V SA/Wa 1746/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-05
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Arkadiusz Tomczak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wydanie innej decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, wydana w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności), może zostać utrzymana w mocy, jeśli naruszenia prawa nie mają charakteru rażącego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego, uznając, że naruszenia prawa, które miały miejsce przy wydawaniu pierwotnej decyzji Marszałka Województwa, nie miały charakteru rażącego, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ działa jako organ kasacyjny i nie prowadzi postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego stwierdzającą, że pierwotna decyzja Marszałka Województwa z 2011 r. o wstępnym uznaniu grupy producentów owoców i warzyw została wydana z naruszeniem prawa. Organy uznały, że Marszałek naruszył przepisy K.p.a. oraz przepisy dotyczące organizacji rynków owoców i warzyw, co miało charakter rażący. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując zasadność stwierdzenia naruszenia prawa i ingerencję w nabyte prawa. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego, a także umorzył postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...].08.2017 r. nr [...] 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Grupa") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister" lub "organ") z [...] lipca 2018 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: "Prezes ARR") z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], stwierdzającą, że decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] znak [...], dotyczącą spełnienia przez Spółkę warunków wstępnego uznawania grup oraz dokonująca wstępnego uznania Spółki w grupie produktów "warzywa" i zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw, realizowany w latach 2011-2015, została wydana z naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu [...] lutego 2016 r. Prezes ARR zawiadomieniem nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] czerwca 2011 r. przyznającej wstępne uznanie za grupę producentów owoców i warzyw [...] sp. z o.o. w grupie produktów ",warzywa" i zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania realizowany w latach 2011-2015.
Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji Prezesa ARR z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], stwierdzającej, że decyzja Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] czerwca 2011 r. orzekająca o spełnieniu przez Spółkę warunków wstępnego uznawania grup i dokonująca wstępnego uznania spółki [....] sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" i zatwierdzająca plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzywa, realizowany w latach 2011-2015, została wydana z naruszeniem prawa.
Po rozpoznaniu odwołania, w dniu [...] października 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] sierpnia 2017 r. Prezes ARR wydał decyzję nr [...] stwierdzającą, że decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2011 r. dokonująca wstępnego uznania grupy producentów [...] sp. z o.o. w grupie produktów "warzywa" oraz zatwierdzająca plan dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARR stwierdził, że ww. decyzja Marszałka Województwa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, tj. z naruszeniem:
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przez Marszałka Województwa [...] przeprowadzenia dowodów niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia istoty sprawy oraz wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w sprawie,
- art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, tynku chmielu, tynku tytoniu, tynku suszu paszowego oraz tynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2008 r. Nr 11 poz.70), dalej: "ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw", oraz art. 111 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie nr 543/2011", poprzez brak przeprowadzenia kontroli w zakresie umożliwiającym potwierdzenie kluczowych informacji dotyczących spełnienia przez Skarżącą warunków wstępnego uznania oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania za organizację producentów owoców i warzyw, a także
- art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z 19 grudnia 2003 r. i § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 5 poz. 27), dalej: "rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2008 r.", poprzez wydanie przez Marszalka Województwa [...] decyzji o wstępnym uznaniu grupy producentów owoców i warzyw oraz zatwierdzeniu planu dochodzenia do uznania, pomimo braku dokumentów potwierdzających spełnienie przez Skarżącą kryteriów wstępnego uznania.
Jednakże z uwagi na fakt, że wskutek wydania tej decyzji zaistniały nieodwracalne skutki prawne, Prezes ARR ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Po rozpoznaniu odwołania, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] sierpnia 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister podzielił ustalenia Prezesa ARR odnoszące się do wadliwego prowadzenia postępowania dowodowego przez Marszałka Województwa [...] przed wydaniem decyzji z [...] czerwca 2011 r. Organ odwoławczy stwierdził, że Marszałek Województwa [...] nie zebrał materiału dowodowego zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z 19 grudnia 2003 r. i § 1 rozporządzenia z 16 grudnia 2008 r. dotyczącego wszystkich członków Skarżącej i nie przeprowadził kontroli zgodnie z art. 111 rozporządzenia nr 543/2011 i art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z 19 grudnia 2003 r., czym również naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W ocenie organu odwoławczego naruszenie to miało charakter rażący w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Po przeanalizowaniu przesłanek negatywnych stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a., Minister doszedł do wniosku, że w okolicznościach sprawy wystąpiła negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, jaką jest wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych. W ocenie organu odwoławczego, nieodwracalne skutki prawne decyzji z [...] czerwca 2011 r. wystąpiły w związku z wydaniem w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...], o uznaniu Spółki za organizację producentów owoców i warzyw w grupie produktów "warzywa", gdyż Strona utraciła status wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw.
W związku z tym organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca podniosła naruszenie, prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonych materiałów w sprawie,
2) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy,
3) art. 6, art. 7, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. polegające na braku wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy przy wydawaniu rozstrzygnięcia, a także braku wskazania faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
4) art. 8 K.p.a. w wyniku prowadzenia postępowania z naruszeniami przepisów prawa materialnego, braku dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a także nieuwzględnienia słusznego interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, jak również zastosowanie pozaustawowych ogólnikowych sformułowań w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji,
a ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 401 ze zm.) poprzez błędne zastosowanie przepisu, stwarzające naruszenia przepisów ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1530 ze zm.).
Zdaniem autora skargi zaskarżona decyzja stanowi bezzasadną ingerencję w sferę praw nabytych Strony i w sposób niezasadny określa jako sprzeczne z prawem działania samego organu (tj. Marszałka Województwa [...]), którym w rzeczywistości nie zarzuca ściśle sprecyzowanych naruszeń konkretnych przepisów prawa, jak również nie precyzuje podstaw kształtujących przesłanki, według to których właściwym było stwierdzenie wydania przez Marszałka decyzji nr [...] z [...] czerwca 2011 r., z naruszeniem prawa. Zwrócono również uwagę na fakt, że organy nie wyjaśniły adresatowi przyczyn rozstrzygnięcia i zasadności podjęcia działań prowadzących do wydania pierwszej decyzji w sprawie (tj. decyzji Prezesa ARR z [...] maja 2016 r.) mimo, iż wszczęcie postępowania miało miejsce prawie 5 lat po wydaniu decyzji przez Marszałka Województwa [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że kontrolowane w sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście ww. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika natomiast z uzasadnienia decyzji Minister stwierdził, że Marszałek Województwa [...] naruszył prawo, tj. art. 7, 77 K.p.a. oraz art. 111 rozporządzenia nr 543/2011, a także art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. i § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2008 r., w stopniu rażącym. Zdaniem organu ww. Marszałek nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez co naruszył zasady postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym oświadczenia przedstawione przez Stronę, jak również przeprowadzić kontrolę u wszystkich członków grupy. Organ stwierdził równocześnie, że co prawda z wyników kontroli, przeprowadzonej przez Marszałka wynika, że kontrolę przeprowadzono, to jednak z treści protokołu nie wynika, że Marszałek poddał weryfikacji informacji wynikających ze złożonych do wniosku oświadczeń.
Sąd stwierdza, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 K.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258).
Powołany art. 156 § 1 K.p.a. zawiera zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie K.p.a. nie zawiera legalnej definicji "rażącego naruszenia prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., treść tego pojęcia ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2007 r. w sprawie I OSK 996/06 (publ. LEX nr 354687) stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjęto, że rażące naruszenie prawa, będące przyczyną nieważności decyzji występuje wówczas, "gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., s. 237 ). O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37).
Zdaniem Sądu, przedmiotowa decyzja Marszałka wydana została w oparciu o właściwą, mającą zastosowanie w sprawie podstawę prawną, tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw. Wskazane przez organ w rozpoznawanej sprawie wady decyzji Marszałka z dnia [...] czerwca 2011 r., jeżeli w ogóle wystąpiły, nie będą miały charakteru rażącego, bądź też będą dotyczyły naruszenia przepisów postępowania i w przedmiotowej sprawie nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Podnoszony argument, że ww. organ nie przeprowadził wymaganego prawem postępowania przed wydaniem decyzji w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw, jest zupełnie nieprawidłowy i niezgodny ze stanem faktycznym wskazanym w aktach. Wskazane przez Ministra przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Analogicznie należy też ocenić, zdaniem Sądu, drugą przesłankę wskazaną przez organ, a mianowicie rażące naruszenie art. 111 rozporządzenia nr 543/2011, art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. i § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r.
Nie można zatem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, że treść decyzji jaką podjął Marszałek w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw oraz zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu pomocy została wydana z naruszeniem prawa konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego we wskazanym w zaskarżonej decyzji zakresie. Nie podanie poczynionych ustaleń w zaskarżonej decyzji nie powoduje, że decyzja jest rażąco wadliwa.
Sąd podkreśla, że z treści art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi zatem każde naruszenie prawa ale naruszenie prawa w stopniu rażącym. Natomiast z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający.
W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa [...], w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.
Zasadny zatem jest zarzut skargi wskazujący na błąd w ustaleniach, że Marszałek wydając decyzję dotyczącą spełnienia przez Spółkę warunków wstępnego uznawania grup oraz dokonująca wstępnego uznania Spółki w grupie produktów "warzywa" i zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania grupy za organizację producentów owoców i warzyw, realizowany w latach 2011-2015, rażąco naruszył powołane wyżej przepisy. Tym samym organ orzekający w sposób nieprawidłowy zastosował ww. przepis do stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu właściwe zastosowanie przez organ art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. winno doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, nie znajdują uzasadnienia. W sprawie o stwierdzenie nieważności nie prowadzi się bowiem postępowania dowodowego, a decyzja o stwierdzeniu nieważności musi opierać się na materiale dowodowym, na podstawie którego została wydana decyzja pierwotna, której nieważność stwierdzono. Tym samym organ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie zbiera nowych dowodów (nie przeprowadza się rozprawy, nie przesłuchuje stron i świadków), tylko rozstrzyga, czy pierwotna decyzja nie jest dotknięta jedną z wad powodujących nieważność. Zatem należy uznać, że Minister nie naruszył ww. przepisów we wskazanym zakresie.
Ze wskazanych wyżej powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., stwierdzone uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Sąd stwierdził również, że w sprawie istnieje podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego i dlatego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. postanowił umorzyć postępowanie administracyjne.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło