V SA/Wa 1635/17

WyrokWSA w Warszawie2019-02-05

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu fundacji może być pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe fundacji, jeśli egzekucja z majątku fundacji okazała się bezskuteczna, a członek zarządu formalnie pełnił funkcję w momencie powstania zobowiązania, mimo twierdzeń o braku wiedzy i zgody na objęcie funkcji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu fundacji ponosi solidarną odpowiedzialność za niepodatkowe należności budżetowe fundacji, jeśli egzekucja z majątku fundacji okazała się bezskuteczna, a dana osoba formalnie pełniła funkcję członka zarządu w momencie powstania zobowiązania. Twierdzenia o braku wiedzy i zgody na objęcie funkcji nie zwalniają z odpowiedzialności, jeśli nie zostały udowodnione i nie nastąpiły przesłanki egzoneracyjne. Sąd podkreślił, że formalne pełnienie funkcji jest wystarczające, a brak pisemnej rezygnacji lub udowodnienia braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość (które nie ma zastosowania do fundacji) przesądza o odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju i Finansów utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa o solidarnej odpowiedzialności K.W., byłej członkini zarządu Fundacji, za niepodatkowe należności budżetowe fundacji w wysokości ponad 37 tys. zł. Należności te wynikały z nierozliczenia dofinansowania projektu. Egzekucja z majątku fundacji okazała się bezskuteczna. Skarżąca kwestionowała fakt pełnienia funkcji członka zarządu w momencie powstania zobowiązania, twierdząc, że została powołana bez jej wiedzy i zgody, a także wskazywała na toczące się postępowanie karne dotyczące podrobienia dokumentów. Sądy powszechne oddaliły jej powództwo w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały o powołaniu do zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z tytułu nieopodatkowanych należności budżetowych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez K. W. (dalej: Skarżąca, Odwołująca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister lub Organ) nr (...) z dnia (...) lipca 2017 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa P. nr (...) z dnia (...)stycznia 2017 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności K.W.będącej byłym członkiem zarządu Fundacji I. S. W. (zwanej dalej Fundacją, Beneficjentem), wraz z pozostałymi członkami zarządu Fundacji, z tytułu ciążących na Fundacji niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym w związku z realizacją projektu nr (...) pt. Rozwiń skrzydła - integracja i edukacja młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym i określającą do zwrotu kwotę główną w wysokości 37.392,54 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Marszałek Województwa P.nr (...) z dnia (...)stycznia 2017 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności K.W. będącej członkiem zarządu Fundacji Inicjatyw Społecznych W., wraz z pozostałymi członkami zarządu Fundacji, z tytułu ciążących na Fundacji niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym w związku z realizacją projektu nr (...) pt. Rozwiń skrzydła - integracja i edukacja młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym i określająca do zwrotu kwotę główną w wysokości 37.392,54 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Solidarna odpowiedzialność pozostałych dwóch członków zarządu fundacji została orzeczona wobec: • A. D. w decyzji Marszałka Województwa P. nr (...) z dnia (...)stycznia 2017 r., • W. S. w decyzji Marszalka Województwa P. nr (...) z dnia (...) stycznia 2017 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że członkowie zarządu Fundacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe Fundacji, wskazując jako podstawę swych działań art. 116 § 1 i 2 w związku z art. 116a Ordynacji podatkowej w związku z art. 4, art. 7 ust. 2 i art. 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2016 r., poz. 40 z późn.zm,). Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i odwołała się w całości od decyzji Marszałka Województwa P. do Ministra Rozwoju jako organu odwoławczego. Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia (...) lipca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa P.z dnia (...) stycznia 2017 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności K. W., będącej byłym członkiem zarządu Fundacji Inicjatyw Społecznych W., wraz z pozostałymi członkami zarządu Fundacji, z tytułu ciążących na Fundacji niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym w związku z realizacją projektu nr (...). W uzasadnieniu organ wskazał, że Instytucja Pośrednicząca, to jest Urząd Marszałkowski Województwa P.,podpisała z Fundacją umowę o dofinansowanie projektu pt. Rozwiń skrzydła - integracja i edukacja młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym nr (...) w dniu (...) maja 2009 r. Projekt był realizowany w terminie od dnia (...) marca 2009 r. do dnia (...) października 2010 r. W dniu (...) grudnia 2012 r. w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych Marszałek Województwa P. w stosunku do Fundacji wydał decyzję nr (...) określającą przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 37.392,54 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Podstawą żądania zwrotu ww. kwoty określonej w decyzji nr (...)było nierozliczenie przez Fundację transzy dofinansowania wypłaconej dnia (...) marca 2012 r. Przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu (...) grudnia 2012 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu (...) stycznia 2013 r. (14 dni od dnia doręczenia decyzji upłynęło w dniu (...) stycznia 2013 r. lecz był to dzień wolny od pracy). Podsumowując organ stwierdził, że decyzję Marszałka Województwa P. z dnia (...) grudnia 2012 r. należało uznać za prawidłowo doręczoną oraz ostateczną i wykonalną, skoro w terminie nie wpłynęło od niej odwołanie. Jako, że kwota oszczędności nie została zwrócona przez Beneficjenta, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na wniosek Marszałka Województwa P. wszczął wobec Fundacji postępowanie egzekucyjne w trybie administracyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Naczelnika I Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...) marca 2016 r. W uzasadnieniu wskazano, ze dotychczasowe postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne z powodu nieujawnienia majątku i źródeł dochodu Fundacji, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję, W związku z powyższym, w dniu (...) września 2016 r. Marszałek Województwa P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec członków zarządu Fundacji w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu Fundacji za należności wynikające z decyzji nr (...). Postępowania były przeprowadzone oddzielnie dla każdego z członków zarządu Fundacji i objęły K. W., A. D. i W. S. Marszałek Województwa P. w stosunku do członków zarządu Fundacji orzekł decyzjami nr(...) z dnia (...) stycznia 2017 r., nr (...) z dnia (...) stycznia 2017 r. i nr z dnia (...) stycznia 2017 r. o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Fundacji i wezwał do zwrotu należnej kwoty. Minister stwierdził, że prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Fundacji organ w pierwszej kolejności powinien stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania w sposób wiarygodny przedstawiła okoliczności egzoneracyjne. Wspomniane powyżej przesłanki pozytywne zostały spełnione poprzez: 1. nieskuteczną egzekucję należności, co zostało stwierdzone w dniu (...) marca 2016 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z powodu nieujawnienia majątku i źródeł dochodu Fundacji, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję; 2. stwierdzenie faktu, że w dniu powstania należności Fundacji ((...) listopada 2012 r.) K. W. była członkiem zarządu Fundacji, co potwierdzają zapisy z Krajowego Rejestru Sądowego. W ocenie organu odwoławczego wyżej opisany stan faktyczny sprawy przesądza o zaistnieniu pierwszej z przesłanek pozytywnych postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich, tj. przesłanki "bezskuteczności egzekucji". Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika jednoznacznie, że pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego w trybie egzekucji administracyjnej i prowadzenia go z całego majątku Fundacji, nie udało się zaspokoić istniejącego zobowiązania. Nie ulega zatem wątpliwości, że spełniona została przesłanka określona w art. 116a O.p. tj. że Fundacja nie posiada majątku, z którego mogłaby zostać skutecznie przeprowadzona egzekucja należności określonej decyzją Marszałka z dnia (...) grudnia 2012 r. Próby wyegzekwowania należności zostały podjęte przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego w S.,lecz okazały się one bezskuteczne z powodu nieujawnienia majątku i źródeł dochodu Fundacji, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję. Minister tym samym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przesłanka bezskuteczności egzekucji została spełniona. Drugą z przesłanek, niezbędnych do orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich, jest pełnienie przez tę osobę funkcji członka zarządu w czasie, kiedy doszło do nieprawidłowego wydatkowania środków przekazanych w ramach projektu. Minister wskazał, że w zw. ze stosowaniem art. 116 § 2 O.p. przesłanka "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumiana jest formalnie, tj. jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość. Wydatki zakwestionowane decyzją Marszałka Województwa P. z dnia (...) grudnia 2012 r. dotyczyły nierozliczenia w końcowym wniosku o płatność 100% transzy dofinansowania, która została przekazana Beneficjentowi dnia (...) marca 2012 r. Niniejszym zobowiązanie stało się wymagalne w dniu (...) listopada 2012 r., tj. w dniu, w którym upłynął termin wyznaczony przez IP PO KL na złożenia korekty do wniosku o płatność końcową, w której Fundacja powinna dokonać rozliczenia kwoty dofinansowania w wysokości 37.392,54 zł (pismo z dnia (...) października 2012 r., doręczone dnia (...) października 2012 r.). W tym zakresie decydujące znaczenie ma zatem fakt, kto pełnił funkcję członka zarządu Fundacji w dniu (...) listopada 2012 r. Na podstawie odpisu KRS Fundacji, uchwały Rady Fundacji z dnia (...) września 2012 r. oraz Statutu Fundacji, organ odwoławczy ustalił, że K. W. pełniła funkcję członka zarządu Fundacji od dnia (...) września 2012 r. do dnia (...) września 2015 r. (wygaśnięcie mandatu zgodnie z § 27 pkt 1 Statutu Fundacji). Powołanie nastąpiło zgodnie ze statutem Fundacji poprzez zgodną uchwałę wszystkich członków Rady Fundacji (§ 40 pkt 1 i § 41 pkt 7 Statutu Fundacji), choć pod uchwałą brak jest podpisu K. W. Odwołująca w odwołaniu przywołała co prawda fakt, że została powołana bez jej wiedzy i zgody, jednak w ocenie organu argument ten nie zasługuje on na uwzględnienie. Odwołująca nie złożyła żadnych dokumentów na potwierdzenie powyższych twierdzeń. Podkreślono, iż nikt nie może zmusić osoby zarówno do bycia członkiem, jak i do rezygnacji z członkostwa w zarządzie fundacji. W opinii organu Odwołująca była świadoma powołania do zarządu Fundacji, co potwierdza protokół przesłuchania K. W., sporządzony w siedzibie IP PO KL w dniu (...) listopada 2016 r. Ponadto Odwołująca miała wystarczająco dużo czasu na uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania Beneficjenta zanim powstała przedmiotowa należność, zwłaszcza, że w 2012 r. była zatrudniona w Fundacji i miała ciągły kontakt z A. D., który pełnił funkcję Prezesa Zarządu. W kwestii rezygnacji z członkostwa w zarządzie Fundacji, organ odwoławczy zauważył, że władze fundacji, w tym członkowie zarządu, również mają prawo zrezygnować z zasiadania we władzach. Szczegółowe zasady złożenia rezygnacji regulowane są zazwyczaj w statucie instytucji. Rezygnacja wymaga zawsze dokonania pewnych formalności. W statucie Fundacji w § 27 pkt 3 tiret pierwszy wyraźnie wskazano, że utrata członkostwa w zarządzie Fundacji następuje w drodze odwołania przez Radę Fundacji w przypadku złożenia przez członka zarządu rezygnacji. Taka pisemna rezygnacja nie została udowodniona przez Skarżącą. Organ odwoławczy stwierdził, iż taką funkcję pełniła K. W., zatem w przedmiotowej sprawie przesłanka pełnienia funkcji członka zarządu w czasie kiedy doszło do nieprawidłowego wydatkowania środków została spełniona. Ponadto, z akt sprawy wynika, że Fundacja Widok nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest wpisana do rejestru przedsiębiorców. Z tego tytułu Fundacja nie posiada zdolności upadłościowej, wobec czego członkowie zarządu nie ponoszą odpowiedzialności wobec wierzycieli za szkody powstałe na skutek niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W tej sytuacji nie ma zastosowania art. 116 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej. Minister zaznaczył, że brak wiedzy o stanie Fundacji, jej kondycji finansowej czy dostępu do dokumentów nie jest przesłanką uwalniającą od odpowiedzialności, bowiem żaden przepis O.p. nie wyłącza odpowiedzialności członka zarządu z powodu sprawowanej funkcji w organie zarządzającym lub uprawnień, jakie on posiada będąc członkiem zarządu. Minister wskazał, że za okoliczności egzoneracyjne uznaje się: • siłę wyższą (łac. vis maior), • nastąpienie szkody wyłącznie z winy poszkodowanego, • nastąpienie szkody wyłącznie z winy osoby trzeciej, za którą dłużnik nie ponosi odpowiedzialności; • brak winy osoby, której zwierzchnik powierzył wykonanie czynności (art. 430 k.c.). Wystarczające do zwolnienia się z odpowiedzialności jest wykazanie przynajmniej jednej z ww. okoliczności. Ciężar dowodu tych okoliczności spoczywa na osobie chcącej uwolnić się od odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, co stanowi umocnienie pozycji poszkodowanego. Przy analizie przesłanek egzoneracyjnych w ocenie Ministra bezsprzecznie można wykazać, że szkody nie nastąpiły wyłącznie z winy poszkodowanego, czyli Urzędu Marszałkowskiego Województwa P., bowiem to Zarząd Fundacji ponosił pełną odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu. W trakcie postępowania Odwołująca nie wykazała również, że szkody nastąpiły wyłącznie z winy osoby trzeciej, za którą dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Nie wskazano także siły wyższej, takiej jak np. pożar lub powódź, która mogłaby wpłynąć na działania Beneficjenta. Ostatnia przesłanka egzoneracyjna w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, bowiem prawa i obowiązki wynikające z realizacji projektu nie zostały delegowane przez Zarząd Fundacji na konkretną osobę będącą podwładną wobec Zarządu. Na podstawie powyższych rozważań Minister stwierdził, że organy wykazały jednoznacznie, że na dzień powstania należności objętych decyzją Marszałka Województwa P. Odwołująca była członkiem zarządu Fundacji oraz że egzekucja prowadzona przeciwko Fundacji okazała się bezskuteczna. Przesłanki uwalniające Stronę od odpowiedzialności, tzw. przesłanki egzoneracyjne nie wystąpiły. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że pozostałymi osobami solidarnie odpowiadającymi z tytułu ciążących na Fundacji niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, powstałych w dniu (...) listopada 2012 r. w związku z realizacją projektu nr (...) pt. Rozwiń skrzydła - integracja i edukacja młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym są A. D. i W. S. K.W.reprezentowana przez pełnomocnika – złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 122, art, 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 i art. 116a w zw. z art. 116 oraz art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2016 r, poz. 195, nr 615 z późn. zm ), zwanej dalej "O.p." poprzez: - oczywiste naruszenie art. 122, art. 187 §1 i art. 191 op przez pominięcie, że bez wiedzy i zgody K. W. w dniu (...) września 2012 r. Rada Fundacji podjęła uchwałę nr 1 dokonującą zmiany składu zarządu Fundacji przez wykreślenie E. Z.iwpisanie K. W. jako wiceprezesa Fundacji oraz pominięcie, że K. W. nie przyjęła funkcji członka zarządu Fundacji, a wiedzę o wyborze jej osoby w skład zarządu Fundacji podjęła dopiero z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i Komenda Miejska Policji w S. w sprawie (...) pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w S. w sprawie (...)prowadzi dochodzenie w sprawie podrobienia dokumentów w Fundacji Ź., a następnie W., KRS (...), oraz wykorzystywania bez wiedzy i zgody zainteresowanych danych osobowych, tj. o czyn z art. 270 §1 k.k., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, - naruszenie art. 210 § 4 O.p. przez pominięcie w uzasadnieniu skarżonej decyzji milczeniem opisanych wyżej twierdzeń Skarżącej, jak i pominięcie milczeniem toczącego się karnego postępowania przygotowawczego w przedmiocie bezprawnego użycia danych osobowych Skarżącej bez jej zgody i wiedzy przez ujawnienie w KRS, czym wprost naruszył zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 124 O.p., - niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 116a §1 w zw. z art. 116 oraz art. 107 i art. 108 O.p. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa, a także zasądzenie od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Minister Rozwoju i Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia (...) lutego 2018 r. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia przez sądem powszechnym sprawy dot. stwierdzenia nieważności uchwały Rady Fundacji nr 1 z dnia (...) września 2012 r. w zakresie zmiany Zarządu Fundacji przez wpisanie K.W. jako Wiceprezesa Fundacji. WSA postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. zawiesił postepowanie sądowoadministracyjne, które zostało następnie podjęte postanowieniem z dnia 7 listopada 2018 r. Do akt sprawy wpłynął wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia (...) kwietnia 2018 r. sygn. akt (...), którym oddalono powództwo Skarżącej oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w B.I Wydział Cywilny z dnia (...) września 2018 r. sygn. akt (...), oddalający apelację od tego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 z p. zm. - dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Rozwoju i Finansów - przedstawiony w części historycznej uzasadnienia - uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie nie jest spornym fakt istnienia dochodzonej przez organy należności, czy też jej wysokość. Skarżąca kwestionuje natomiast fakt, iż była członkiem zarządu Fundacji we wskazanym przez organy okresie. Kwestią sporną pomiędzy stronami jest zatem ustalenie, czy Strona skarżąca była członkiem zarządu Fundacji w dacie powstania dochodzonej przez organy należności. Na podstawie posiadanych dokumentów tj. odpisu KRS Fundacji, uchwały Rady Fundacji z dnia (...) września 2012 r. oraz Statutu Fundacji organ odwoławczy ustalił, że K. W. pełniła funkcję członka zarządu Fundacji od dnia (...) września 2012 r. do dnia (...) września 2015 r. (wygaśnięcie mandatu zgodnie z § 27 pkt 1 Statutu Fundacji). Powołanie w ocenie Ministra nastąpiło zgodnie ze statutem Fundacji poprzez zgodną uchwałę wszystkich członków Rady Fundacji (§ 40 pkt 1 i § 41 pkt 7 Statutu Fundacji), choć pod uchwałą brak jest podpisu K. W. Zdaniem Ministra w dniu powstania należności Fundacji tj. gdy zobowiązanie stało się wymagalne w dniu (...) listopada 2012 r. ( dzień, w którym upłynął termin wyznaczony przez IP PO KL na złożenia korekty do wniosku o płatność końcową, w której Fundacja powinna dokonać rozliczenia kwoty dofinansowania w wysokości 37.392,54 zł) Strona skarżąca była członkiem zarządu Fundacji, co potwierdzają zapisy w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pisemna rezygnacja z pełnionej funkcji nie została nigdy złożona. Kadencja wygasła zatem po trzech latach od powołania na to stanowisko, a więc po dacie powstania należności. Strona nie zgodziła się z oceną Ministra i w skardze zarzuciła mu dokonanie dowolnej oceny dowodów, która skutkowała nieprawidłowym ustaleniem powstania członkostwa w zarządzie Fundacji. Strona podkreśliła, iż treść dowodów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, iż jej członkostwo w zarządzie nigdy nie nastąpiło. W ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uznać należało za niezasadne. Odnosząc się do zarzutów, w których Skarżąca przywołała art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej należy wskazać, iż przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie były podstawą prawną zaskarżonej decyzji, a zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma jedynie przepis art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej, odnoszący się do odpowiedzialności subsydiarnej. W świetle art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z p. zm., zwanej dalej "u.f.p."), wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w tym środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Jednocześnie kwota środków do zwrotu stanowi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. Jak stanowi przepis art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z p. zm., zwanej dalej "k.p.a.") i odpowiednio przepisy Działu III O.p. Przywołane przez Skarżącą przepisy nie znajdują się w Dziale III O.p. lecz w Dziale IV O.p., a ponadto odnoszą się one do działań organów podatkowych, podczas gdy - jak słusznie w odpowiedzi na skargę wskazał Minister - w przedmiotowej sprawie Minister Rozwoju i Finansów nie był takim organem. Sąd – dokonując oceny zaskarżonej decyzji – zgadza się z oceną organów, iż Skarżąca nie wykazała, że nie była członkiem Zarządu Fundacji w okresie, w którym powstała egzekwowana należność. Minister zasadnie stwierdził, że mimo, iż pod uchwałą Rady Fundacji powołującą Skarżącą na członka zarządu Fundacji nie ma podpisu K. W., nie powoduje to nieważności uchwały, bowiem żaden przepis prawa krajowego, bądź Statutu Fundacji nie wymaga pisemnej akceptacji powołania do zarządu. Jednocześnie w ocenie Sądu były podstawy, aby nie dać wiary twierdzeniom Skarżącej, że dowiedziała się o powołaniu Jej na członka zarządu Fundacji z zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez Komendę Miejską w S. Trzeba zgodzić się też z organem, że Skarżąca dużo wcześniej była świadoma powołania do zarządu Fundacji, co potwierdza protokół przesłuchania K. W., sporządzony w siedzibie IP PO KL w dniu (...) listopada 2016 r. Słusznie również Minister wskazał, że Strona skarżąca miała wystarczająco dużo czasu na uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania Beneficjenta zanim powstała przedmiotowa należność, zwłaszcza, że w 2012 r Skarżąca była zatrudniona w Fundacji i miała ciągły kontakt z A. D., który pełnił funkcję Prezesa Zarządu. Sąd zapoznał się również z treścią złożonego do akt sprawy sądowej przez pełnomocnika Skarżącej wyroku Sądu Apelacyjnego w B. I Wydział Cywilny z dnia (...) września 2018 r. sygn. akt (...), oddalający apelację od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia (...) kwietnia 2018 r. sygn. akt (...), którym oddalono powództwo Skarżącej w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr 1 z dnia (...) września 2012 r., którą podjęła Rada Fundacji. Dokonując rozważań natury prawnej, na wstępie należy wskazać, że z art. 107 § 1 i art. 116 § 1 w zw. z art. 116a Ordynacji podatkowej wynika, że za zaległości podatkowe innych osób prawnych - a więc również fundacji - odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku osoby prawnej okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu 1/ nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2/ nie wskazuje mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych osoby prawnej w znacznej części. Trzeba przy tym wskazać, że przesłanka wskazana w pkt 1 art. 116 § 1 O.p. nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, gdyż w stosunku do fundacji nie stosuje się przepisów o upadłości w rozumieniu tego przepisu. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 116a O.p. trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 116a O.p. w związku z art. 116 O.p. Przepisy te określają zasady dochodzenia należności od osób trzecich, a takimi są członkowie zarządu Fundacji. Oddzielną kwestią jest ustalenie na podstawie powyższych przepisów kręgu osób trzecich, sprawdzenia czy zachodzą wszystkie przesłanki pozytywne oraz czy nie miały miejsca przesłanki egzoneracyjne. Organ dokonał takiej analizy w trakcie postępowania administracyjnego i ustalił, że przesłanki pozytywne, zawarte w art. 116 O.p., zostały spełnione poprzez: 1. nieskuteczną egzekucję należności, co zostało stwierdzone w dniu (...) listopada 2016 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z powodu nieujawnienia majątku i źródeł dochodu Fundacji, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję; 2. stwierdzenie faktu, że w dniu powstania należności Fundacji, tj. w dniu (...)5 listopada 2012 r., K. W. była członkiem zarządu Fundacji, co potwierdzają zapisy z Krajowego Rejestru Sądowego oraz uchwały nr 1 Rady Fundacji z dnia (...) września 2012 r., a rezygnacja z pełnionej funkcji nie została nigdy złożona, kadencja wygasła po trzech latach od powołania na to stanowisko, a zatem po dacie powstania należności. Skarżąca nie wskazała też mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie należności w znacznej części. Organy dokonały oceny zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przesłanek wskazanych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym w ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie naruszyły przepisów prawa materialnego, w tym wskazywanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowych. W ocenie Sądu organ nie naruszył też przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże). Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło