V SA/Wa 1667/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-04
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Ewa Jóźków, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zakwestionować wartość transakcyjną towaru na podstawie lakonicznej opinii biegłego, która nie zawiera wystarczających danych porównawczych?Ratio decidendi
Organ celny nie może zakwestionować wartości transakcyjnej towaru wyłącznie na podstawie lakonicznej opinii biegłego, która nie zawiera wystarczających danych porównawczych, takich jak nazwy firm importujących podobne towary, okres importu czy kraj pochodzenia. Opinia taka nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 23 § 7 Kodeksu celnego, a tym samym do ustalenia wartości celnej metodą zastępczą.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo wniosło o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu okularów, podając wartość transakcyjną na podstawie faktury. Organ celny zakwestionował tę wartość, opierając się na opinii biegłego, która wskazywała na niższą wartość rynkową. Po kolejnych decyzjach organów celnych utrzymujących w mocy decyzję o uznaniu zgłoszenia za nieprawidłowe, przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, w tym wadliwość opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2004 r. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego kwotę 2.924 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2005 r. sprawy ze skargi [...] "[...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W.na rzecz [...] – Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...] " w [...] kwotę 2.924 (dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe [...] [...] z [...] w dniu [...] lutego 2002r dokonało zgłoszenia celnego towaru (okulary do czytania małego druku) wnioskując o objęcie w. wym. towaru procedurą dopuszczenia do obrotu (JDA SAD nr [...] . Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r na kwotę 16.740,00 USD.
Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął powyższe zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z wnioskiem Strony.
Po przyjęciu zgłoszenia celnego, w obecności Strony, funkcjonariusz celny pobrał w celach dowodowych próbki towaru w postaci 10 sztuk okularów różnych modeli, objętych przedmiotowym zgłoszeniem (protokół pobrania próbek dnia [...] .02.2002 r.).
Postanowieniem z dnia [...] 02.2002r nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego powołał biegłego rzeczoznawcę celem wydania opinii w sprawie ustalenia wartości rynkowej przedmiotowego towaru.
Decyzją z dnia [...] .03.2002r nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej ustalenia wartości celnej i określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz ponownie orzekł w tym zakresie. Wartość celną towaru ustalił zastępczą metodą wyceny określoną w art. 27 § 1 Kodeksu celnego posługując się danymi zawartymi w opinii biegłego z dnia [...] .03.2002r.
W wyniku odwołania Strony Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] .07.2002r nr [...] uchylił w.w. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z dnia [...] 06.2003r nr [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość przedmiotowego towaru na podstawie art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
Dyrektor Izby Celnej .po rozpatrzeniu odwołania Strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] decyzją z dnia [...] 05.2004r nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Dyrektor podniósł, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile to jest konieczne z uwzględnieniem art.30 i art.31 ustawy. Podkreślił, że przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego daje organom celnym możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności. Cena podana w dokumentach przedstawionych przez Stronę w toku postępowania celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych. Wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada bowiem wartości celnej towaru (wyr. NSA z dnia 13.07.1994r. sygn. akt SA/Ka 2154/93. z dnia 30.06.1998r -sygn. akt I SA/łd 505/97 i z dnia 26.11.1998r- sygn. akt I SA/łd 498/98).Dyrektor podkreślił, że w niniejszej sprawie
opinia rzeczoznawców- biegłych sądowych Z. [...] i [...] określa, iż wartość rynkowa jednostkowa okularów kształtuje się na poziomie 1,08 USD. tj. 4,50 PLN brutto. Stąd organy celne uznały, że istnieją uzasadnione przyczyny zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazanej przez Stronę. (0.18 i 0.20 USD -wartość fakturowa). Podkreślono, że wobec niemożliwości dokonania ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru inną metodą, ustalenia dokonano zgodnie z art. 29 Kodeksu celnego - tzw. metodą ostatniej szansy .Zdaniem Dyrektora przyjęta wartość celna sprowadzonego towaru nie może być kwestionowana, gdyż wartość wyjściową przyjęto na podstawie opinii biegłego, uwzględniono marżę handlową oraz daniny publicznoprawne. Wyliczona cena odbiegała od ceny zawartej w fakturze o ok. 30%.Organ celny podniósł, że podstawą zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego towaru była wycena dwóch rzeczoznawców. Porównywane okulary znajdujące się na rynku były identyczne z towarem wycenianym pod względem pochodzenia, technologii wytwarzania , składu materiałowego, standardów jakościowych i walorów użytkowych.
