rozpoczęciem realizacji) poniósł z własnych środków znaczne koszty, angażując do tych projektów wiele osób, ponosząc koszty związane z ich wynagrodzeniem, jak również ponosząc koszty bezpośrednio związane z realizacją projektu, takie jak m.in. najem sali, najem sprzętu komputerowego, przygotowanie podręczników. Na potwierdzenie powyższego do pisma załączono kopie faktur VAT. Ponadto do pisma z dnia 14 lutego 2017 r. załączono m.in. kopie wniosku o cofnięcie zgłoszenia podmiotu do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich; pisma [...] z dnia [...] lutego 2017 roku, postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; pisma [...] o pozytywnym zaopiniowaniu wniosku o dofinansowanie; pisma [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. informujące o pozytywnym zaopiniowaniu wniosku o dofinansowanie; wyciągu z rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zm. zm.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może być jedynie szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004). W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, nie wystarczy więc samo powtórzenie przez stronę treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione W sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z [...] sierpnia 2016 r., określającej stronie skarżącej, jako beneficjentowi projektu, kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu. Niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków skarżąca upatruje w grożących jej poważnych konsekwencjach ekonomicznych. Argumentacja na poparcie złożonego wniosku nakierowana jest przede wszystkim na wyrażenie stanowiska, iż wpisanie skarżącej do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, które stanowiło konsekwencję wydanej wobec skarżącej decyzji ostatecznej, określającej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu, może zachwiać działalnością gospodarczą skarżącego oraz wymusić konieczność jej reorganizacji. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że samo wpisanie skarżącego do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich nie uzasadnia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykluczenie z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich jest instytucją wprowadzoną art. 207 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885; dalej: u.f.p.). Rozporządzenie Ministra Finansów z 23 czerwca 2010 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz.U. z 2010 r., Nr 125, poz. 846) w § 3 ust. 3 pkt 1 stanowi, że podmiot wykluczony podlega wpisowi m.in. w dniu, w którym decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., stała się ostateczna. Decyzja wydana na podstawie art. 207 u.f.p. nie zawiera rozstrzygnięcia odnośnie wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych, prowadzonego przez Ministra Finansów. Prawodawca nie uzależnia także wpisu od prawomocności decyzji. Należy przy tym mieć na względzie, że prowadzony przez Ministra Finansów rejestr ma zwiększyć skuteczność stosowania przepisów dotyczących wykluczenia beneficjentów z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Dane pozyskane z rejestru umożliwią instytucjom zaangażowanym w realizację projektów ustalenie istnienia lub nieistnienia przeszkód prawnych dla dokonywania przysporzeń na rzecz konkretnych beneficjentów (por. NSA w postanowieniu z 19 lipca 2016 r., II GSK 3188/16,NSA w postanowieniu z 13 sierpnia 2014 r., II GZ 415/14). Wykluczenie z możliwości otrzymania środków, przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich i wpis do rejestru podmiotów wykluczonych jest dodatkowym, wynikającym z mocy prawa skutkiem wydania ostatecznej decyzji. Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych nie stanowi wykonania decyzji o zwrocie, a jedynie odrębny skutek jej wydania. Wpis do tego rejestru nie ma zatem związku ani z wykonaniem, ani ze wstrzymaniem wykonania decyzji. Dla uzasadnienia wstrzymania wykonania decyzji, określającej kwotę przypadającą do zwrotu, niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę spełnienia określonych w ustawie przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonania decyzji oparte wyłącznie na braku możliwości uzyskania jakiegokolwiek dofinansowania w przyszłości z powodu dokonanego wpisu, który, co należy wyraźnie podkreślić, jest skutkiem samoistnym, następującym z mocy prawa, nie świadczy zatem o automatycznym spełnieniu przesłanek ustawowych określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W odniesieniu do pozostałych argumentów zaprezentowanych w uzasadnieniu wniosku, które na tle głównie podnoszonej okoliczności, jaką jest dokonanie wpisu skarżącej do Rejestru podmiotów wykluczonych (...) potraktowane zostały zupełnie marginalnie, należy podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanym przypadku wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja jest na tyle szczególna, że w jego konkretnym przypadku - prawem przewidziane skutki decyzji - spowodują niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku bliżej nieokreślonymi poważnymi komplikacjami w prowadzonej działalności, nie świadczy o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji postanowienia.