V SA/Wa 1773/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J.W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Finansów z [...] czerwca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. (zwanego dalej: "Dyrektorem Izby") z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Organ orzekał w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął wobec J.W.(zwanego dalej: "Skarżącym") postępowanie egzekucyjne na podstawie dwóch tytułów wykonawczych wystawionych przez Wójta Gminy J. (zwanego dalej: "Wójtem Gminy") o numerach [...], obejmujących świadczenia wypłacone z Funduszu Alimentacyjnego za okres od lutego do września 2010 roku. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego Skarżącego. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu [...] listopada 2012 r. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o wstrzymanie egzekucji do czasu zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w R. Wyjaśnił przy tym, iż postępowanie sądowe dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w sprawie zwrotu należności wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego. Przedmiotowy wniosek został przekazany wierzycielowi – Wójtowi Gminy – celem wyrażenia stanowiska w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Wójt Gminy nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r., zaadresowanym do Dyrektora Izby, Skarżący ponownie wystąpił o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powołał się na niezakończone postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w R. , a także na trudną sytuację rodzinną i majątkową. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. o numerze [...], Dyrektor Izby odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, wskazując w podstawie prawnej przepisy art. 23 § 6 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; zwanej dalej: "u.p.e.a."). W uzasadnieniu podniesiono, iż u.p.e.a. dopuszcza możliwość wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności pieniężnych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych przy spełnieniu warunku zawartego w przepisie art. 23 § 7 tej ustawy, tj. uzyskania zgody wierzyciela. W niniejszej sprawie natomiast, wierzyciel – Wójt Gminy – odmówił wyrażenia zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, co powoduje, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku przez organ egzekucyjny. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie z dnia [...] kwietnia 2013 r., w którym wystąpił o umorzenie bądź uchylenie zadłużenia alimentacyjnego. W uzasadnieniu przedstawił swoją sytuację życiową i majątkową podnosząc, iż nie stać go na spłatę powstałego zadłużenia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. o numerze [...], Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie I instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, iż Dyrektor Izby prawidłowo odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, bowiem uwzględnienie wniosku Skarżącego stanowiłoby naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."). Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, Minister Finansów wskazał, iż organem właściwym do umorzenia zaległości objętych tytułami wykonawczymi jest wierzyciel – Wójt Gminy, w związku z czym wniosek o umorzenie należy złożyć do tego organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zwrócił się o umorzenie zaległości objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Wójta Gminy. W uzasadnieniu ponowił dotychczasową argumentację dotyczącą trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Do pisma załączył kopie dokumentów, dotyczących jego sytuacji rodzinnej i materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Kontrola ta oznacza badanie powyższych okoliczności na datę wydania zaskarżonego orzeczenia. Sąd Administracyjny nie prowadzi innego postępowania niż to, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach. Nie jest też władny rozpoznawać sprawy poza jej granicami określonymi postepowaniem administracyjnym. Oznacza to, że żądanie skarżącego umorzenia zaległości alimentacyjnych nie mieści się w ramach orzekania Sądu w tej sprawie. Na marginesie Sąd zauważa, że organ prawidłowo poinformował skarżącego, iż o umorzeniu zaległości może zdecydować sam wierzyciel, tj. Gmina J.. W przedmiotowej sprawie organy rozstrzygały wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2013r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na rzecz Gminy J. będącej jego wierzycielem z tytułu uiszczonych za niego należności alimentacyjnych. Był to drugi wniosek skarżącego skierowany tym razem do organu nadzorczego nad organem prowadzącym postępowanie egzekucyjne. Pierwszy wniosek skarżącego z dnia 9 listopada 2012r. skierowany do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. został negatywnie rozstrzygnięty w obu instancjach administracyjnych. Negatywnie co do wniosku wypowiedział się też Wójt Gminy J. odmawiając postanowieniem wydanym w dniu [...] stycznia 2013r. zgody na wstrzymanie tegoż postepowania. W niniejszej sprawie zarówno Minister Finansów jak i poprzedzający go Dyrektor Izby Skarbowej wydając kontrolowane postanowienia odmówili wstrzymania postępowania egzekucyjnego powołując się na brak zgody wierzyciela. Oba organy orzekając w sprawie powołały przepis art. 23 § 6 i 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym na datę orzekania. Wynikało z niego, że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, z zastrzeżeniem § 7 ( art. 23 § 6 u.p.e.a. ), natomiast Dyrektor izby skarbowej mógł wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela ( § 7 art. 23 u.p.e.a. ). Należności z tytułu świadczonych za skarżącego alimentów wcześniej zasądzonych na rzecz jego dzieci przypadały Gminie J. co zostało potwierdzone wystawionymi tytułami egzekucyjnymi ( każdy tytuł egzekucyjny obejmował inną zaległość za inny okres). Zatem nie były to należności pieniężne pozostające we właściwości urzędów skarbowych, a organ związany był stanowiskiem wierzyciela. Tak brzmiała argumentacja zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że argumentacja organu nie jest prawidłowa nie mniej jednak zaskarżone postanowienie w swoim rozstrzygnięciu odpowiada prawu. Przede wszystkim podnieść należy, że w niniejszej sprawie nie toczyło się postępowanie nadzorcze nad prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postępowaniem egzekucyjnym a tylko w takiej sytuacji możliwym było orzekanie przez organ nadzoru o ewentualnym wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Podnieść należy, że w myśl art. 23 § 1 u.p.e.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. W ramach tych kompetencji organ nadzoru jest: 1) organem odwoławczym od postanowień organu egzekucyjnego, 2) organem sprawującym kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne. W tym ostatnim przypadku oznacza to przeprowadzanie z urzędu czynności kontrolnych w nadzorowanym organie egzekucyjnym ( art.23 § 6 u.p.e.a.). W ramach prowadzonych czynności kontrolnych organ w wyjątkowych sytuacjach może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne w oparciu o przesłanki, o którym mowa w tym artykule. Tryb przewidziany art.23 § 6 i 7 u.p.e.a. nie przysługuje dłużnikowi. Dłużnikowi kwestionującemu działania organu egzekucyjnego przysługują środki określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. skarga na czynności egzekucyjne lub skarga na przewlekłość postępowania ( art. 54 § 1 u.p.e.a.). Ustawa w ogóle nie przewiduje wniosku dłużnika o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2009r. sygn. akt. II FSK 1925/07 (orzeczenie dostępne w centralnej bazie orzeczeń NSA, https:// orzeczenia. nsa. gov.pl) Wniosek dłużnika skierowany do organu nadzoru o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego ze względu na zaistnienie szczególnych okoliczności mógłby co najwyżej być podstawą do podjęcia z urzędu czynności kontrolnych. W ramach tych czynności organ decydowałby uznaniowo o potrzebie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie takiej sytuacji nie było. Organy wprost rozstrzygały wniosek skarżącego nie dopatrując się okoliczności, iż skarżącemu taki wniosek nie przysługuje. Z uwagi na fakt, że kontrolowane postanowienia organów odmawiają uwzględnienia wniosku skarżącego Sąd uznał, że rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Nie było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art.151 p.p.s.a.