V SA/Wa 1659/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi P. G. K. sp. z o.o. z siedzibą w K. P. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wyrokiem z dnia [...] 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. .i K. sp. z o.o. z siedzibą w K. P. (dalej jako: "skarżąca", "strona"), oddalił sprzeciw. W dniu [...] 2018 r. (data stempla pocztowego) skarżąca, działając przez pełnomocnika będącego radca prawnym, złożył wniosek o wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jednocześnie, złożono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że w dniu [...] 2018 r. na jego adres wpłynął odpis wyroku z dnia [...] 2018 r. Podał, że w dniu [...] 2018 r. u pełnomocnika strony wystąpiły silne dolegliwości chorobowe (lumbago) uniemożliwiające mu obecność w siedzibie kancelarii i podpisanie uprzednio sporządzonego wniosku o uzasadnienie wyroku oraz nadanie go w urzędzie pocztowym. W ocenie pełnomocnika skarżącej była to wyjątkowa i nieprzewidywalna okoliczność, a on sam dochował należytej staranności, zwłaszcza iż projekt wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został sporządzony przed terminem. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono też właściwy wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, zaś na dowód choroby - zaświadczenie lekarskie z dnia [...] 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.: dalej: "p.p.s.a.") czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek strony przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ww. ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast art. 88 p.p.s.a. ustawy stanowi, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przedkładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, przede wszystkim Sąd wskazuje, iż z przedłożonego zaświadczenia trudno jest wywnioskować w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu, gdyż dołączone zaświadczenie lekarskie wskazuje jedynie datę jego wydania ([...] r.), rozpoznanie (lumbago), dane pacjenta (pełnomocnik strony) oraz osobę lekarza. Natomiast nie został wskazany okres, w którym choroba została przebyta bądź w którym dniu objawy ustąpiły. Niemniej jednak, Sąd przyjął, iż data wydania zaświadczenia ([...] r.) jest datą ustania przyczyn uchybienia terminowi. Odnosząc się zatem do przesłanek przywrócenia terminu, Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu w wymaganym, 7-dniowym terminie, liczonym od czasu ustania przyczyny uchybienia. Dlatego też składając wniosek w dniu [...] 2018 r., pełnomocnik strony zachował terminu z art. 87 § 1 p.p.s.a. Ponadto pełnomocnik uczynił zadość wymaganiom z art. 87 § 4 p.p.s.a., przedkładając wniosek o sporządzenie uzasadnienia, do którego odnosi się wniosek o przywrócenie terminu. Oceniając zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu, tj. brak winy po stronie skarżącej, Sąd uznał, że przesłanka ta nie została spełniona. Wskazać należy, że wywody przedstawione przez pełnomocnika skarżącego sprowadzają się do stwierdzenia, iż nie zawinił on uchybieniu terminowi, ponieważ w dniu [...] 2018 r. zachorował, co uniemożliwiło mu dotarcie do kancelarii i podpisanie projektu wniosku o uzasadnienie. Należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, ; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r. Nr 23, s.1059). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W ocenie Sądu argumentacja podniesiona we wniosku nie może odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim po stronie skarżącej działa profesjonalny pełnomocnik będący radcą prawnym, na którym z racji wykonywanego zawodu ciąży szczególny obowiązek dochowywania należytej staranności przy czynnościach procesowych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem, działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z 21.02.2002r,, sygn. akt I PKN 903/00, publ. Prok. i Pr. 2003, nr 15, poz. 39 – dodatek). Natomiast mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków działania pełnomocnika. Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik miał obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz i powinien zadbać o zabezpieczenie interesów procesowych swojego mocodawcy. Ponadto Sąd zauważa, iż pełnomocnik strony skarżącej (jak sam przyznaje) miał już wcześniej przygotowany projekt wniosku o uzasadnienie, który jedynie nie podpisał i nie złożył w placówce pocztowej, czekając z tą czynnością do ostatniego dnia terminu, w którym to dniu wystąpiła choroba. Fakt ten dodatkowo świadczy o tym, iż w tej sytuacji pełnomocnik strony nie zachował należytej staranności, zwłaszcza, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu orzeczenia wraz z tym uzasadnieniem nie jest zbyt skomplikowany i nie wymaga szczególnej wiedzy merytorycznej. Pełnomocnik mógł też skorzystać z instytucji substytucji, do której upoważniało go przedłożone w niniejszej sprawie pełnomocnictwo (k. – [...]), a z czego nie skorzystał. Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż pełnomocnik strony nie wykazał się brakiem winy w niedochowaniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.