V SA/Wa 1707/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-29
Skład orzekający: Marek Krawczak, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej osobie niebędącej ustanowionym pełnomocnikiem strony, a jedynie pracownikowi firmy działającej w ramach konsorcjum realizującego inwestycję, może być uznane za skuteczne doręczenie w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji, czy od daty takiego doręczenia biegnie termin do uiszczenia opłaty i czy nastąpiło przedawnienie zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy administracji nie zebrały kompletnego materiału dowodowego i nie wyjaśniły należycie sposobu doręczenia decyzji z dnia 21 października 2004 r. Skuteczne doręczenie pisma stronie, która ustanowiła pełnomocnika, powinno nastąpić do rąk pełnomocnika. Brak dowodów na prawidłowe doręczenie decyzji zgodnie z przepisami k.p.a. uniemożliwia ustalenie terminu płatności opłaty i terminu przedawnienia zobowiązania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej opłaty za wycinkę drzew, ustalonej decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. Po stwierdzeniu nieważności części tej decyzji dotyczącej ustalenia płatnika, organy egzekucyjne podjęły działania w celu ściągnięcia opłaty od innego podmiotu. Skarżący zarzucił przedawnienie zobowiązania, kwestionując jednocześnie prawidłowość doręczenia decyzji ustalającej opłatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odrzucające zarzut przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa (...) w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) maja 2016 r. nr (...) w przedmiocie odrzucenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Przedsiębiorstwa (...) w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia ... października 2004 r. Nr ... znak ... Prezydent m.st. Warszawy po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa ... z siedzibą przy ul. ... (dalej "...", "Skarżący") zezwolił na wycinkę w terminie do dnia 30 kwietnia 2005 r. ... sztuk drzew i krzewów, naliczył opłatę za wycięcie drzew w wysokości ...zł., którą należy wpłacić ..na konto prowadzone w Banku ... S.A. w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się prawomocna oraz ustalił płatnikiem należności wymienionych w pkt 4 decyzji wykonawcę inwestycji K. S.A., ... S.A., ... SL z siedzibą przy ul. ... (dalej "Konsorcjum ..."). Od decyzji powyższej nie złożono odwołania.
Decyzją z dnia ... października 2009r. Nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "organ odwoławczy"), działając z urzędu na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia ... października 2004 r. w części dotyczącej punktu o ustaleniu podmiotu zobowiązanego do uiszczenia należności wymienionych w pkt 4 decyzji (tj. należności za wycięcie drzew), jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Od decyzji tej strony postępowania nie złożyły wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia 6 stycznia 2010r. (data wpływu do Urzędu Dzielnicy W. m. W. - 13 stycznia 2010 r.) ... S.A. wystąpiła o zwrot kwoty ... zł uiszczonej przez Spółkę na podstawie 4 wadliwych decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, w tym m.in. kwoty ... zł zapłaconej w dniu ... listopada 2004 r. w związku z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia ...10.2004 r.
Z pisma Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska dla Dzielnicy Włochy z dnia 15 kwietnia 2010 r. wynika, iż Wydziałowi Budżetowo-Księgowemu polecono przekazać na rachunek bankowy firmy ... S.A. żądaną przez Spółkę kwotę zwrotu nienależnie uiszczonych opłat za wycięcie drzew w łącznej wysokości ... zł oraz odsetek ustawowych w wysokości ... zł liczonych od dnia 12 lutego 2010r. do dnia 16 kwietnia 2010 r. (łącznie ... zł). Na piśmie tym znajduje się adnotacja z dnia 16 kwietnia 2010 r. o zatwierdzeniu kwoty do wypłaty (zwrotu). Z wyciągu z rachunku bankowego Urzędu Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy z dnia 16 kwietnia 2010 r. wynika, że kwota zwrotu nienależnie uiszczonych opłat została dokonana na konto firmy ... S.A. w dniu 16 kwietnia 2010 r.
Decyzją z dnia ... stycznia 2010 r. Nr ... znak ... Prezydent m.st. Warszawy orzekł o ustaleniu ... płatnikiem należności wymienionych w punkcie 4) i 7) decyzji nr ... z dnia ...10.2004 r.
W kwietniu 2010 r. Prezydent m.st. Warszawy wystawił upomnienie nr ... wzywające ... do uregulowania należności z tytułu ww. opłaty za usunięcie drzew w kwocie ... zł wynikającego z pkt 4) sentencji decyzji Prezydenta m.st. Warszawy. Powyższe upomnienie doręczono stronie w dniu 12 kwietnia 2010r.
Następnie Prezydent m.st. Warszawy w dniu ... maja 2010 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr ..., który został doręczony ... w dniu ... czerwca 2010 r.
W dniu ... czerwca 2010 r. Prezydent m.st. Warszawy wystawił zawiadomienie nr ... o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, wzywając bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunków bankowych. W treści zawiadomienia wskazano m.in. tytuł wykonawczy Nr ... Powyższe zawiadomienie doręczono Bankowi ... w dniu ... lipca 2010r., a ... w dniu 29 czerwca 2010r.
W dniu ... lipca 2010 r. do Prezydenta m.st. Warszawy wpłynął zarzut ... w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z ... maja 2010r. Nr ....
Postanowieniem Nr ... z dnia .. września 2010 r. Prezydent m.st. Warszawy odrzucił jako niezasadny zarzut ... w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego ... z dnia ... maja 2010 r. wystawionego przez Prezydenta m.st. Warszawy dotyczącego opłaty za usunięcie drzew.
Na postanowienie to ... wniosło odwołanie. Postanowieniem z dnia ... października 2013 r. nr ... uchyliło postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ustalenia terminu płatności należności z tytułu opłat za usunięcie drzew, w czym niezbędne było ustalenie daty i sposobu doręczenia decyzji z dnia ... października 2004 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem z dnia ... czerwca 2014 r. Prezydent m. st. Warszawy odrzucił zarzuty Skarżącego.
W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że zobowiązanie wynikające z decyzji administracyjnej Nr ... z dnia ... października 2004 r. nie zostało wykonane, gdyż dokonana przez ... na podstawie ww. decyzji opłata za wycięcie drzew została zwrócona spółce ... S.A. jako opłata nienależnie pobrana, zaś jedynym i wyłącznym płatnikiem opłaty wynikającej z decyzji jest ....
W wyniku decyzji nr ... z dnia ... stycznia 2010 r płatnikiem jest ... Pomimo otrzymanego upomnienia ... nie uregulowało opłaty. Rozliczenia pomiędzy ... a Konsorcjum nie rodzą skutków dla uregulowania opłaty za wycinkę drzew i krzewów. Nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania. Decyzję z dnia ... października 2004 r odebrał J. D. osobiście, nie była to jednak osoba uprawniona do odbioru pism jako pełnomocnik ... Pełnomocnikiem takim był P. B. Do ... decyzja z dnia ... października 2004 r. wpłynęła w dn. 16 grudnia 2004 r. Termin zapłaty stosownej opłaty upływał zatem w dn. 13 października 2005 r. Zobowiązanie objęte decyzją nr ... nie uległo zatem przedawnieniu w roku 2009.
Na powyższe postanowienie ... złożyło zażalenie.
Postanowieniem z dnia ... maja 2016 r. ... SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy.
Organ odwoławczy podkreślił, iż dla prawidłowego rozpatrzenia zarzutu dotyczącego przedawnienia obowiązku w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, konieczne jest ustalenie terminu płatności należności z tytułu opłaty za usunięcie drzew w kwocie ... zł wynikającej z pkt 4) sentencji decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia ... października 2004 r. Z akt sprawy wynika, że decyzję Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia ... października 2004 r. doręczono ... w dniu 16 grudnia 2004 r. zaś ... w dniu 21 października 2004. Od decyzji nie zostało wniesione odwołanie.
Organ odwoławczy podzielił zawartą w zaskarżonym postanowieniu argumentację Prezydenta m. st. Warszawy, iż J. D. nie był osobą uprawnioną do odbioru decyzji w imieniu ... J. D. reprezentował ..., pełniąc funkcję Kierownika Budownictwa Inżynieryjnego. Nie można natomiast uznać, że oznaczało to możliwość bycia pełnomocnikiem ... w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Konsorcjum nie mogło być pełnomocnikiem osoby prawnej.
Jak wskazało SKO, pełnomocnikiem ustanowionym na podstawie kontraktu i w ramach praw i obowiązków stron umowy był P.B. Nawet jednak on nie udzielił dalszego pełnomocnictwa J. D. Doręczenie pisma osobie niebędącej pełnomocnikiem strony postępowania nie może być uznane za doręczenie zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem SKO twierdzenie skarżącego, iż termin zapłaty opłaty za wycięcie drzew ustalonej decyzją Nr ... z dnia ...10.2004 r. "upłynął w roku 2004, w związku z powyższym opłata przedawniła się na koniec roku 2009" jest niebezzasadne.
Z uwagi na fakt, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy została doręczona ... w dniu 16 grudnia 2004 r. SKO stwierdziło, iż decyzja ta stała się ostateczna po upływie ostatniego dnia 14-dniowego terminu na złożenie odwołania, tj. w dn. 30 grudnia 2004 r. Tym samym - zgodnie z art. 87 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody - termin uiszczenia opłaty upływał w styczniu 2005 r., zaś 5-letni termin przedawnienia obowiązku uiszczenia opłat za usunięcie drzew upływał dopiero 31 grudnia 2010 r.
W niniejszej sprawie zajęcie wierzytelności na rachunkach bankowych ... zostało dokonane - zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. - w dniu doręczenia Bankowi ... zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego, tj. w dniu 2 lipca 2010 r. W tym stanie rzeczy zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że egzekucja należności z tytułu opłat za usunięcie drzew nastąpiła przed upływem terminu przedawnienia, zatem podnoszony zarzut przedawnienia obowiązku uiszczenia opłat za usunięcie drzew jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wykonania zobowiązania objętego niniejszą egzekucją SKO stwierdziło, iż także ten zarzut jest niezasadny. ... zostało zdaniem organu odwoławczego bezpodstawnie ustalone płatnikiem należności z tytułu opłat za usuniecie drzew ustalonych w pkt 4 decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia ... października 2004 r., co zostało stwierdzone ostateczną decyzją Kolegium z dnia ... października 2009 r. Nr ... Zdaniem SKO w Warszawie, stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... w części dot. pkt 10 tej decyzji (o ustaleniu podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty za usunięcie drzew) wywołało skutek ex tunc (wstecz), tzn. usunęło ten punkt z decyzji Prezydenta m.st. Warszawy już od daty wydania tejże decyzji - tak jakby tego punktu w decyzji nie było. Tym samym wynikające z pkt 4 decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia ... października 2004 r. należności z tytułu opłat za usunięcie drzew zostały przez "płatnika" wskazanego pkt 10 tej decyzji uiszczone nienależnie (bez żadnej podstawy), a w konsekwencji Prezydent m.st. Warszawy obowiązany był uwzględnić żądanie podmiotu, który dokonał wpłaty tych należności, o ich zwrot.
W ocenie SKO w Warszawie przepisy u.p.e.a. nie precyzują rozstrzygnięcia jakie powinno być wydane w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z art. 34 § 4 u.p.e.a. wynika jedynie, że organ egzekucyjny "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego". Przy takim sformułowaniu przepisu organ mógłby orzec np. o uwzględnieniu zarzutu jako uzasadnionego lub nieuwzględnieniu zarzutu jako nieuzasadnionego, albo o oddaleniu lub odrzuceniu.
Według SKO użyciu przez organ I instancji w sentencji zaskarżonego postanowienia sformułowania "odrzucić zarzut" nie można stawiać zarzutu rażącego naruszenia ww. przepisu, aczkolwiek zgodzić się należy, iż tego typu sformułowanie przy merytorycznym rozpatrzeniu zarzutów nie jest poprawne. Odrzucenie zarzutu powinno następować z przyczyn formalnoprawnych, gdy zarzut nie spełnia wymogów formalnych (np. nie jest oparty na jednej z podstaw wskazanych w art. 33 u.p.e.a. lub został wniesiony przez osobę nieuprawnioną). Natomiast w przypadku merytorycznej niezasadności zarzutu organ egzekucyjny powinien orzec o oddaleniu zarzutu (ewentualnie - jak wyżej wskazano - o nieuwzględnieniu zarzutu). Uchybienie powyższe nie miało jednak w ocenie SKO istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
W skardze na powyższą decyzję ... wniosło o uchylenie obydwu postanowień i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Skarżącego SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyjęło bezpodstawnie, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy została doręczona Skarżącemu w dniu ... grudnia 2004 r., a więc w konsekwencji SKO przyjęło, iż decyzja ta stała się ostateczna po upływie ostatniego dnia 14-dniowego terminu na złożenie odwołania, tj. w dniu 30 grudnia 2004 r. Powyższe błędne ustalenia doprowadziły organ odwoławczy do bezpodstawnego wniosku, że termin uiszczenia opłaty upływał w styczniu 2005 r., zaś 5-letni termin przedawnienia obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie drzew upływał dopiero 31 grudnia 2010 r. Na tej podstawie SKO uznało nieprawidłowo, iż egzekucja należności z tytułu opłat za usunięcie drzew dokonana na podstawie zajęcia z dnia 2 lipca 2010 r. nastąpiła przed upływem terminu przedawnienia.
Skarżący powołał się na art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. zwana dalej: "k.p.a.") i podniósł, że skutek doręczenia na rzecz ... w przedmiotowej sprawie wywoływało wyłącznie doręczenie dokonane na rzecz ustanowionego przez ... pełnomocnika. Pełnomocnik ... wskazał w nagłówku złożonego wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, że działa w ramach Konsorcjum .... Skarżący stwierdził, iż skutecznym doręczeniem do pełnomocnika ... było doręczenie dokonane na rzecz Konsorcjum ..., zgodnie ze wskazaniem zawartym we wniosku. Powyższe dotyczy również doręczenia przedmiotowej decyzji, a więc skutek jej doręczenia na rzecz pełnomocnika ... zaistniał w dniu 21 października 2004 r., kiedy decyzja została odebrana przez przedstawiciela Konsorcjum ..., co było równoznaczne z jej przekazaniem pełnomocnikowi ...
W związku z powyższym wszczęcie w 2010 r. postępowania egzekucyjnego w celu ściągnięcia opłat nastąpiło już po upływie terminu przedawnienia, co uzasadnia zdaniem Skarżącego umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Według oceny Sądu skargę należało uwzględnić, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia, wobec naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma treść art. 33 u.p.e.a., który przewiduje zamknięty katalog sytuacji mogących być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z przywołanym przepisem podstawą zarzutu może być tylko:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
W niniejszej sprawie przedmiotem zarzutu Skarżącego była przede wszystkim kwestia przedawnienia oraz wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku dochodzonego przez organ zobowiązania, a to zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., z treści którego wynika, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
Na wstępie Sąd stwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia ... października 2013 r., nr ... uchyliło postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia ... września 2010 r. Prezydent m.st. Warszawy, którym to organ pierwszej instancji odrzucił jako niezasadny zarzut ... w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego .. z dnia ... maja 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ustalenia terminu płatności należności z tytułu opłat za usunięcie drzew, w czym niezbędne było ustalenie daty i sposobu doręczenia decyzji z dnia ... października 2004 r.
W ww. postanowieniu wskazano, iż "konieczne jest ustalenie terminu płatności należności z tytułu opłaty za usunięcie drzew w kwocie ... zł wynikającej z pkt 4) sentencji decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia 21 października 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (zarówno w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji Nr ..., jak i obecnie) obowiązek uiszczenia opłat za usunięcie drzew lub krzewów przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty, zaś uiszczenie opłaty powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna".
Ponadto podkreślono w uzasadnieniu, iż "Z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Prezydenta m.st. Warszawy Nr ... z dnia ... października 2004 r. strona - ... ustanowiła swoim pełnomocnikiem Pana P.B.- Dyrektora ... S.A." oraz, iż "na podstawie materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy Kolegium nie może ustalić w jakiej dacie pełnomocnik strony otrzymał Nr ... z dnia ... października 2004 r.".
Organ odwoławczy zaznaczył w postanowieniu z dnia ... października 2013 r., iż "z pisma PP ... z dnia ... października 2013 r. znak ... wynika jedynie, że decyzja Nr ... z dnia ... października 2004 r. wpłynęła do ... w dniu 16 grudnia 2004 r. Nie wiadomo jednak, kto odebrał tę decyzję w imieniu ... W ww. piśmie ... jest też mowa o dołączeniu do niego kopii decyzji Nr ..., której jednakże organ I instancji nie dołączył do dokumentów przesłanych do Kolegium".
Wykonując wytyczne SKO organ pierwszej instancji ustalił, iż "decyzję Nr ... osobiście odebrał w dniu 21 października 2004 r. J. D. Podpis i data odbioru decyzji widnieje tylko na wysokości adresu Konsorcjum .... ... przedłożyło oświadczenie J. D., które zostało przekazane przy piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. znak: ... Jednak do powyższego oświadczenia nie załączono stosowanego umocowania tj.: udzielonej substytucji przez pełnomocnika pana P. B. do dokonania odbioru decyzji w imieniu ..." (pismo Zarządu Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy z dnia ... maja 2014 r., ...).
W przedmiotowym piśmie Zarządu Dzielnicy Włochy m. st. Warszawy z dnia ... maja 2014 r. stwierdza się również, że "J. D. pracujący w firmie ... odebrał decyzję w imieniu Konsorcjum ..., natomiast do .. decyzja ta wpłynęła w dniu 16 grudnia 2004 r. Termin uiszczenia stosownej opłaty upływał 13 stycznia 2005 r. Wobec powyższego decyzja nr ... nie uległa przedawnieniu w 2009 r. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. 2013 poz. 627, z późn. zm.) obowiązek uiszczenia opłat przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty".
Powyższe stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 maja 2014 r. stanowiło istotę stanowiska organu pierwszej instancji zawartego w postanowieniu z dnia ... czerwca 2014 r. Stanowisko to było również podstawą argumentacji organu odwoławczego w zaskarżonym postanowieniu z dnia ... maja 2016 r.
Sąd stwierdza, że z akt sprawy nie wynika, aby w postępowaniu po uchyleniu z dnia ... września 2010 r. Prezydenta m.st. Warszawy ustalono jednoznacznie, iż do Skarżącego decyzja z dnia ... października 2004 r. wpłynęła w dniu 16 grudnia 2004 r.
Przede wszystkim należy wskazać, iż akta sprawy przesłane przy odpowiedzi na skargę, a następnie uzupełnione przez organ administracji na prośbę Sądu nie zawierają jakiegokolwiek dowodu materialnego wskazującego na fakt, iż decyzja z dnia ... października 2004 r. wpłynęła do Skarżącego w dniu 16 grudnia 2004 r.
Skarżący w skardze wskazuje, iż "przywołane ustalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie opierają się na błędnym założeniu, iż decyzja Prezydenta m. st. Warszawy Nr .. została doręczona .. w dniu 16 grudnia 2004 r. Powyższa okoliczność w żaden sposób nie została wykazana, ponieważ wpływ przedmiotowej decyzji do ... w powyższym dniu nie wynikał z faktu jej doręczenia przez organ prowadzący postępowanie, ale została ona przekazana do ... w toku realizacji inwestycji której dotyczyła tj. ... wraz z infrastrukturą techniczną".
Skarżący akcentuje fakt, iż "Wpływ decyzji do ... w dniu 14 grudnia 2004 r., o którym była mowa w ramach niniejszego postępowania, wynikał z toku realizacji inwestycji, w którym działający w ramach Konsorcjum ... pełnomocnik ... pozyskiwał decyzje administracyjne i przekazywał je sukcesywnie do ... Takie działania nie stanowiły jednak formy doręczenia w rozumieniu KPA. ... działało w postępowaniach administracyjnych prowadzących do realizacji inwestycji, w tym również w przedmiotowym postępowaniu, przez pełnomocnika, i jedynie doręczenie pełnomocnikowi miało skutek doręczenia w rozumieniu procedury administracyjnej. Doręczenia decyzji na rzecz pełnomocnika ... za pośrednictwem osoby upoważnionej do obioru korespondencji należy uznać za skutecznie doręczenie pełnomocnikowi ...".
SKO argumentując, iż doręczenie pisma osobie niebędącej pełnomocnikiem strony postępowania, tj. J. D. nie może być uznane za doręczenie zgodne z przepisami k.p.a., a wskazując na datę 16 grudnia 2004 r. jako dzień doręczenia Skarżącemu decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nie wyjaśnia w żaden sposób, jak przedmiotowa decyzja została doręczona.
Sąd przypomina, iż z art. 39 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. wynika, iż organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Z akt sprawy nie wynika, iż organy administracji wykazały w jaki sposób zgodnie z ww. art. 39 k.p.a. doręczona została Skarżącemu decyzja z dnia ... lutego 2004 r.
Teza, iż decyzja z dnia ... października 2004 r. została doręczona stronie skarżącej w dniu 16 grudnia 2004 r. opiera się nie na dowodach doręczeń będących w posiadaniu organów, a na stanowisku Skarżącego, przywołanym przez SKO we wspomnianym powyżej w postanowieniu z dnia ... października 2013 r., gdzie wskazano na pismo ... z dnia ... października 2013r. znak ..., z którego wynika "jedynie, że decyzja Nr ... z dnia ... października 2004 r. wpłynęła do ... (podkreślenie Sądu).
Nie należy mylić jednakże doręczenia decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji, od "wpływu" do strony decyzji administracyjnej bądź jej kopi przekazanej przez bliżej nieustalone osoby bądź podmioty.
W ocenie Sądu, na chwilę obecną zebrany przez organy materiał dowodowy nie pozwala ustalić prawidłowo, kiedy i czy w ogóle doręczono decyzję z dnia ... października 2004 r. Skarżącemu. Jak słusznie wskazano w postanowieniu organu odwoławczego z dnia ... października 2013 r., na dołączonej do akt sprawy poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy przy jej rozdzielniku znajduje się jeden podpis wraz z datą "21.10.04".
Przedmiotowa kopia decyzji nie zawiera informacji, czy pozostałe egzemplarze decyzji, w tym egzemplarz dla Skarżącego, zostały doręczone przez pocztę, pracownika, czy też w inny sposób. Skoro, jak słusznie wskazano w skardze, ... działało w przedmiotowym postępowaniu przez pełnomocnika, to jedynie doręczenie pełnomocnikowi miało skutek doręczenia w rozumieniu procedury administracyjnej.
Nie sposób nie zauważyć, iż gdyby przyjąć tezę organów administracji, że doręczenie spornej decyzji J. D. nie może być uznane za doręczenie zgodne z przepisami k.p.a., to oczywiste jest, iż osoba ta nie będąca pełnomocnikiem nie mogła dalej wprowadzić do obiegu prawnego decyzji administracyjnej poprzez późniejsze przekazanie jej adresatowi tj. Skarżącemu.
Reasumując, Sąd stwierdza, że kontrola legalności wydanego w sprawie postanowienia pozwala na uznanie, iż organy administracji nie podjęły skutecznych działania celem należytego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, nie zebrały kompletnego materiału dowodowego i nie uwzględniły całokształtu okoliczności faktycznych naruszając regulacje zawarte w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., uchybiając zasadzie prawdy obiektywnej i kompletności materiału dowodowego.
Sąd zgadza się z SKO, iż od ustalenia daty, w której nastąpiło doręczenie stronie skarżącej decyzji z dnia ... października 2004 r., zależy ustalenie terminu uiszczenia opłaty, o którym jest mowa w art. 87 ustawy o ochronie przyrody. Z kolei od ustalenia tego terminu zależy stwierdzenie czy, a jeżeli tak, to w jakiej dacie, upłynął 5-letni okres przedawnienia obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie drzew, a w konsekwencji - czy organ mógł zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2010r. dokonać zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego ... i wezwać Bank ... w Warszawie do bezzwłocznego przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonej należności objętej tytułem wykonawczym Nr ... z dnia ... maja 2010 r.
Ponownie rozpatrując zażalenie Skarżącego SKO zobowiązane będzie zatem do ponownego ustalenia, w jaki sposób została doręczona Skarżącemu decyzja z dnia ... października 2004 r. przy uwzględnieniu treści przepisu art. 39 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. stanowiącego, iż organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy oraz art. 40 § 2 k.p.a., który stanowi, iż jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, a jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi.
SKO odniesie się również do podniesionej przez Skarżącego tezy, iż dokonanie doręczenia ww. decyzji ustanowionemu przez ... pełnomocnikowi P. B., nastąpiło za pośrednictwem upoważnionego w tym zakresie J. D., a znajduje to potwierdzenie w okolicznościach sprawy, ponieważ wpłata opłat nastąpiła w dniu 19 listopada 2004 r., a więc w terminie 14 dni od kiedy decyzja stała się ostateczna. Ze stanowiska Skarżącego wynika, iż doręczenie decyzji organu pierwszej instancji J. D. nie pociągnęło za sobą negatywnych skutków zarówno dla Strony, jak i dla organu wydającego zezwolenia na wycinkę.
Sąd podkreśla, że przepisy o doręczeniach w procedurze administracyjnej stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez administrację publiczną zasady demokratycznego państwa prawnego. Przepisy o charakterze gwarancyjnym nie mogą być równocześnie interpretowane w taki sposób - jak to uczynił organ administracji w zaskarżonym postanowieniu - niejako "na szkodę" obywatela (którego regulacja ma chronić przed nadużyciami ze strony organów administracji).
Sąd wskazuje na gwarancyjny charakter przepisów dotyczących doręczeń pism procesowych w postępowaniu administracyjnym. Określony w przepisach sposób doręczenia decyzji został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być interpretowany i wykorzystywany przez organ administracji na niekorzyść uczestników postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż takie przepisy winny być interpretowane z uwzględnieniem przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 600/08, CBOSA). Strona w tej sprawie zamanifestowała wolę reprezentowania jej w postępowaniu przez konkretnego pełnomocnika, któremu według strony skarżącej doręczono przeznaczoną dla niej decyzję Nr ...
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Na wniosek Skarżącego Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło