V SA/Wa 1641/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-02

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Marek Krawczak, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zawiesić płatność pomocy finansowej na podstawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, gdy dotyczy to kwoty, która została już wypłacona lub gdy organ nie ustalił merytorycznie, czy dana płatność przysługuje?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie może zawiesić płatności pomocy finansowej w sytuacji, gdy dotyczy to kwoty już wypłaconej lub gdy organ nie ustalił merytorycznie, czy dana płatność przysługuje. Przepis art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 dotyczy wstrzymania wypłaty lub uprawnień do płatności, które mogłyby zostać wykonane, a nie kwot już wypłaconych lub tych, co do których nie ma merytorycznego rozstrzygnięcia. Działanie organu odwoławczego opóźnia ostateczne rozstrzygnięcie i nie realizuje celu ochrony interesów finansowych UE.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o zawieszeniu płatności pomocy finansowej dla grupy producentów owoców i warzyw. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania części pomocy i nałożeniu kary. Organ odwoławczy zawiesił płatność, powołując się na wszczęcie przez prokuraturę śledztwa w sprawie oszustwa związanego z otrzymaną pomocą. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów, w tym możliwość zawieszenia płatności już wypłaconej lub tej, co do której nie ustalono merytorycznie prawa do jej otrzymania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Marek Krawczak(spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. ze skargi G. Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia płatności pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G. Sp. z o.o. w T. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi [...] . sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca", "Grupa" lub "Spółka") wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ I instancji") z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) o zawieszeniu płatności pomocy finansowej z wniosku z dnia (...) sierpnia 2016 r. o przyznanie pomocy finansowej grupie producentów owoców i warzyw wstępnie uznanej do dnia (...) kwietnia 2012 roku na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od (...) stycznia 2016 roku do (...) czerwca 2016 roku, w części dotyczącej: - odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, - wymierzenia kary w wysokości [...] zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu (...) listopada 2011 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję znak: (...) o wstępnym uznaniu [...] S. Sp. z o.o., za grupę producentów warzyw i zatwierdzeniu planu dochodzenia do uznania. Następnie Skarżąca w dniu (...) sierpnia 2016 r., złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek (dwukrotnie korygowany) o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia (...) stycznia 2016 r. do dnia (...) czerwca 2016 r., (I półrocze 5 roku realizacji planu dochodzenia do uznania). Po przeprowadzeniu postępowania, obejmującego między innymi przeprowadzenie kontroli na miejscu Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu (...) stycznia 2017 r. decyzją nr (...), przyznał pomoc finansową w wysokości [...] zł, oraz odmówił przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł oraz nałożył karę w wysokości [...] zł należnej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie organu I-ej instancji, co do odmowy przyznania płatności i nałożenia kary. W dniu (...) października 2017 r. Prezes ARiMR wydał decyzję nr (...), którą uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w zaskarżonej części i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotny jest fakt wszczęcia przez Prokuraturę Okręgową w [...] w dniu (...) maja 2017r. śledztwa (sygn. akt (...)) w sprawie doprowadzenia w okresie między październikiem 2011 r. a 2016r., do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości ([...] zł) ARiMR - Oddział Regionalny w [...] dysponującej środkami pochodzącymi ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów [...] S. Sp. z o.o. w T. i jej kontrahentów. W dniu (...) listopada 2017 r. Prokurator Rejonowy umorzył śledztwo w sprawie w sygn. (...). Na przedmiotowe umorzenie ARiMR wniosła zażalenie. Realizując wytyczne organu odwoławczego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r. Nr (...) zawiesił płatność pomocy finansowej na podstawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r., uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. U. UE L z dnia 25 maja 2017 r.), zwane dalej: "rozporządzeniem nr 2017/891" w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy oraz nałożenia kary. Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia (...) marca 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia Prokuraturze Okręgowej w [...] Zaskarżoną do Sądu decyzją z (...) lipca 2018 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) stycznia 2018 r. Wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347, str. 671); dalej: "rozporządzenie nr 1308/2013", dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Prezes ARiMR stwierdził również, że powyższa instytucja zawieszenia płatności jak wynika z ust. 1 art. 60 rozporządzenia nr 2017/891, jest wypadkową w stosunku do głównego postępowania. Natomiast nie rozstrzyga ona w żadnym wypadku merytorycznie. Wyjaśnił, iż za wypadkowym charakterem tej instytucji (zawieszenia płatności) przemawia konieczność wydania określonych merytorycznych rozstrzygnięć wskazanych w ust 1 art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 w sytuacji gdy popełnienie oszustwa zostanie potwierdzone przez właściwy do tego organ. Zaznaczył, że przedmiotowej sprawie Prokuratura prowadzi śledztwo ww. zakresie co jego zdaniem oznacza, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez Stronę. Podkreślił, iż Dyrektor OR ARiMR jako organ administracji publicznej zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej, które w sposób szczegółowy regulują przesłanki zawieszenia uznania. Ponadto Dyrektor OR ARiMR stoi na straży praworządności, a tym samym, do czasu zakończenia śledztwa prowadzonego przez organ ścigania jego obowiązkiem jest podjęcie stosownych działań, mających na względzie ochronę interesu społecznego oraz państwa i Unii Europejskiej. W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zawieszenia płatności. Organ odwoławczy wskazał, że przestępstwa określone w art. 286 k.k. w zw. z art. 297 k.k., w związku z wydaniem przez Prokuraturę Okręgową w [...] postanowienia o wszczęciu śledztwa z dnia (...) maja 2017 r., powinno zostać uznane za oszustwo, o którym stanowi art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. W ocenie Prezesa ARiMR kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę w zakresie opisanego wyżej oszustwa zasadnie uzasadnia zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Z tego względu w przedmiotowej sprawie zasadnym jest zawieszenie płatności kwoty pomocy finansowej w celu uwzględnienia ustaleń dokonanych na podstawie wskazanych wyżej okoliczności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] S.sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia celem merytorycznego rozpoznania wniosku z dnia (...) sierpnia 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, iż organ jest władny zawiesić płatność pomocy z uwagi na sam iakt toczącego się postępowania przygotowawczego w sprawie oszustwa w związku z otrzymaną przez organizację pomocą a do zawieszenia płatności pomocy nie jest konieczne wydanie - w toku prowadzonego dochodzenia (śledztwa) przez organy krajowe (policje, prokuraturę) - postanowienia o przedstawieniu członkowi organizacji zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa w związku z otrzymaną przez organizację pomocą; 2. naruszenie prawa materialnego 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego błędną wykładnie i zawieszenie płatności w części dotyczącej odmowy przyznania kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, co jest niezgodne z zasadami logiki, albowiem nie da się zawiesić płatności, która mogłaby ewentualnie i tak nie przysługiwać (przynajmniej organy ostatecznie nie ustaliły czy kwota [...] zł przysługuje Grupie czy też nie); 3. naruszenie prawa materialnego 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego błędną wykładnie i zawieszenie płatności w zakresie całej płatność, o którą wnoszono we wniosku z dnia (...) sierpnia 2016 r. a więc także w zakresie płatności którą już wypłacono, do czego przedmiotowy przepis nie uprawnia; 4. obrazę przepisów o postępowaniu mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. art. 139 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez zawieszenie płatności w zakresie całej płatność, o którą wnoszono we wniosku z dnia (...) sierpnia 2016 r., a więc również w zakresie płatności przyznanej decyzją z dnia (...) stycznia 2017 roku Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, przez co naruszono zasadę trwałości decyzji oraz zakaz reformationis in peius; 5. obrazę przepisów o postępowaniu mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: - sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji co uniemożliwia wskazanie zakresu przedmiotowego wydanej decyzji; - brak jakiegokolwiek uzasadnienia odnośnie przyjętej rozszerzającej wykładni art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 - przedstawienie wewnętrznie sprzecznych stanowisko odnośnie wykładni art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 - powołanie się na uprzednie wytyczne Prezesa ARiMR, który uprzednio uchylił decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, mimo, iż wytyczne te nie były wiążące ani dla organu I instancji ani dla organu II instancji, które ponownie rozpoznawały sprawę; - powoływanie się na stanowisko orzecznictwa zapadłego w poprzednim stanie prawnym, które nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania; W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, iż zaskarżona decyzja została wydana w sytuacji kiedy organ II instancji uchylił poprzednio wydane rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia (...) stycznia 2017 r. o przyznaniu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw w zmniejszonej wysokości. Zgodnie z przywołaną decyzją organ I instancji przyznał pomoc finansową w wysokości [...] zł za I półrocze 5 roku realizacji planu dochodzenia do uznania w tym: - przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi [...] zł, - przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi [...] zł, - odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, - wymierzył karę w wysokości [...] zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Po rozpatrzenia odwołania Skarżącej, Prezes ARiMR decyzją z dnia (...) października 2017 r. uchylił ww. decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia (...) stycznia 2017 r. w zaskarżonej części. W przedmiotowej decyzji organ II Instancji uznał, iż zasadnym jest zawieszenie płatności w sprawie wniosku z dnia (...) sierpnia 2016 r. w zaskarżonej przez Grupę części. W tym miejscu przypomnieć należy, iż Skarżąca zaskarżyła decyzję organu I instancji z dnia (...) stycznia 2017 r. w zakresie odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł oraz wymierzenia kary w wysokości [...] zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii zawieszenia płatności, którą już wypłacono w dniu (...) lutego 2017 r. (kwota [...] zł) na podstawie niezaskarżonej części decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) stycznia 2017 r. Prezes ARiMR w odpowiedzi na skargę wskazał, iż zarzut Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W opinii organu odwoławczego, zawieszeniem objęta jest kwota objęta zaskarżeniem (którego zakres określiło odwołanie z dnia (...) lutego 2017 r.), nie zaś kwota już wypłacona na podstawie części ww. decyzji organu I instancji, która uzyskała walor ostateczności. Zdaniem Sądu, powyższe wyjaśnienia organu II instancji w istocie potwierdzają zarzut skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez jego błędną wykładnie i zawieszenie płatności w części dotyczącej odmowy przyznania kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, co jest niezgodne z zasadami logiki, albowiem nie da się zawiesić płatności, która mogłaby ewentualnie i tak nie przysługiwać (przynajmniej organy ostatecznie nie ustaliły czy kwota [...] zł przysługuje Grupie czy też nie). Przypomnieć należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 Państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Sąd zgadza się tutaj ze stanowiskiem organu, iż zasadniczym celem zawieszenia postępowania na podstawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Nie sposób jednak uznać, że w niniejszym postepowaniu cel ten może zostać zrealizowany. Wręcz przeciwnie działanie organu odwoławczego opóźnia ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej i wymierzenia kary Skarżącej. Nie można zatem zawiesić płatność w sytuacji odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej. To samo dotyczy również kwestii wymierzenia kary w wysokości [...] zł należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Oczywistym jest, iż w sytuacji wymierzenia ww. kary nie można mówić o zawieszeniu płatności pomocy finansowej tejże kary. Nieprawdziwe jest również zaakceptowane przez organ odwoławczy twierdzenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawarte w decyzji z dnia (...) stycznia 2018 r. iż, zawieszenie płatności pomocy finansowej wynika ze złożonego przez Stronę wniosku z dnia (...)sierpnia 2016 r. Z oczywistych bowiem względów Skarżąca nie wnioskowała ani o odmowę przyznania pomocy, ani o karę wymienią w decyzji organu I instancji. Jeżeli zdaniem organu odwoławczego, zawieszeniem objęta jest kwota objęta zaskarżeniem (którego zakres określiło odwołanie z dnia (...) lutego 2017r.), to wypada zauważyć, iż Skarżąca wnosiła w odwołaniu o przyznanie pełnej kwoty płatności, a konsekwencją przychylenia się przez organ odwoławczy do odwołania strony skarżącej było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu I instancji z dnia (...) stycznia 2017 r. w zakresie częściowej odmowy płatności i wymierzenia kary. A skoro tak, to nadal do rozpoznania pozostawał nadal wniosek Skarżącej z dnia (...) sierpnia 2016 r. w części, która nie została załatwiona przez organ I instancji. Prezes ARiMR zdaje się nie zauważać, iż skoro uchylona została poprzednia decyzja organu I instancji z dnia (...) stycznia 2017 r. to nie ma obecnie żadnego rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji w przedmiocie częściowej odmowy płatności i wymierzenia kary Skarżącej. Tym samym brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w decyzji z dnia (...) stycznia 2018 r., że nastąpiło zawieszenie płatności pomocy finansowej w zakresie "odmowy płatności" i "wymierzenia kary". Decyzja organu I instancji z dnia (...) stycznia 2018 r. w odróżnieniu od poprzedniej decyzji z dnia (...) stycznia 2017 r. nie przedstawia żadnych rozważań merytorycznych w sprawie konieczności częściowej odmowy pomocy Skarżącej. W ocenie Sądu jest oczywiste, iż rozstrzygnięcie "odmawiam przyznania pomocy finansowej" jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, czego nie można powiedzieć o "zawieszeniu części płatność w sprawie wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej", które z natury rzeczy ma tymczasowy charakter (nie rozstrzygający co do istoty sprawy), w odróżnieniu od definitywnej odmowy przyznania pomocy finansowej. A wskazywany przez oba organy administracji przepis art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 nie daje podstawy aby uznawać, iż w postępowaniu opartym na tym przepisie można by było dokonywać innych rozstrzygnięć niż zawiesić płatność pomocy finansowej. Termin ten oznacza wstrzymanie wypłaty, bądź wstrzymanie uprawnień do płatności na określony czas. Z literalnego brzmienia omawianego przepisu wynika, że odnosi się on do płatności, które mogły zostać wykonane. Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż aby zawiesić płatność należy wpierw ustalić czy taka płatność przysługuje. Dopiero po merytorycznym rozpoznaniu wniosku, tj. ustaleniu czy Grupie przysługuje płatność w zakresie [...] zł (co winno mieć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia), można wydać ewentualnie zawiesić taką płatność. Jeśli organ po przeanalizowaniu materiału dowodowego stwierdzi, iż taka płatność przysługuje, dopiero wtedy może wydać ewentualną decyzję o zawieszeniu tej płatności (przy spełnieniu przesłanek z 60 ust. 1 rozporządzenia delegowanego 2017/891). Gdyby natomiast organ uznał, iż płatność nie przysługuje, nie byłoby płatności do zawieszenia, a rozważania na temat art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 byłby bezprzedmiotowa. Nie da się zawiesić płatności, która się stronie i tak nie należała np. z uwagi na błędy formalne wniosku czy zaistniałe koszty niekwalifikowalne. Organ był zatem zobligowany do uprzedniego merytorycznego rozpoznania wniosku w spornej część, co winno mieć swoje odzwierciedlenie przynajmniej w treści uzasadnieniu. W rozpatrywanej sprawie nie można tracić z pola widzenia przede wszystkim tej okoliczności, że skarżąca Grupa, wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Innymi słowy rzecz ujmując, niniejsze postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem Grupy z dnia (...) sierpnia 2016 r. i winno zostać przeprowadzone w trybie i na zasadach określonych zgodnie z art. 103a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm.) zwane dalej "rozporządzeniem nr 1234/2007", oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r. poz. 58), zwanej dalej: "ustawą o organizacji", a także stosownych regulacji zawartych w przepisach wykonawczych. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r., o sygn. akt II GSK 1011/14. Wyrok ten zapadł wprawdzie w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego, jednakże podniesione w nim argumenty w pełni zachowują aktualność w niniejszej sprawie, bowiem przyczyną zawieszenia postępowania przez Prezesa ARiMR było wszczęcie śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa polegającego na wyłudzeniu dofinansowania na działalność związaną z produkcją płodów rolnych, co w ocenie organu miało znaczenie dla zawieszenia płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. W tym miejscu raz jeszcze wskazać należy, że ww. wyrok wydany został w sprawie zawieszenia płatności na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. W ocenie Sądu, jest on aktualny również w kontekście obecnie obowiązującego art. 60 rozporządzenia nr 2017/891, który zastąpił art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. Wskazać również należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1011/14 uznał, że równoległe prowadzenie postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa nie uzależnia rozpatrzenia sprawy z wniosku o przyznanie pomocy finansowej i wydania w tej sprawie decyzji, od uprzednich ustaleń, ocen i wyników tego postępowania przygotowawczego. Przeprowadzenie ustaleń faktycznych oraz dokonanie ich oceny z punktu widzenia adekwatnych norm prawnych (kwalifikacyjnych i konsekwencyjnych) i wydanie na tej podstawie właściwego rozstrzygnięcia stanowi bowiem wyłączną domenę organu administracji. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł również, iż okoliczność, że postępowanie przygotowawcze - z uwagi na jego przedmiot - wykazuje pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w przedmiocie przyznania wnioskowanej przez stronę pomocy finansowej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji, nie uzasadnia jednak, sama w sobie, zawieszenia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z uwagi na ujawnienie się - w ocenie organu - zagadnienia wstępnego. Skoro zatem w ocenie NSA, brak jest podstaw do traktowania prowadzenia śledztwa jako zagadnienia mającego znaczenia dla sprawy o przyznanie płatności oraz do zawieszenia tego postępowania Reasumując stwierdzić należy, iż Prezes ARiMR wydając objętą odwołaniem decyzję niesłusznie przyjął, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Grupy z dnia (...) sierpnia 2016 r. o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji za I półrocze 5 roku realizacji planu dochodzenia do uznania, okoliczność wszczęcia i prowadzenia postępowania (śledztwa) przez Prokuraturę Okręgową w [...] - stanowi element stanu faktycznego tego postępowania. Postępowanie prowadzone w trybie art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 jest bowiem postępowaniem odrębnym od niniejszego postępowania, wszczętego wnioskiem Grupy o przyznanie wskazanej wyżej pomocy i nie może być realizowane w jego ramach (por. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 299/18 oraz z dnia 31 stycznia 2018 r., V SA/Wa 1927/17). Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji odniesie się również do wątpliwości Skarżącej jak miałaby uzyskać płatność w przypadku gdy postępowanie karne zostanie prawomocnie umorzone. Przede wszystkim należy zauważyć, iż organ odwoławczy nie przesądza o wyniku prowadzonego śledztwa, wskazując, iż Prokuratura skieruje akt oskarżenia do sądu bądź umorzy śledztwo, w sytuacji braku potwierdzenia popełnienia przestępstwa. Zatem dopuszcza on taką sytuację, iż zajdzie konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku Skarżącej choćby w sytuacji, kiedy zarzuty skierowane wobec niej okażą się niezasadne. Prezes ARiMR nie wyjaśnia jednakże jaki organ i w jaki sposób miałby zakończyć takie postępowanie. Należy zauważyć, iż chociaż organ odwoławczy nie jest związany treścią zarzutów zgłoszonych przez stronę, to jednak do zarzutów tych powinien ustosunkować się w pierwszej kolejności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67). Ocena tychże zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności winny stanowić niezbędny element uzasadnienia decyzji Prezesa ARiMR. Ww. wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowią także naruszenie przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Staranność przekazywania stronie argumentów wykorzystywanych przy jej formułowaniu jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 629/00). Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności. Strona nie może być zdana w tym zakresie na swoje domysły. Organ powinien podjąć starania, aby strona została przekonana o zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Tylko bowiem takie zachowanie będzie realizowało zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, którego istotą jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jego stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III [...], [...] 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt III [...], [...] 1997, nr 19, poz. 366). Należy przy tym podkreślić, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, czy też odpowiedzi na postawione w toku postępowania przed organem odwoławczym zarzuty błędnego zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i powołanego na wstępie art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować. Podnieść również należy, iż nie może spełnić wymagań wynikających z art. 8 k.p.a. organ administracji, który nie rzetelnie ustosunkowuje się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 198/10, LEX nr 674298). Nie jest przy tym rzeczą sądu administracyjnego wyręczanie organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawione wywody i wykładnię prawa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych rozstrzygnięto na postawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło