V SA/Wa 1630/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-05

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Irena Jakubiec – Kudiura, Joanna Gierak – Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zarządu PFRON jest organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w sytuacji, gdy wydatek na dostosowanie miejsca pracy został omyłkowo pokryty ze środków z rachunku ogólnego Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON) zamiast z rachunku przeznaczonego na indywidualne programy rehabilitacji (IPR)?
Ratio decidendi
Minister Pracy i Polityki Społecznej prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że Prezes Zarządu PFRON nie jest organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w sytuacji, gdy wydatek na dostosowanie miejsca pracy został omyłkowo pokryty ze środków z rachunku ogólnego ZFRON, a nie z rachunku przeznaczonego na indywidualne programy rehabilitacji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na niewłaściwość organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Przedsiębiorca prowadzący zakład pracy chronionej złożył wniosek do PFRON o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę 7.981,27 zł, przeznaczoną na zakup sprzętu komputerowego do dostosowania miejsca pracy dla pracownika niepełnosprawnego. Prezes Zarządu PFRON odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wydatek został pokryty ze środków niepochodzących z rachunku ZFRON. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając, że Prezes Zarządu PFRON nie jest organem właściwym w tej sytuacji. Przedsiębiorca zaskarżył postanowienie Ministra, argumentując, że wydatek został pokryty ze środków ZFRON, a jedynie omyłkowo przelano go z rachunku puli ogólnej zamiast z rachunku IPR. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Asesor WSA - Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W.B. - Z.P.CH. Firma "[...]" na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis; oddala skargę. Przedmiotem skargi z 21 maja 2008 r. wniesionej przez W. B. prowadzącego firmę [...] będącą zakładem pracy chronionej, jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] kwietnia 2008 r. o uchyleniu decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2007 r. i umorzeniu postępowania przed organem I instancji w sprawie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Pismem z 15 czerwca 2007 r. W.B zwrócił się do PFRON o wydanie zaświadczenia o udzielonej w dniu [...] maja 2007 r. pomocy de minimis w łącznej kwocie 7.981,27 zł, tj. 2.110,61 euro. W uzasadnieniu wniosku W.B wskazał, iż prowadzona przez niego firma [...] sfinansowała dostosowanie miejsc pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników w ww. kwocie. W załączniku do wniosku przedstawił szczegółowe rozliczenie poniesionego wydatku. Podał w nim, że kwota 7.981,27 zł została przeznaczona na zakup zestawu komputerowego wraz z oprogramowaniem, drukarki laserowej, drukarki fiskalnej, kamery, ups, czytnika, routera, terminala, listwy zasilającej i kabla usb. W.B przedstawił również kopię polecenia przelewu, z której wynika, że w dniu [...] maja 2007 r. firma [...] W.B zapłaciła za ww. towar kwotę 7.981,27 zł. W dniu 6 września 2008 r. W.B uzupełnił ww. wniosek o żądane przez organ -w piśmie z 18 sierpnia 2007 r.- dokumenty, w tym oświadczenie wskazujące numer prowadzonego rachunku bankowego na potrzeby zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (w skrócie dalej: zfron). Postanowieniem z [...] listopada 2007 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień [...] maja 2007 r. w kwocie 7.981,27 zł, tj. 2.110,61 euro. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że w ocenie Funduszu przedstawiona dokumentacja będąca dowodem poniesienia wydatku wskazuje na to, że wydatek ten został pierwotnie pokryty ze środków nie pochodzących z rachunku zfron. Zaznaczył, że rekompensowanie z rachunku zfron wydatków sfinansowanych wcześniej z konta nie będącego rachunkiem zfron pracodawcy jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r., Nr 3, poz. 22 ze zm.). Nie zostało też przewidziane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496), które jako program pomocowy jest regulacją uzupełniającą w stosunku do ww. rozporządzenia. Przedstawione stanowisko zostało potwierdzone w piśmie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] kwietnia 2007 r. znak [...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie W.B wniósł o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę 7.981,27 zł obejmującą -jak podniósł- wydatek ze środków zfron w ramach indywidualnych programów rehabilitacji w postaci zakupu komputera. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, a także przepisów postępowania poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i przewlekłe załatwianie sprawy. W uzasadnieniu zażalenia przedsiębiorca zaznaczył, iż wydatek na zakup komputera został pokryty z rachunku bankowego zfron. Wyjaśnił, że prowadzi trzy rachunki bankowe dla wyodrębnionych poszczególnych pul środków zfron, w tym na potrzeby indywidualnych programów rehabilitacji – z uwagi na brzmienie art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Następnie wskazał, że środki na zakup komputera omyłkowo zostały przelane z rachunku puli ogólnej zamiast z rachunku puli indywidualnych programów rehabilitacji. Niemniej nie można stwierdzić, że wydatek nie został pokryty ze środków zfron. Obydwa bowiem rachunki są rachunkami zfron, a jedynie omyłkowo przelano środki z rachunku puli ogólnej. Tym samym dywagacje organu na temat zakazu rekompensowania z rachunku zfron wydatków sfinansowanych wcześniej z konta nie będącego rachunkiem zfron, nie dotyczą -w jego ocenie- tej sytuacji faktycznej. Na koniec W.B zaznaczył, że żaden z przepisów prawa, które mają w takich sprawach zastosowanie, nie stanowi o konieczności poniesienia wydatku bezpośrednio z rachunku bankowego zfron. W piśmie z 18 stycznia 2008 r., W.B podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Podniósł, iż wydatku na zakup komputera dokonał ze środków zfron w ramach indywidualnych programów rehabilitacji i w tym przypadku nie ma znaczenia, z którego konta zfron sfinansował wydatek i czy w ogóle wydatek sfinansował z konta bankowego czy też nie. Postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że strona dokonała zakupu komputera w ramach indywidualnych programów rehabilitacji. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 26a ust. 5 ustawy o rehabilitacji, w przypadku gdy kwota miesięcznego dofinansowania przekracza kwotę miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego u pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, pracodawca przekazuje różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą tego wynagrodzenia na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej. Powyższe -jak wyjaśnił- oznacza, że środki z "nadwyżki" dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego przekazywane są w całości na realizację indywidualnych programów rehabilitacji. Wydatki w ramach indywidualnych programów rehabilitacji pracodawca prowadzący zakłady pracy chronionej może finansować również z innych środków zasilających zfron, jednakże wówczas organem uprawnionym do wydania zaświadczenia w sprawie pomocy de minimis nie jest Prezes Zarządu Funduszu, ale inny organ podatkowy lub podmiot uprawniony do pobierania opłat. Minister stwierdził, iż taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skoro bowiem środki na zakup komputera zostały przelane z rachunku puli ogólnej zamiast z rachunku puli indywidualnych programów rehabilitacji to Prezes Zarządu Funduszu nie był i nie jest organem właściwym w sprawie uznania dokonanego przez stronę wydatku jako pomocy de minimis. Dokonanie takich ustaleń w sprawie skutkować zaś musiało uchyleniem postanowienia organu I instancji i umorzeniem postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżący – W.B wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Zarządu PFRON i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów procesowych, tj. art. art. 7 i 8, art. 11 i art. 12, a także art. 19 i art. 20 k.p.a. – tych ostatnich poprzez umorzenie postępowania przed organem I instancji i ustalenie, że Prezes Zarządu PFRON nie jest organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Skarżący zarzucił też naruszenie: -art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej przez niewydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, oraz -przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej i art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w związku z błędnym ustaleniem, że strona nie dokonała wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych pochodzących z różnicy pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych uzyskiwanych na podstawie art. 26a ust. 5 pkt 2 ww. ustawy o rehabilitacji, albowiem nie dokonano zapłaty z odpowiedniego konta zfron. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawiając na wstępie stan faktyczny sprawy podał m.in., że w dniu [...] maja 2007 r. firma złożyła w banku polecenie przelewu z rachunku bankowego środków zfron w części dotyczącej indywidualnych programów rehabilitacji na zakup komputera na dostosowanie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej w celu zmniejszenia jej ograniczeń zawodowych w ramach indywidualnych programów rehabilitacji. Wydatek ten został ujęty w ewidencji zfron jako zmniejszenie środków na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Następnie skarżący wskazał, że na potrzeby art. 33 ust. 3 ustawy o rehabilitacji prowadzi trzy rachunki bankowe. Pozwala to na wyodrębnienie poszczególnych pul środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (tj. pomocy indywidualnej (10%), indywidualnych programów rehabilitacji (15%) i tzw. puli ogólnej (75%)), oraz umożliwia przejrzyste prowadzenie dokumentacji księgowej. Jednocześnie skarżący podkreślił, iż każdy z ww. trzech rachunków jest rachunkiem zfron. Dalej skarżący wyjaśnił, iż omyłkowo środki na zakup komputera zostały przelane z puli ogólnej funduszu zamiast z rachunku puli indywidualnych programów rehabilitacji (w skrócie: ipr). Podał, że natychmiast po stwierdzeniu nieprawidłowości dokonano przelewu ze środków puli ipr na pulę ogólną. Zatem -jak stwierdził- nie można przyjąć, że wydatek został pierwotnie pokryty ze środków nie pochodzących z rachunku zfron oraz, że wydatek ten nie został pokryty ze środków pochodzących z nadwyżki miesięcznego dofinansowania. Obydwa bowiem rachunki były rachunkami środków zfron, a jedynie omyłkowo przelano środki z rachunku puli ogólnej. Tym samym -zdaniem skarżącego- dywagacje organu I instancji na temat zakazu rekompensowania z rachunku zfron wydatków sfinansowanych wcześniej z innego konta nie będącego rachunkiem zfron, nie dotyczą tej sytuacji. Nadto skarżący zauważył, że Prezes Zarządu PFRON nie wskazał w istocie konkretnego przepisu, z którego taki zakaz wynika. Odnośnie rozstrzygnięcia organu odwoławczego skarżący wskazał, że ustalenia dokonane przez ten organ nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym. Z materiału tego jednoznacznie bowiem wynika, że omyłkowo środki na zakup komputera zostały przelane z rachunku bankowego puli ogólnej zamiast z rachunku puli indywidualnych programów rehabilitacji. Natychmiast po stwierdzeniu tej omyłki dokonano przelewu ze środków z rachunku bankowego puli indywidualnych programów rehabilitacji na rachunek bankowy zakładowego funduszu rehabilitacji puli ogólnej. Zatem -w ocenie skarżącego- nie ma podstaw do stwierdzenia, że wydatek został pokryty z innych środków zakładowego funduszu rehabilitacji niż pochodzące z różnicy pomiędzy wynagrodzeniem pracownika a uzyskiwanym dofinansowaniem do tego wynagrodzenia. Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie skarżący powołał się na wyrok WSA w Krakowie z 28 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 677/07, w którym -jak wskazał- Sąd ten zważył, iż "... w aktualnym stanie prawnym nie istnieje regulacja zakazująca wprost pokrywania z funduszu zfron wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów". W kontekście tego orzeczenia skarżący podkreślił, iż jego firma zgodnie z przepisami dokonała zapłaty ze środków z rachunku zfr na cele ogólne, a następnie po zauważeniu omyłki - z rachunku zakładowego funduszu indywidualnych programów rehabilitacji. Tym samym organy obu instancji orzekające w sprawie nie miały podstaw prawnych do odmowy wydania zaświadczenia z powodu zapłaty za fakturę nie z tego konta, w sytuacji gdy strona dokonała stosownej korekty na kontach bankowych, a przy tym prawidłowo prowadziła ewidencję środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z 17 listopada 2008 r. skarżący przedstawił dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Wskazał, że wydatek w ramach indywidualnych programów rehabilitacji sfinansowany został ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Potwierdzeniem tego są dowody złożone do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności w sprawie należało rozważyć, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd miał na względzie, iż skarżone postanowienie z [...] kwietnia 2008 r. -jak wynika z dowodu potwierdzenia odbioru (k. 37 akt adm.)- zostało doręczone w siedzibie firmy [...] w dniu 17 kwietnia 2008 r., przy czym osobą, której przesyłkę doręczono nie był właściciel tej firmy – W.B. Sąd miał też na względzie, iż skarżący w treści skargi jako datę doręczenia skarżonego postanowienia podał 21 kwietnia 2008 r. W konsekwencji, kierując się treścią art. 42 k.p.a. oraz postanowieniem Sądu Najwyższego z 14 listopada 2002 r., sygn. akt III RN 115/02 (OSNP 2004/1/3), Sąd przyjął, iż doręczenie skarżonego postanowienia dokonane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w dniu 17 kwietnia 2008 r. było nieprawidłowe (nieskuteczne), a wobec tego za datę doręczenia należało uznać dzień wskazany przez skarżącego w skardze (który to należy potraktować jako dzień faktycznego doręczenia stronie zaskarżonego orzeczenia). Na marginesie Sąd wyjaśnia, iż art. 42 k.p.a. reguluje doręczanie pism osobom fizycznym również wtedy, gdy prowadzi ona przedsiębiorstwo. W powyżej wskazanym postanowieniu Sąd Najwyższy wskazał zaś, iż doręczenie pisma osobie fizycznej w jej miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.) może być dokonane wyłącznie adresatowi. Tym samym Sąd uznał, iż skarżący zachował ustawowy termin wynikający z art. 53 § 1 p.p.s.a., wnosząc skargę do Sądu w dniu 21 maja 2008 r. (data wpływu do organu). Przechodząc do analizy sprawy, Sąd na wstępie zauważa, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że postanowienie to jest prawidłowe - nie narusza prawa. Zaskarżonym postanowieniem uchylono postanowienie wydane w I instancji o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis i umorzono postępowanie przed tym organem w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wydając takie rozstrzygniecie organ odwoławczy przyjął, iż Prezes Zarządu PFRON nie był właściwy do wydania wnioskowanego przez skarżącego zaświadczenia o pomocy de minimis. Problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt polskiego prawa w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi na gruncie prawa wspólnotowego. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 roku w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). W prawie krajowym kluczową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz -mające zastosowanie w niniejszej sprawie a obowiązujące do 31 grudnia 2007 r.- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakład pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496). Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania skarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy obowiązującego również wówczas rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 3, poz. 22 ze zm.). Z uwagi na treść zaskarżonego postanowienia oraz zarzuty skargi wskazać trzeba, iż stosownie do art. 26a ust. 1 ww. ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1, prowadzonej przez Fundusz. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, kwota miesięcznego dofinansowania, z zastrzeżeniem ust. 5, nie powinna przekroczyć kwoty miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego. W przypadku gdy kwota miesięcznego dofinansowania przekracza kwotę miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego u pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, pracodawca przekazuje różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą tego wynagrodzenia na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej (ust. 5 pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 33 ust. 1 i 2 omawianej ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 2; z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej. Nadto, pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany m.in.: do prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przeznaczania co najmniej 15 % środków funduszu rehabilitacji na indywidualne programy rehabilitacji (ust. 3 art. 33). Rodzaje wydatków, na jakie mogą być przeznaczane środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały wyszczególnione w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Znajdują się wśród nich indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, w ramach których finansowane są m.in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Wydatek tego rodzaju został również ujęty w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Oznacza to, że pomoc przeznaczona na ten cel i pochodząca ze źródeł określonych w § 1 tego rozporządzenia (w tym z "nadwyżki" określonej w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji), po spełnieniu wszystkich pozostałych warunków, o których mowa w tym rozporządzeniu może być uznana za pomoc de minimis. Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów albo podmiot udzielający pomocy. Zatem, podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przez podmiot do tego upoważniony. W sytuacji gdy pomoc została udzielona w formie "nadwyżki" miesięcznego dofinansowania, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji (przekazanej na rachunek zfron z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji) i wydatek został pokryty z tych środków, organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest podmiot udzielający tej pomocy, a więc Prezes Zarządu PFRON. Rozstrzygając w niniejszej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że wydatek na zakup komputera poniesiony przez przedsiębiorcę będącego zakładem pracy chronionej, został pokryty ze środków funduszu rehabilitacyjnego, natomiast środki te nie pochodziły z "nadwyżki" dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, a w takiej sytuacji organem uprawnionym do wydania zaświadczenia nie jest Prezes Zarządu Funduszu. Dokonując takiej oceny sprawy organ odwoławczy oparł się na wyjaśnieniach strony, z których wynika, że wydatek został pokryty omyłkowo z rachunku puli ogólnej zamiast z rachunku puli indywidualnych programów rehabilitacji. W tym miejscu Sąd zauważa, iż w zażaleniu na postanowienie wydane I instancji W.B wyraźnie wskazał, że jego firma omyłkowo dokonała wydatku z rachunku puli ogólnej zfron zamiast z rachunku puli indywidualnych programów rehabilitacji. Wyjaśnił, że prowadzi trzy rachunki na potrzeby zfron, a wydatek został pokryty nie z tego konta bankowego (co powinien). Z dokumentów przedstawionych w toku postępowania przez skarżącego również wynika, iż wydatek na zakup komputera został pokryty z innego rachunku bankowego niż ten, na którym -zgodnie z tym co oświadczył przedsiębiorca- prowadzi on fundusz rehabilitacyjny. Uwzględniając wyjaśnienia skarżącego należy przyjąć, że rachunek, z którego dokonano zapłaty za zestaw komputerowy w dniu [...] maja 2007 r. stanowił rachunek puli ogólnej zfron, natomiast numer konta bankowego wskazany przez przedsiębiorcę w oświadczeniu z 30 sierpnia 2007 r. odpowiadał rachunkowi prowadzonemu na potrzeby indywidualnych programów rehabilitacji. Analizując wyjaśnienia skarżącego zauważyć też należy, iż powołując się na omyłkę nie wykazał on w toku postępowania, aby następnie "omyłka ta" została naprawiona. Nie wynika to z załączonego do sprawy wyciągu z konta bankowego, a innych dokumentów skarżący nie przedstawił. Istotne jest również to, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie wskazał daty dokonania przelewów pomiędzy rachunkiem puli ogólnej zfron a rachunkiem indywidualnych programów rehabilitacyjnych. Dopiero w skardze podniósł, iż "natychmiast" po stwierdzeniu omyłki, dokonano odpowiedniego przelewu środków między rachunkami. Nie zostało to jednak przez skarżącego w żaden sposób wykazane. Nie przedstawił on w szczególności wyciągów z prowadzonych na potrzeby zfron rachunków bankowych, które mogłyby potwierdzić dokonanie odpowiednich operacji na kwotę 7.981,27 zł. Z powyższego wynika więc, iż w rozpoznawanej sprawie nie występuje tzw. rekompensowanie z rachunku zfron wydatków finansowanych wcześniej z konta nie będącego rachunkiem zfron. W sprawie nie występuje również problem rekompensowania środków pomiędzy dwoma rachunkami zfron. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie wskazywał zupełnie na tę okoliczność. Nie podał ani daty, ani innych okoliczności świadczących o tym, że środki tylko pierwotnie zostały wydatkowane nie z tej puli środków funduszu rehabilitacyjnego. Dlatego też Sąd podkreśla, iż rozpoznawana sprawa różni się od sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 677/08, którego treść uzasadnienia skarżący przywołał w skardze. Z tego też powodu Sąd za zbędne uznał analizowanie powyższego problemu i odnoszenie się do ww. wyroku Sądu. Konkludując Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i prawidłowo uznał, iż Prezes Zarządu PFRON nie był właściwy do wydania na wniosek skarżącego zaświadczenia o pomocy de minimis na ww. kwotę. To zaś czyniło zasadnym uchylenie skarżonego postanowienia i umorzenie postępowania przed tym organem. W orzecznictwie przyjmuje się, iż umorzenie postępowania przez organ odwoławczy po uchyleniu orzeczenia wydanego w I instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 k.p.a., a więc tylko wówczas gdy ma miejsce bezprzedmiotowość tego postępowania. Za bezprzedmiotowe należy zaś uznać postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i uzasadniała zastosowanie przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, związanych przede wszystkim z niewłaściwym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Odpowiadając na te zarzuty zauważyć trzeba, iż organ odwoławczy orzekając na skutek wniesionego zażalenia oparł się jedynie na tym co zostało w toku postępowania przedstawione przez samą stronę, tj. na jej twierdzeniach. Przyjął wyjaśnienia przedsiębiorcy, argumenty przez niego podane, nie kwestionował ich w żaden sposób. Skoro zaś z wyjaśnień tych wynikało, że wydatek nie został pokryty ze środków pochodzących z nadwyżki, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, to nie można było przyjąć, iż Prezes Zarządu PFRON jest organem właściwym w sprawie do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Nadto Sąd zauważa, iż skarżący składając wniosek o wydanie zaświadczenia nie wykazał, aby rzeczywiście wydatek na zakup zestawu komputerowego firma [...] poniosła ze środków powyżej wskazanych. Nie wykazał on, aby błąd do jakiego doszło przy finansowaniu wydatku (i na jaki powoływał się skarżący w toku postępowania administracyjnego), został naprawiony. Natomiast organ nie miał obowiązku w tym uproszonym postępowaniu -bo taki charakter ma postępowanie prowadzone na podstawie art. 217 k.p.a.- do uzupełniania materiału dowodowego. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło