V SA/Wa 1745/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w T. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę Przedmiotem skargi "T." z T. (zwanego dalej: skarżącym) jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: ARiMR) z [...] marca 2013 r. nr [...] dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżący złożył 31 lipca 2012 r. wniosek o dofinansowanie w ramach środka 3.1. "Działania wspólne" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji "K.". Weryfikacja formalna wniosku o dofinansowanie oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż wymaga on usunięcia braków formalnych m.in.: szczegółowego opisu operacji, z podaniem specyfikacji kosztów jej realizacji oraz wskazaniem źródeł jej finansowania; dokumentu potwierdzającego planowane koszty operacji, w kosztorysu inwestorskiego albo otrzymanych ofert związanych z realizacją operacji; wypełnienia wniosku o dofinansowanie zgodnie z Instrukcją oraz w oparciu o załączniki. Wobec czego ARiMR – pismem z 6 września 2012 r. – wezwała skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. Skarżący pismami z 23 października i 6 listopada 2012 r. odpowiedział na powyższe wezwanie przedkładając wymagane, w jego ocenie, dokumenty m.in. modyfikując tytuł operacji na "P.". ARiMR pismem z 10 grudnia 2012 r. wezwała ponownie skarżącego do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień w zakresie Załącznika nr 3 do Wniosku (uwzględnienia błędnej wartości kursu euro, braku spójności między specyfikacją kosztową a opisem dotyczącym planowanych reklam oraz uzasadnia wyboru ofert, metodologii doboru uczestników do projektu), analizy kosztów, co do kosztów przedmiotowej konferencji w B. (ponad 11 tys. zł na jednego uczestnika) i przedstawienia alternatywnego rozwiązania (lokalizacja konferencji w kraju); korekty kosztów co do zakwaterowania, przelotu, akredytacji prasowych, artykułów branżowych. Ponadto ponownie wezwano skarżącego do wypełnienia wniosku o dofinansowanie zgodnie z Instrukcją oraz w oparciu o załączniki. Skarżący pismem z 17 stycznia 2013 r. odpowiedział na powyższe wezwanie przedkładając wyjaśnienia i poprawiony wniosek, który nie zawierał stron nr 8 i 9. Po zakończeniu weryfikacji formalno-merytorycznej ARiMR – działając na podstawie m.in. art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm., zwaną dalej: ustawą o wspieraniu) oraz § 52 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 3 - Środki służące wspólnemu interesowi, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 161, poz. 1285 ze zm.; zwane dalej: rozporządzeniem krajowym) – zaskarżonym pismem z 1 marca 2013 r., poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu pisma ARiMR opisała stan faktyczny sprawy i wyjaśniła, że skarżący w ramach drugiego uzupełnienia nie złożył kompletnej dokumentacji. Braki dotyczyły stron: 8/11 i 9/11 Wniosku o dofinansowanie, które powinny zawierać aktualne zestawienie rzeczowo-finansowe precyzujące plan finansowy uwzględniający korekty wskazane w piśmie z 10 grudnia 2012 r. Tym samym skarżący wyczerpał wszelkie możliwe uzupełnienia, nie dokonując zmian we Wniosku o dofinansowanie zgodnie z treścią wezwań, a niekompletny formularz powoduje niespełnienie warunku kompletności i poprawności. ARiMR podkreśliła, że wnioskodawca w celu spełnienia warunku poprawności wypełnienia wszystkich pól Wniosku o dofinansowanie powinien wypełnić go zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie zamieszczoną na stronie internetowej administrowanej przez ARiMR oraz MRiRW. Brak danych finansowych we wniosku w zakresie wysokości planowanych kosztów, po wyczerpaniu ścieżki uzupełniania braków skutkuje odmową przyznania pomocy w związku z brakiem celowości udzielenia pomocy, na mocy art. 14 ustawy o wsparciu. Ponadto ARiMR powołała się na zapisy art. 27 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, zgodnie z którymi – środki budżetowe wykorzystuje się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, tj. zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności. ARiMR podkreśliła, że wydatki publiczne, na podstawie z art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), powinny być wykonane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów, optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. W opinii ARiMR skarżący nie uzasadnił, iż środki publiczne w ramach operacji będą wydatkowane w sposób oszczędny, tj. zgodnie z zasadą do uzyskania założonych efektów przy jak najniższej kwocie wydatków. Nie została przedstawiona alternatywna koncepcja organizacji konferencji w naszym kraju potwierdzająca zasadność wskazanego projektu podczas targów E. w B. Biorąc pod uwagę planowane koszty operacji (1.862.268,00 zł) ARiMR stwierdziła, iż brak jest spełnienia powyższych zasad. Na końcu ARiMR zaznaczyła, że podmiotem odpowiedzialnym za kompletność, poprawność i zgodność z wymaganiami prawa dokumentacji wniosku oraz planowanej operacji jest wnioskodawca, jako strona w sprawie przyznania pomocy. Oznacza to, iż wnioskodawca ubiegający się o wsparcie finansowe ze środków publicznych, musi dochować należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełnienia kryteriów przyznania pomocy, ponosząc odpowiedzialność za ich poprawność oraz terminowość, zgodnie z określonymi wymogami. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 20 marca 2013 r., Prezes ARiMR pismem z [...] maja 2013 r., poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący na pismo ARiMR z [...] marca 2013 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej, złożył skargę do tutejszego Sądu, w której zarzucił naruszenie: 1. art. 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 4 ustawy o wspieraniu, poprzez ocenę wniosku o dofinansowanie z naruszeniem zasady praworządności, a przejawiającą się w lapidarnym i ogólnikowym uzasadnieniu pisma o odmowie przyznania pomocy finansowej, odmowie pomocy z uwagi na nieprzedłożenie dokumentu niewymienionego w załączniku nr 1 do rozporządzenia krajowego, dowolne i niepoparte rzetelnymi argumentami zarzuty o niespełnieniu przez wniosek kryterium celowego i oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi; 2. art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, poprzez ocenę wniosku o dofinansowanie w sposób powierzchowny i wybiórczy, a polegającą w szczególności na pominięciu skorygowanej kalkulacji kosztowej ujętej w piśmie przewodnim z 12 stycznia 2013 r. (Il-gie uzupełnienie), będącej niczym innym jak prawidłowo sporządzonym zestawieniem rzeczowo- finansowym operacji; 3. § 52 ust. 3 i 4 rozporządzenia krajowego, poprzez poniechanie procedury ponownego wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków w sytuacji, w której w przekonaniu organu doszło do technicznej pomyłki (braku strony obejmującej zestawienie rzeczowo-finansowe); 4. § 50 ust. 3 w zw. z Załącznikiem nr 1 do rozporządzenia krajowego, poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a dopuszczającą żądanie od wnioskodawcy innych dokumentów niż tam wskazane; jedną z podstaw odmowy dofinansowania pozostaje niedołączenie alternatywnej koncepcji organizacji konferencji na terenie kraju w sytuacji; 5. a w konsekwencji – art. 9 pkt 3 ustawy o wspieraniu w zw. z § 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia krajowego – poprzez odmowę przyznania pomocy mimo złożenia wniosku spełniającego warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ustawy o wspieraniu. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżonym aktem jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie ARiMR z [...] marca 2013 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w ramach środka 3.1. "Działania wspólne" z Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 – 2013". Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy na realizację środków objętych przedmiotową osią priorytetową regulują akty prawa krajowego, jak i unijne przepisy prawne, do których należą m.in.: ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 z zm.) i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 3 – Środki służące wspólnemu interesowi, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 161, poz. 1285 ze zm.). W myśl art. 9 pkt 2 i 3 ustawy o wspieraniu – pomoc przyznawana jest na wniosek o dofinansowanie, jeżeli wnioskodawca spełni warunki przyznania pomocy, o których mowa w art. 1 pkt 1 (rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 i Komisji (WE) nr 498/2007), oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19 (rozporządzenie MRiRW z dnia 25 września 2009 r.). Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy i wspieraniu – wzór wniosku o dofinansowanie: 1) przygotowuje instytucja zarządzająca; 2) jest umieszczany na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rybołówstwa oraz na stronach internetowych administrowanych przez instytucje pośredniczące, o których mowa w art. 5 ust. 1. W myśl ust. 3 do art. 10 ustawy o wspieraniu – wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie: 1) poprawności sporządzenia i złożenia, 2) zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, 3) celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji - w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o wspieraniu – do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków . Jednakże w postępowaniu tym – zgodnie z ust. 2 pkt 1 i 2 – organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu, określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania prawa pomocy lub został wyczerpany limit środków (...), wnioskodawcę informuje się w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Szczegółowy sposób weryfikacji wniosków o dofinansowanie składanych w ramach osi priorytetowej 3 regulują przepisy rozporządzenia krajowego. I tak, zgodnie z § 50 rozporządzenia krajowego – przyznanie pomocy w ramach środków, o których mowa w § 1 (m.in. działania wspólne), następuje na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej z Agencją. (ust. 1). Stosownie do ust. 2 pkt 7 i 9 – wniosek o dofinansowanie w przypadku środków, o których mowa w § 1, zawiera w szczególności: zestawienie rzeczowo-finansowe operacji oraz informację o załącznikach dołączonych do wniosku. Zgodnie z ust. 3 – do wniosku o dofinansowanie dołącza się dokumenty potwierdzające dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 52 ust. 2 rozporządzenia krajowego – jeżeli wniosek o dofinansowanie nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, o których mowa w § 50 ust. 3, wnioskodawca jest wzywany do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Następnie jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie, Agencja ponownie wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania (ust. 3 rozporządzenia). Dopiero wówczas, gdy wnioskodawca pomimo ponownego wezwania (o którym mowa w ust. 3) nie dokonał uzupełniania braków w terminie, Agencja odmawia przyznania pomocy na podstawie § 52 ust. 4. Mając na uwadze powyższe uregulowania, Sąd stwierdza, że ARiMR zasadnie odmówiła skarżącemu wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunku kompletności i poprawności wniosku. Wniosek skarżącego nie został bowiem poprawnie uzupełniony w zakresie "Zestawienia rzeczowo – finansowego operacji". Bezspornym jest w sprawie to, że skarżący był dwukrotnie wzywany do poprawienia wniosku w zakresie "Zestawienia rzeczowo finansowego operacji", wezwaniami z 6 września 2012 r. i 10 grudnia 2012 r. W wezwaniach tych każdorazowo proszono skarżącego "o wypełnienie wniosku o Dofinansowanie zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, dostępną na stronie internetowej administrowanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o załączniki do WOD z uwzględnieniem wskazanych w niniejszym piśmie korekt finansowych". Zatem w przedmiotowej sprawie, wbrew opinii skarżącego, jednoznacznie ustalono, że skarżący po drugim wezwaniu nie złożył kompletnego wniosku o dofinansowanie. Wniosek nie zawierał bowiem dwóch z jedenastu stron formularza wniosku tj. str. 8 i 9 "Zestawienie rzeczowo – finansowe operacji", które było przy każdym złożeniu wniosku zmieniane przez skarżącego w zakresie kosztów operacji. I tak w pierwotnym "Zestawieniu (...)" skarżący wskazywał kwotę kosztów na 1.483.657 zł (k. 5 akt adm.), po pierwszym wezwaniu kwotę kosztów 1.723.581 zł (k. 63 akt adm.), następnie zmodyfikowaną na kwotę 2.297.602 zł (k. 107 akt adm.) i w piśmie przewodnim z 17 stycznia 2013 r. na kwotę 1.862.268 zł (k. 133 akt adm.). O tym, że skarżący nie załączył stron nr 8/11 i 9/11 formularza wniosku świadczy to, że jego przesyłka złożona 17 stycznia 2013 r. wpłynęła do organu w kopercie (k. 137 – 136 akt adm.). W kopercie poza pismem z 17 stycznia 2013 r. znajdowały się inne dokumenty (k. 135-124 akt adm.). Na pierwszej stronie pisma z 17 stycznia 2013 r. znajduje się adnotacja pracownika wraz z jego pieczęcią oraz oznaczeniem ilości stron 12 stron, które zostały złożone przez skarżącego. Z powyższego wynika, iż w złożonej dokumentacji brakowało strony 8/11 i 9/11, gdyż te nie zostały do organu przez skarżącego dostarczone (k. 135 i 164 akt adm.). Powyższe potwierdza także dokumentacja w postaci wydruku z systemu komputerowego ARiMR (k. 165 akt adm.) zgodnie z którego treścią pismo z 17 stycznia 2013 będące uzupełnieniami do PO RYBY złożone 22 stycznia 2013 r. zawierało 12 stron. Jednocześnie Sąd, odnosząc się do zarzutu dotyczącego konieczności wzywania skarżącego do złożenia niezałączonych stron 8/1 i 9/11 wskazuje, że brak było podstaw prawnych do wzywania skarżącego po raz trzeci w zakresie tego samego rodzajowo błędu tj. przedstawienia prawidłowego "Zestawienia rzeczowo – finansowego operacji". Sąd nie zgadza się z argumentacją skarżącego, że przedstawiona w piśmie z 17 stycznia 2013 r. tabela skorygowanej kalkulacji kosztowej może zastąpić str. 8 i 9 formularza wniosku "Zestawienia rzeczowo – finansowego operacji". Przede wszystkim wskazać należy, że przedstawiona tabela jest innym wymaganym dokumentem niż "Zestawienie rzeczowo finansowe opera racji". Jest to bowiem dokument załączany do wniosku, o jakim mowa w pkt 3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia krajowego tj. "Szczegółowy opis operacji, z podaniem specyfikacji kosztów jej realizacji oraz wskazaniem źródeł jej finansowania – w przypadku gdy wymaga tego specyfikacja operacji". Sąd stwierdza, że powyższe ustalenia organu dały podstawy do uznania, że w sprawie zaistniały uchybienia, które uniemożliwiały stwierdzenie, iż wniosek był kompletny i poprawny, odpowiadający treści art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy o wspieraniu. Słusznie pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę, powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (z 23 października 2012 r., II GSK 1405/11), w którym stwierdzono, że w przypadku, gdy chociaż jeden z braków pomimo otrzymania ponownego wezwania do ich usunięcia nie został przez wnioskodawcę usunięty (nie usunął wszystkich braków w terminie), stanowi to podstawę do odmowy przyznania pomocy. Ponadto trafnie wskazano, że organ nie może zastępować doradcy wnioskodawcy w procesie kompletowania i przygotowywania wniosku. Sąd stwierdza, że tylko ściśle określone zasady oceny formalnej wniosków o dofinansowanie i ich konsekwentne przestrzeganie w ramach dokonywanej ich oceny przez organ, ma na celu zapewnienie tych samych reguł wobec wszystkich beneficjentów, a zastosowane rozwiązanie jest transparentne i czytelne (p. wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2011 r., V SA/Wa 1677/10). Ponadto nie można braku dwóch stron formularza wniosku traktować jako oczywistych błędów rachunkowych czy oczywistych błędów pisarskich, które organ mógłby samodzielnie poprawiać. Tym samym Sąd za niezasadne uznał zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu dotyczący stosowania zasady praworządności i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie. Z tych względów Sąd uznał, że prawidłowo organ zastosował § 52 ust. 4 rozporządzenia krajowego odmawiając skarżącemu przyznania pomocy. Sąd stwierdza, że zarzuty skargi dotyczące drugiego z powodów odmowy przyznania wnioskowanej pomocy (braku uzasadnienia, iż środki publiczne w ramach operacji będą wydatkowane w sposób oszczędny, braku przedstawienia alternatywnej koncepcja organizacji konferencji w kraju) są zasadne. Przede wszystkim organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu w sposób skrótowy stwierdził, że biorąc pod uwagę planowane koszty operacji (1.862.268,00 zł) brak jest spełnienia zasad gospodarności, efektywności i skuteczności. Zdaniem Sądu takie uzasadnienie było niewystarczające i jako takie narusza treść art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu. Niemniej jednak uznanie tego zarzutu w tym zakresie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ już sam brak złożenia kompletnego formularza wniosku, po prawidłowych dwóch wezwaniach, spowodował konieczność odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że ARiMR podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy, należycie go ocenił, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z tych względów Sąd, w na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.