V SA/Wa 168/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-09

Skład orzekający: Izabella Janson, Małgorzata Dałkowska – Szary, Barbara Mleczko – Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczący możliwości potrącenia zadłużenia za lokal mieszkalny z należnym mu ekwiwalentem pieniężnym za rezygnację z kwatery wojskowej, może być rozpatrzony przez organ egzekucyjny w ramach zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Zarzut zobowiązanego dotyczący możliwości potrącenia zadłużenia za lokal mieszkalny z należnym mu ekwiwalentem pieniężnym za rezygnację z kwatery wojskowej nie mieści się w katalogu zarzutów enumeratywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a kwestia przyznania lub odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego stanowi odrębne zagadnienie prawne, które wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) wysłał P.O. upomnienie dotyczące zaległości czynszowych za lokal mieszkalny. Po bezskutecznym terminie, wystawiono tytuł wykonawczy. P.O. wniósł zarzuty, argumentując, że nie wnosi opłat, ponieważ przysługuje mu ekwiwalent pieniężny za rezygnację z kwatery, z którego pokryje zaległości. Organ I instancji oddalił zarzuty, wskazując na obowiązek ponoszenia opłat wynikający z decyzji przydziału lokalu i przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Prezes WAM utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podkreślając, że zarzut kwestionujący istnienie lub wysokość należności można podnieść jedynie w drodze powództwa, a kwestia ekwiwalentu nie stanowi podstawy zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym; oddala skargę. W dniu [...] lipca 2007r., Dyrektor Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O.; zwany dalej: "Dyrektorem WAM w O." wysłał do P. O. upomnienie, wskazując na istniejące należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, odsetek oraz kosztów upomnienia w łącznej wysokości 2.173,20 zł, jednocześnie pouczając go o obowiązku zapłaty należności w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 4 sierpnia 2008r. Wobec braku wpłaty należności, Dyrektor WAM w O., w dniu [...] września 2008r., wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Wskazany tytuł został doręczony zobowiązanemu w dniu 3 października 2008r. W dniu [...] października 2008r. P. O. wysłał do Dyrektora WAM w O. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując, iż okoliczności od niego niezależne uniemożliwiły wnoszenie opłat za mieszkanie, a wszczęte postępowanie uważa za nieuzasadnione. Zobowiązany podniósł, iż nie wnosi opłat za lokal mieszkalny, ponieważ przysługuje mu ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego i z niego pokryje zaległości. Dyrektor WAM w O. postanowieniem z [...] października 2008r., oddalił wniesione przez zobowiązanego zarzuty. Organ I instancji wskazał, iż P. O. zajmuje lokal mieszkalny przy ulicy [...] w O. na podstawie decyzji przydziału kwatery zastępczej z [...] listopada 2001r., określającej prawa i obowiązki osób uprawnionych. Dalej w treści uzasadnienia organ podał, iż zgodnie z decyzją z [...] listopada 2001r., uprawniony zobowiązał się do regulowania opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich do piętnastego dnia każdego miesiąca wraz z obowiązkiem naliczania odsetek przez WAM po upływie terminu do ich płatności, powołując się przy tym na art. 36 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005r. nr 41 poz. 398 z późn. zm.). Przepis art. 37 ust. 1 w/w ustawy stanowi ponadto, iż wierzytelność podlega ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego w trybie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.). W dniu [...] listopada 2008r. P. O. wniósł zażalenie na ww. postanowienie, wskazując że powinien otrzymać ekwiwalent pieniężny z dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a odmowa jego przyznania spowodowała brak możliwości uiszczania opłat za mieszkanie. Po rozpoznaniu zażalenia, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zwany dalej "Prezesem WAM" postanowieniem z [...] listopada 2008r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż zarzut zobowiązanego oparty na treści art. 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczy nieistnienia obowiązku w wysokości określonej w tytule wykonawczym. Zgodnie natomiast z art. 29 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z kolei w świetle art. 35a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli ze względu na rodzaj egzekwowanej należności dopuszczalne jest kwestionowanie istnienia lub wysokości tej należności w drodze powództwa a zobowiązany wniesie takie powództwo do sądu, wierzyciel po otrzymaniu powództwa zawiadamia o tym organ egzekucyjny, żądając wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Prezes WAM podkreślił, iż w zakresie zarzutu zobowiązanego kwestionującego istnienie i wysokość należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego lub opłat pośrednich, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lutego 2007r. sygn. akt: II SA/Wa 1931/06) P. O. może skutecznie taki zarzut podnieść jedynie w drodze powództwa. Ponadto organ II instancji podkreślił, iż podnoszone przez zobowiązanego zastrzeżenia dotyczące ekwiwalentu pieniężnego nie stanowią podstawy zarzutu w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dlatego, w opinii organu nie mogą być merytorycznie rozpoznane. P. O. nie zgodził się ze stanowiskiem przyjętym przez organy administracji czemu dał wyraz składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi wniósł o unieważnienie powyższego postanowienia Prezesa WAM oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Dyrektora WAM w O., nie zgadza się z argumentem organu, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wedle autora skargi winnym zaistniałej sytuacji jest Dyrektor WAM w O., który nie wywiązał się z obowiązku zapewnienia skarżącemu należnego ekwiwalentu w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i nabyciem przez zobowiązanego uprawnień do renty inwalidzkiej, zgodnie z treścią art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, jak sam przyznaje, nieuiszczanie opłat za zajmowany lokal w kwaterze zastępczej jest z jego strony formą zabezpieczenia części ekwiwalentu pieniężnego, którego wciąż nie otrzymał, a jak sam zapewnia po odebraniu tej należności zapłaci zabezpieczoną sumę. W odpowiedzi na skargę, Prezes WAM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "ppsa") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to nie narusza prawa. Mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący jako przedmiot swojego zarzutu w rozumieniu ww. przepisu uczynił możliwość potrącenia zobowiązania określonego w tytule wykonawczym z [...] września 2008r., w zamian za ekwiwalent pieniężny należny, jego zdaniem za rezygnację z kwatery wojskowej. Sąd zauważa jednak, iż wśród enumeratywnie wymienionych zarzutów jakie można podnieść w toku prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestia wypłaty przyszłego ekwiwalentu, jego ewentualna wymiana w zamian za istniejące, ciążące na skarżącym zadłużenie nie została ujęta w ramy tego przepisu. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych zobowiązany kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego, nie może wskazać innych przyczyn niż te wymienione w przywołanym przepisie, bo nie uprawniają one organu do ich rozpatrzenia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 1999r. sygn. akt: IVSA 1104/96). Brak jest tym samym mimo wniosków ze strony skarżącego, instrumentów prawnych, by nieuiszczanie opłat w terminie za korzystanie z kwatery stanowiło "formę zabezpieczenia" wypłaty części ekwiwalentu pieniężnego. Sąd pochylając się nad kolejnym zarzutem zobowiązanego ujętym w treści skargi dotyczącym uprawnień organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym to trafnie przyjął organ za art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, iż treść jego nie nadaje organowi egzekucyjnemu takich uprawnień i nie nakłada takiego obowiązku zarazem, a jedynie wyposaża w możliwość oceny formalnej tak przyjętego wniosku. W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy z [...] września 2008r., zaopatrzony został w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Skarżący co warto podkreślić, w tym miejscu nie kwestionuje istnienia i wysokości należności z tytułu opłat jakie musi wnieść za używanie lokalu, czy opłat pośrednich na niego nałożonych, jedynie chce by te opłaty mogły zostać potrącone za część sumy jaka wynikałaby z przyznanego w przyszłości ekwiwalentu pieniężnego od Dyrektora WAM w O., jak pisze w treści skargi. Jednak kwestia ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery z dniem zwolnienia ze służby wojskowej i nabyciem uprawnień do renty inwalidzkiej stanowi osobne zagadnienie, które nie może być przedmiotem zainteresowania Sądu w przedmiotowej sprawie. Kwestie te reguluje treść art. 47 ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. nr 42, poz. 368 z późn.zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 17 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (Dz.U. nr 129, poz. 1183). Ustawą z 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 116, poz. 1203 z późn. zm.) przepisy dotyczące wypłaty ekwiwalentu pieniężnego zostały co do zasady uchylone z dniem 1 lipca 2004r. Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 19 ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 116, poz. 1203 z późn.zm.) wnioski o wypłatę tego świadczenia złożone do czerwca 2004r., a nie zakończone zawarciem umowy podlegają załatwieniu zgodnie z przepisami obowiązującymi do dnia 30 czerwca 2004r. Zatem zasady przyznania ekwiwalentu pieniężnego lub jej odmowy w zamian za rezygnację z kwatery, terminy jej wypłaty, suma, sposób, podmiot odpowiedzialny za jej przyznanie lub odmowę wykracza poza ramy niniejszego postępowania i nie może zostać merytorycznie rozpoznana przez Sąd w tym postępowaniu. Konkludując, zobowiązany w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego może wnieść tylko zarzuty wyszczególnione w treści art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut podniesiony przez zobowiązanego nie mieści się wśród tam wymienionych i, jak podkreśla Sąd raz jeszcze, nie upoważnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia go w postępowaniu w przedmiocie zarzutów. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło