V SA/Wa 1704/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak Sędziowie: WSA Jarosław Stopczyński (spr.) WSA Tomasz Zawiślak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K., J. R., K. C. i S. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie określenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki członków zarządu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych przez wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania E. sp. z o.o w likwidacji od decyzji nr ..., wydanej przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu ... stycznia 2016 r., orzekającej o solidarnej odpowiedzialności M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. – członków zarządu E. sp. z o.o., w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych przez wstępnie uznaną grupę producentów owoców i warzyw, Prezes ARiMR decyzją z dnia ... kwietnia 2016 r. nr ... umorzył postępowanie odwoławcze w całości. W uzasadnieniu wyżej wymienionej decyzji organ przywołał m.in. następujące okoliczności: decyzją Nr ... z dnia ... marca 2014 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w O. ustalił grupie producentów owoców i warzyw E. sp. z o.o., kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w łącznej wysokości 817 971,40 zł. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że w przypadku nienależnie pobranych płatności, podmiot zobowiązany zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki za okres od dnia wypłaty pomocy finansowej do dnia zwrotu płatności. W dniach ... listopada 2014 roku, ... grudnia 2014 roku oraz ... stycznia 2015 roku dłużnik dokonał wpłaty na łączną kwotę 30 000,00 zł. Kwota wpłat nie pokryła w pełni kwoty należności głównej, kosztów upomnienia oraz odsetek. Zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, tj.), wpłata została zaliczona proporcjonalnie na poczet kwoty należności głównej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostawała kwota należności głównej do kwoty odsetek za zwłokę. Wobec nieuregulowania zobowiązania wynikającego z decyzji Nr ... z dnia ... marca 2014 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w O. w dniu ... lutego 2015 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. We wniosku wskazano znane wierzycielowi składniki majątku zobowiązanego. Do wniosku załączono tytuły wykonawcze Nr ..., Nr ..., Nr ..., Nr ..., Nr ..., Nr ... wystawione w dniu ... stycznia 2015 r. W dniu ... sierpnia 2015 r. do Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. nr ... r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego E. sp. z o.o. W związku z powyższym Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR na podstawie art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014, poz. 1438 t.j.), art. 107, art. 108 § 1 i 2, art. 109, art.116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, decyzją nr ... z dnia ... stycznia 2016 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. – członków zarządu E. Sp. z o.o., za: 1) Zaległości tej spółki w kwocie 793, 320,23 zł 2) Odsetki za zwłokę od kwoty ustalonej decyzją Nr ... z dnia ...03.2014 r., łącznie w wysokości 188 513,20 zł Przedmiotowa decyzja w dniu 2 lutego 2016 r. została doręczona każdemu z członków zarządu E. sp. z o.o. Od przedmiotowej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia wniósł odwołanie w dniu ... lutego 2016 r. pełnomocnik E. sp. z o.o. w likwidacji. Prezes ARiMR rozpatrując złożone przez pełnomocnika E. sp. z o.o. w likwidacji odwołanie zwraca uwagę, że z przepisu art. 127 § 1 kpa wynika wprost, iż odwołanie od decyzji organu I instancji może złożyć jedynie strona prowadzonego postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy badając przedmiotową sprawę stwierdza, iż organ I instancji, wydając decyzję nr ... z dnia ... stycznia 2016 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. – członków zarządu E. Sp. z o.o., co przesądza, iż stroną postępowania prowadzonego przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR są ww. osoby jako posiadające interes prawny. Jednocześnie organ wskazuje, że zobowiązany był do zbadania, czy strona wnosząca odwołanie, w tym przypadku E. sp. z o.o. w likwidacji posiada legitymację procesową do wniesienia tego środka zaskarżenia od decyzji nr ... z dnia ... stycznia 2016 r. Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR, tj. posiada interes we wzruszeniu ww. decyzji w rozumieniu przepisów art. 28 KPA. W ocenie organu odwoławczego z analizy całokształtu sprawy objętej postępowaniem określonym decyzją nr ... z dnia ... stycznia 2016 r. nie wynika, iż E. sp. z o.o. w likwidacji posiada interes prawny lub obowiązek, w rozumieniu art. 28 kpa, co dawałoby podstawy do uczynienia tego podmiotu stroną prowadzonego postępowania, w tym legitymizowania go do wzruszenia decyzji organu I instancji poprzez skuteczne złożenie środka zaskarżenia. Prezentując powyższe stanowisko organ powołał się na treść uzasadnienia wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1157/14. Skargę na wyżej opisaną decyzję wnieśli M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w której zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. • art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art.105 § 1 i art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego – poprzez: - umorzenie postępowania odwoławczego, pomimo, że postępowanie w sprawach odwołania Skarżących od decyzji z dnia ... stycznia 2016 wydanej przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie stało się bezprzedmiotowe; - uznanie, że odwołanie od Decyzji Organu I instancji zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione przez E. sp. z o.o. w likwidacji oraz przez jej likwidatorów, tj. M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. (na co wyraźnie wskazano w petitium odwołania; • art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa – poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegające na ograniczeniu się przez Dyrektora do rozważenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie legitymacji procesowej E. w sytuacji, gdy w petitum odwołania jednoznacznie wskazano, że zostało ono złożone również w imieniu likwidatorów spółki; • art. 8 w zw. z art. 127 § 1 kpa – poprzez prowadzenia postępowania w sposób naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, tj, poprzez uznanie, że Skarżący nie wnieśli odwołania od Decyzji Organu I instancji, podczas gdy w petitum odwołania złożonego przez adw. M. B. wyraźnie wskazano, że jest ono składane również przez likwidatorów E., a co za tym idzie, przez Skarżących. • Art. 15 KPA w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, art. 112 art. 115 ustawy Kodeks cywilny – poprzez dokonanie wadliwej kontroli instancyjnej Decyzji Organu I instancji i jej nieuchylenie w sytuacji gdy decyzja została w wyniku błędnie obliczonego przez Organ I instancji terminu na złożenie przez skarżących wniosku o ogłoszenie upadłości. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: • uchylenie zaskarżonej Decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 3 ppsa. • zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżących, na podstawie art. 200 ppsa., zwrotu kosztów postępowania W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji były dwa przepisy, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, oraz art. 105 § 1 kpa. Pierwszy z nich stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję w której umarza postępowanie odwoławcze. Drugi z kolei przewiduje, że w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Owa bezprzedmiotowość zachodzi jednak, wtedy gdy sprawa która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej już przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła taki charakter w jego toku. Podkreślenia wymaga, że już w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 1995 r. sygn. akt III ARN 50/95 OSNAPIUS nr 11/1996 poz. 150 Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozstrzygania jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją art. 105 § 1 nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sprawach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W nauce prawa wskazuje się z kolei na bezprzedmiotowość podmiotową dotyczącą organu lub strony oraz przedmiotową, którą należy odnieść do interesu prawnego o którym ma się rozstrzygnąć w sprawie, podstawy prawnej załatwienia sprawy oraz prawotwórczych elementów stanu faktycznego (por. tezy 5-6 komentarza do art. 105 kpa, B. Adamiak, J. Borkowski, wydanie 8, Wydawnictwo C.H Beck Warszawa 2006). Sąd podkreśla, iż nie budzi wątpliwości, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98) Kwestią sporną w sprawie niniejszej jest to (w pierwszej kolejności) kto de facto wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji (z dnia ... stycznia 2016 r. nr ...), ewentualnie w czyim imieniu zostało ono wniesione i czy podmiot ten (odwołujący) mógł zostać uznany za stronę w rozumieniu art. 28 kpa. W związku z tym, przypomnieć należy, że adresatem wyżej wymienionej decyzji bezspornie byli M. B. K., K. C., S. T. C., J. T. R. Decyzją tą orzeczono bowiem o solidarnej odpowiedzialności ww. jako członków zarządu E. Sp. z o.o. za zobowiązania pieniężne tej spółki. Odwołanie od niej mogli wnieść zatem adresaci tejże decyzji. Z treści odwołania z dnia ... lutego 2016 r. wynika jednak, że wnosi je adwokat M. B. w imieniu E. sp. z o.o. i jej likwidatorów (str. 1 odwołania) przy ponownym podkreśleniu (str. 3 odwołania), iż czyni to w imieniu E. sp. z.o.o. w likwidacji. W związku z tym przyjęcie kogo wymieniony pełnomocnik reprezentuje należy poprzedzić analizą treści udzielonego mu pełnomocnictwa (z dnia ... lutego 2016 r.). Otóż wynika z niego, że M. K. likwidator spółki udzielił w imieniu E. sp. z o.o. pełnomocnictwa M. B. do reprezentowania spraw spółki. Oznacza to zdaniem sądu, iż adwokat M. B. na podstawie tegoż pełnomocnictwa nie mogła reprezentować osób wymienionych w decyzji organu I instancji jako jej adresaci. Raz jeszcze należy bowiem przypomnieć, iż decyzja ta dotyczyła solidarnej odpowiedzialności osób będących członkami zarządu ww. spółki, nie zaś odpowiedzialności spółki, bądź jej likwidatora, czy też likwidatorów. Uznając zatem, że powyższe przemawia za bezzasadnością zarzutów skargi, sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa jak w sentencji wyroku.