V SA/Wa 1739/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA - Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: - odrzucić skargę. Pismem z 2 października 2009 r. (data nadania) M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo Prezesa ARiMR z [...] września 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", zgodnie z zawartym w nim pouczeniem (strona 2 pisma, k. 3 akt administracyjnych). Następnie Sąd w związku z treścią skargi wezwał skarżącego do wypowiedzenia w terminie 7 dni czy przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie organu z [...] lutego 2009 r. znak: [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych"; czy też pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2009 r. znak [...], które skarżący wskazał w skardze, będące tylko odpowiedzią organu na wezwanie go do usunięcia naruszenia prawa, na które skarga nie przysługuje. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący oświadczył, iż przedmiotem jego skargi jest pismo Prezesa ARiMR z [...] lutego 2009 r. znak: [...]. Następnie zarządzeniem Sądu z 9 grudnia 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania. W zarządzeniu zamieszczono pouczenie, iż nie uiszczenie w terminie wpisu od skargi spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie Sądu zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 grudnia 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 17 akt sądowych). W zakreślonym terminie nie uiszczono żądanego wpisu. Rozpatrując wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm.), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Zatem aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już właściwie jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zauważyć bowiem należy, iż art. 53 § 2 przewiduje również wypadek nie udzielenia takiej odpowiedzi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 21 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK 986/06 podnosząc, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie), oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W niniejszej sprawie pismo ARiMR z [...] lutego 2009r. informujące stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych zostało doręczone stronie w dniu 13 lutego 2009 r. (karta 43 akt administracyjnych). Skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 26 lutego 2009 r. (karta 8 akt administracyjnych). Organ rozpatrzył powyższe wezwanie i udzielił odpowiedzi w dniu [...] września 2009 r., a zatem już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wobec tego, skarżący winien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 2 października 2009r. (koperta – karta 3 akt sądowych), czyli po upływie omówionego powyżej terminu, który upłynął w dniu 27 kwietnia 2009 r. Ponadto Sąd zauważa, iż skarżący wezwany, mimo złożenia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, do uiszczenia należnego wpisu sądowego od skargi, wpisu tego nie uiścił w wyznaczonym terminie. Powyższy brak należnego wpisu sądowego stanowi samoistną przesłankę do odrzucenia skargi zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Na koniec Sąd pragnie wskazać, że w piśmie z [...] lutego 2009 r. dokonano niepełnego pouczenia Strony o treści analizowanego wyżej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., wskazując jedynie, że Stronie przysługuje prawo wezwania w terminie 14 dni Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa (vide: pouczenie na stronie 1 pisma, k. 42 akt administracyjnych), nie wskazując przy tym, że na niniejsze rozstrzygniecie służy skarga do sądu administracyjnego wnoszona w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Ponadto w piśmie Zastępcy Prezesa ARiMR z [...] września 2009 r. znalazło się nieprawidłowe pouczenie o prawie wniesienia od tego rozstrzygnięcia w terminie 30 dni skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. (vide: pouczenie na stronie 2 pisma, k. 3 akt administracyjnych). Pouczenie powyższe uznać należy za błędne, skoro informuje stronę o prawie do zaskarżenia "niniejszego rozstrzygnięcia", a więc odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która jak to wyżej wskazano zaskarżeniu nie podlega. Powyższe okoliczności braku prawidłowego pouczenia strony skarżącej mogą stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który strona może złożyć wraz ze skargą. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia oraz z uwagi na nie uiszczenie w terminie należnego wpisu.