Podkreślono, że zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej organ administracji państwowej jest uprawniony do ustalenia prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych oraz ustalenia wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności sprawy. Organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł (wyrok NSA z dnia 20.06.1995r - Sygn. akt SA/Wr 6/95).
W skardze na powyższą decyzję [...] [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 23§7 w zw. z art. 29 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997r- Kodeks celny (Dz.U. Nr 23 poz.117) oraz art. 122, 187 § 1, 191 oraz 210 §1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 296). Podniósł, że początkowo za podstawę prawną ustalenia wartości celnej towaru organ przyjął art. 27 §1 Kodeksu celnego, a podstawa faktyczną była opinia rzeczoznawców. Później w decyzji uchylającej rozstrzygnięcie I instancji, organ odwoławczy zakwestionował zastosowanie metody ceny jednostkowej jako podstawy ustalenia wartości celnej towarów a także podniósł lakoniczność opinii biegłego z dnia [...] .03.2002r i wskazał na jej uchybienia z racji na brak powołania się na materiały źródłowe i wskazał m.in. na firmy, które dokonywały importu towarów identycznych lub podobnych w podobnym okresie. Skarżący podniósł, że nie jest prawdą, iż organ nie dysponował materiałem porównawczym skoro w tym okresie nastąpił bardzo duży import podobnych okularów korekcyjnych , więc była możliwa weryfikacja np. faktur sprzedaży tych towarów na polskim obszarze celnym. Podkreślił nikłą wartość dowodową opinii rzeczoznawcy .która była brana pod uwagę przez organ celny przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić uznając, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, a zatem trafne są zarzuty dotyczące naruszenia w sprawie przepisów postępowania, tj.art.122, 187§ 1, 191 ustawy Ordynacja podatkowa.
W myśl art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31 tej ustawy. Zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego powinno być pierwotne w stosunku do ustalenia wartości celnej. W niniejszej sprawie, zaraz po dokonaniu zgłoszenia celnego w dniu [...] 02.2002 r. organ celny – w dniu [...] .02.2002 r. powołał biegłego i to jego opinia z dnia [...] 03.2002 r. była podstawą do zakwestionowania ceny towaru wskazanej w fakturze. Nie było więc tak, że organ celny zakwestionował cenę importowanego towaru wskazaną w fakturze jako rażąco niską, ale właściwie to opinia biegłego była tego podstawą; po jej uzyskaniu została w dniu [...] .03.2002 r. wydana decyzja. Oczywiście wykorzystanie opinii biegłego jest możliwe ale na etapie ustalania wartości celnej, a nie na etapie jej kwestionowania. Opinia ta, zdaniem Sądu (i Dyrektora Izby Celnej) była zbyt lakoniczna i nie mogła stanowić podstawy ustaleń prawidłowej wartości celnej. Mimo powyższych uchybień, została wzięta pod uwagę przez organ przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, co prawda po jej uzupełnieniu w dniu [...] .04.2003r przez biegłego [...] . Jednakże, zdaniem Sądu jest ona równie lakoniczna, jak poprzednia, a nadto nie wypełnia zaleceń Dyrektora Izby Celnej w W. zawartych w uzasadnieniu jego decyzji z dnia [...] .07.2002r. uchylającej pierwotną decyzję organu I instancji. Brak jest bowiem wskazania nazw firm, które dokonywały importu towarów identycznych lub podobnych, a także informacji z jakiego kraju i w jakim okresie został sprowadzony porównywany towar. Co więcej, biegły stwierdził, że tej okoliczności nie jest w stanie ustalić. Sama opinia jest niezrozumiała, gdyż operuje określeniami o towarze "identycznym genetycznie". Ponadto należy rozważyć w niniejszym stanie faktycznym, którą z metod przewidzianych przez Kodeks celny należy zastosować dla określenia wartości celnej przedmiotowego towaru.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło