V SA/Wa 1740/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-05
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała niezwykle ograniczone możliwości finansowe, nieposiadająca stałego źródła dochodu, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdy wnioskodawca mieszka z rodzicami, nie posiada stałego źródła dochodu, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jego możliwości finansowe są niezwykle ograniczone, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący D. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując swoją trudną sytuację materialną. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i Wojewódzki Sąd Administracyjny, skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uwzględnił zażalenie, uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na potrzebę wezwania do uzupełnienia wniosku. Po uzupełnieniu wniosku przez skarżącego, WSA rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Krystyna Madalińska-Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. Z. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie
W dniu 14 sierpnia 2013r. do Sądu wpłynął wniosek D. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, sporządzony na urzędowym formularzu PPF. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił m.in., iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnego źródła utrzymania.
Postanowieniem z dnia 12 września 2013r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na nierzetelność oświadczenia o sytuacji majątkowej.
W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia. Oświadczył, iż jest osobą ubogą i nie stać go na pokrycie kosztów sądowych ani na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Podniósł, że jego rodzice także nie posiadają żadnych źródeł dochodów i nie są w stanie mu pomóc, przeciwnie – są schorowani i sami wymagają stałej opieki i pomocy z jego strony. Dochód, jaki wykazał w oświadczeniu z dnia 7 czerwca 2013 r. (3.500,00 zł/rok) był jednorazowy i został przeznaczony w całości na zakup lekarstw dla rodziców oraz środków niezbędnych do przeżycia (żywność i środki higieny osobistej). W dniu 11 października 2013r. do akt wpłynęło uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący powtórzył argumentację zawartą we wcześniejszym piśmie. Skarżący podkreślił, że nie stać go na zakup ubrań, gdyż zarobione pieniądze wydaje na lekarstwa dla rodziców i często nie jest w stanie wykupić wszystkich lekarstw.
W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 października 2013r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazano na okoliczność uzyskiwania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz zakupu ciągnika rolniczego o wartości 75.000 zł .
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rozpoznania sprawy Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013r. sygn.akt II GZ 692/13 uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał wniosek Dariusza Zarębskiego o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd kasacyjny wskazał m.in., iż sformułowania skarżącego są dalece nieprecyzyjne i nie sposób z nich wyciągnąć wniosku, że zakupił on traktor o wartości 75.000 zł. Sąd I instancji nie powinien dokonywać nadinterpretacji pism na niekorzyść skarżącego lecz skorzystać z możliwości przewidzianej w art.255 p.p.s.a. i wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2014r. wezwał skarżącego do udzielenia dodatkowych wyjaśnień i złożenia dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 14 lutego 2014r., w którym wyjaśnił, iż jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 14,50 ha. Nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów, ponieważ omyłkowo we wniosku do ARiMR o przyznanie dopłat wskazał zbyt małą powierzchnię, co skutkowało nie przyznaniem dopłat i nałożeniem kary. Mieszka w domu stanowiącym własność jego matki, która pokrywa całość kosztów utrzymania. Mimo podejmowanych prób, ze względu na posiadaną nieruchomość rolną, nie otrzymuje wsparcia z pomocy społecznej. Skarżący wskazał, iż ani on, ani żadne z jego rodziców, na chwilę obecną nie posiadają rachunków bankowych ani oszczędności pieniężnych. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączył zaświadczenia z Banku Spółdzielczego w Ż.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Powyżej określony warunek zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym został spełniony w niniejszej sprawie, albowiem Dariusz Zarębski wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby zostać wykorzystane na prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym.
Mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy wyrażoną w formularzu PPF, jak również okoliczności, które wynikały z dodatkowych informacji przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania przyjąć należy, że możliwości finansowe składającego wniosek są niezwykle ograniczone. Wnioskodawca mieszka z rodzicami, jednak ani on, ani nikt inny z rodziny nie posiada stałego źródła dochodu. Bardzo ograniczone środki pieniężne pozwalają na pokrycie niezbędnych wydatków koniecznych do codziennej egzystencji. Ponieważ wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składający wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania prowadzonego przed sądem administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art.260 orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło