V SA/Wa 177/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor sądowy w WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. nakazuje zwrócić B.G. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłacony w dniu [...] .04.2004 r. pod poz. [...] nadpłacony wpis sądowy w wysokości 90 (dziewięćdziesiąt) zł; 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił B.G. przyznania uprawnień kombatanckich. W następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję własną z dnia [...] września 2003 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że B.G. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. W ocenie organu ze względu na młody wiek skarżąca nie mogła pełnić służby w NZW lecz jedynie świadczyć pomoc tej organizacji. Z przedstawionego przez B.G. życiorysu wynika, iż jako trzynastoletnia dziewczyna wykonywała czynności pomocnicze na rzecz organizacji tj. dostarczała leki i żywność. Udzielanie okazjonalnej pomocy partyzantom, która nie była rozliczana według zasad dyscypliny wojskowej nie stanowi pełnienia służby w ruchu oporu w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawniającej do przyznania uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu nie wykluczając, iż skarżąca udzielała pomocy partyzantom stwierdził, ze brak jest dowodów świadczących o pełnieniu służby w NZW. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismami procesowymi z [...].04.2004 r. oraz z [...].07.2004 r. skarżąca podniosła, iż w życiorysie załączonym do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarta jest omyłkowa informacja, iż legitymację Narodowego Zjednoczenia Wojskowego otrzymała w czerwcu 1947 r. Skarżąca wyjaśniła, iż legitymację tej organizacji dostała w 1951 r. od S.S. ps. "S" dowódcy P.A.S. K. P. "[...]" otrzymując ps. "R." i przydzieloną funkcję łącznika. Wyjaśniła, iż żaden ze świadków nie mógł stwierdzić faktu wręczenia legitymacji, gdyż były to dokumenty ściśle tajne, rejestrowane w archiwach komend okręgowych i dlatego przy ich wręczaniu nie mogły uczestniczyć osoby trzecie. Jako dowód powyższych twierdzeń skarżąca przedstawiła Instrukcję Organizacyjną Komendy Głównej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego nr [...]. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Wbrew stanowisku organu orzekającego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii czy skarżąca była uczestnikiem ruchu oporu czy jedynie osobą działającą na rzecz ruchu oporu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.) za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż organ nie ustosunkował się do podnoszonych w przez stronę w odwołaniu nowych okoliczności, dotyczących działalności w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym w latach 1949 - 1952. Skarżąca powołała się na okoliczność utrzymywania w tym okresie kontaktu z M.D. ps. "R." dowódcą obwodu C., I. Ż. ps. "T." oraz S. S. ps. "S." dowódcą obwodu M. Strona wyjaśniła, iż w powyższym okresie pełniła w organizacji NZW funkcję łącznika dostarczając tajne dokumenty do punktów kontaktowych w G., B. i P. W ocenie Sądu brak stosownego postępowania wyjaśniającego i ustalenia jaki był status skarżącej w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym uzasadnia ocenę, iż organ nie dopełnił obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 kpa. W toku postępowania odwoławczego Kierownik Urzędu nie przeprowadził żadnego postępowania w celu zbadania powołanych przez skarżącą okoliczności. W konsekwencji decyzja organu II instancji została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez co narusza ona wyrażoną w art. 7 kpa zasadę prawdy obiektywnej. Nie do pogodzenia z powołaną zasadą jest postępowanie organu administracji, który ogranicza swą rolę w prowadzeniu postępowania jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania i tym samym dokonuje w całości przerzucenia na stronę powinności wyjaśnienia okoliczności sprawy. W szczególności organ orzekający nie zwrócił się do skarżącej o nadesłanie szczegółowej relacji dotyczącej działalności w NZW w latach 1949-1952, jak również dokumentów potwierdzających jej członkostwo w organizacji w tym okresie. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 6.01.1994 r., SA/Wr 806/93). Kierownik Urzędu celem wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii winien przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, z uwzględnieniem materiałów archiwalnych dotyczących organizacji Narodowe Zjednoczenie Wojskowe i na podstawie oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ustalić czy wobec skarżącej istotnie istnieją podstawy uzasadniające odmowę przyznania uprawnień kombatanckich. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Mając na względzie, iż zaskarżona decyzja jest pozbawiona cechy prawomocności Sąd nie orzekł w kwestii wstrzymania jej wykonania.