V SA/Wa 1689/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczyła, iż uzyskuje dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości około 700 zł brutto miesięcznie. Dodatkowo wskazała, iż jest zadłużona z tytułu czynszu mieszkaniowego w wysokości 54.673,68 zł. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. wezwano ją do dodatkowego oświadczenia poprzez udzielenie konkretnych informacji oraz złożenie określonych dokumentów. Pismo sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 19 sierpnia 2014 r. (potwierdzenie na k. 27 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc w uzasadnieniu, iż wnioskodawczyni wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia nie nadesłała żądanych informacji i dokumentów, co powoduje brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W sprzeciwie z dnia [...] września 2014 r. skarżąca wyjaśniła, iż zastosowała się do zarządzenia referendarza z dnia 7 sierpnia 2014 r. i wystosowała do Sądu pismo z dnia 25 sierpnia 2014 r. zawierające dodatkowe oświadczenie. Podniosła jednocześnie, iż korespondencja obejmująca żądane oświadczenie została jej przez pocztę zwrócono z adnotacją na kopercie "Na terenie obsługi UP [...], na ulicy [...] nie ma numeru [...]; adresat nie jest znany; nie ma takiej instytucji". Do pisma załączyła kopię koperty nadanej w urzędzie pocztowym w K. w dniu 26 sierpnia 2014 r. – przesyłka polecona nr [...] – zaadresowanej "Wojewódzki Sąd Administracyjny, ul. Jasna 2/4, 05-075 Warszawa". W dodatkowym oświadczeniu z dnia 25 sierpnia 2014 r. – dołączonym do sprzeciwu – wyjaśniła, iż orzeczeniem sądowym nakazano jej opuszczenie lokalu, w którym obecnie zamieszkuje bez tytułu prawnego, oczekuje na lokal socjalny, ponosi wydatki na energię elektryczną (100 zł) i gaz (50 zł), na wyżywienie, ubranie, leki i środki czystości wydaje miesięcznie około 500 zł. Oświadczyła, iż nie posiada rachunków bankowym ani oszczędności pieniężnych. Do pisma załączyła zaświadczenia o zarobkach w okresie od października 2013 do lipca 2014 r., kopie rachunków, a także kopię wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2010 r. o nakazaniu opuszczenia i opróżnienia z rzeczy lokalu mieszkalnego nr 2 położonego w K. ul. D. [...] oraz ustaleniu, że skarżącej przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – wniesienie sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zauważyć na wstępie należy, iż orzeczenie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy zostało podjęte tylko z tej przyczyny, iż w siedmiodniowym terminie, zakreślonym w zarządzeniu z dnia 7 sierpnia 2014 r., nie wpłynęło do Sądu dodatkowe oświadczenie skarżącej. Mając zatem na uwadze wyjaśnienia zawarte w sprzeciwie, uznać należało, iż wnioskodawczyni złożyła dodatkowe oświadczenie, które pozwala na ustalenie stanu jej majątkowego posiadania. Sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wzięto pod uwagę, iż uzyskiwane przez wnioskodawczynię dochody – w średniej wysokości około 800 zł netto miesięcznie – są pożytkowane na niezbędne wydatki związane z utrzymaniem oraz leczeniem, zaś ich wysokość po odliczeniu tych wydatków nie pozwala na czynienie oszczędności przeznaczonych na koszty postępowania sądowego. Nadto uwzględnić należało, iż skarżąca nie posiada nieruchomości, zamieszkuje w lokalu, który nakazano jej opuścić mocą orzeczenia sądowego, zaś obecnie oczekuje na lokal socjalny. W konsekwencji stwierdzić można, iż sytuacja w jakiej się znajduje wnioskodawczyni, ze względu na okoliczności życiowe, przemawia za przyjęciem, iż należy ona do osób o ograniczonych środkach do życia, dla których poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w środkach koniecznego utrzymania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.