V SA/Wa 1847/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA - Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I. R. w W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia ... marca 2007 r. Nr ...; ... w przedmiocie przyznania dotacji podmiotowej na finansowanie podstawowej działalności statutowej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. I. R. w W. zwany dalej I. złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek z dnia 11 maja 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskującego o pomoc I. wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi ... zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - ... zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi ... zł, przychody netto ze sprzedaży wynoszą ...zł, koszty działalności operacyjnej – .... zł. I. posiada rachunek bankowy w ... S.A. ze stanem konta: ... zł. Postanowieniem z 3 października 2007 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu podniesiono, iż strona nie wykazała istnienia ustawowych przesłanek do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem posiada ona rachunek bankowy, na którym zgromadzono środki pieniężne w wysokości pozwalającej na udział w postępowaniu sądowym – ponad ... zł, a jej bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2006 r. wykazuje należności krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty do 12 miesięcy w kwocie ... zł, których ściągnięcie niewątpliwie spowoduje polepszenie sytuacji majątkowej, a tym samym uzyskanie środków na koszty postępowania sądowego. W sprzeciwie od powyższego postanowienia strona wskazała, iż kwota na rachunku bankowym nie mogłaby być wykorzystana na prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego, biorąc pod uwagę fakt, iż miesięczne obroty I. wynoszą około ... mln złotych. Wnioskodawca podkreślił, że pozycja w budżecie I. obejmująca należności krótkoterminowe obejmuje rozliczenia I. z ... z lat poprzednich oraz nieregulowane świadczenia zrealizowane przez I. na rzecz innych placówek ... oraz wskazał, że nie korzysta na obecnym etapie postępowania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika ze względu na trudności z ponoszeniem związanych z tym obciążeń finansowych. Strona podniosła także, iż stosownie do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2006 r. sygn. akt II OZ 1028/06, ONSAiWSA 2007/1/9 żadnego uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów nie ma wskazywanie, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna zaplanować wydatki związane z postępowaniem przed jego wszczęciem. Dodatkowo wskazała, że koszty bieżącej działalności przekraczają znacznie osiągane dochody, a odmowa przyznania prawa pomocy pozbawi wnioskodawcę możliwości dochodzenia swych praw w zakresie finansów, co w perspektywie uniemożliwi dalsze funkcjonowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270], dalej – p.p.s.a., – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy stanowi od niej wyjątek i przyznanie prawa pomocy następuje tylko w określonych w cytowanej ustawie przypadkach. Prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) Określenie "gdy osoba prawna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek strony skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu (art. 260 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPF z 11 maja 2007 r. z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. Koszty sądowe obciążające stronę skarżącą w sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu od skargi, który zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wynosi ...,- zł. Biorąc pod uwagę powyższe oraz znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, iż oceniając możliwości majątkowe i finansowe strony i biorąc pod uwagę stan środków pieniężnych zgromadzonych przez I. na rachunku bankowym oraz porównując ich wysokość z ciążącymi na wnioskodawcy kosztami wpisu od skargi, nie sposób jest przyjąć stwierdzenie, że nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc się do podnoszonych przez wnioskującą stronę argumentów mających przemawiać za uznaniem jej trudnej sytuacji majątkowej jako wypełniającej przesłanki udzielenia prawa pomocy, przywołać należy ugruntowane już orzecznictwo wskazujące na równorzędny charakter kosztów sądowych z innymi wydatkami ponoszonymi przez podmiot. Przede wszystkim wpis sądowy (w tym wpis od skargi) jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Jednocześnie, zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie formę kredytu udzielonego przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Jest to przy tym kredyt udzielany na całkowicie odmiennych zasadach. Zauważyć należy wreszcie, iż wykazywane przez stronę skarżącą trudności finansowe nie są spowodowane działaniem "siły wyższej", czy nie dających się przewidzieć okoliczności. Reasumując, jeżeli wnioskodawca dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi winien partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o pomoc ze strony państwa wnioskodawca winien wykazać, iż mimo poczynionych oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania nie jest w stanie uczestniczyć w obowiązkowych opłatach sądowych. Skoro zatem strona skarżąca – jak sama wskazuje – posiada na rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie ... zł, to w ocenie Sądu nie można mówić o wykazaniu braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast twierdzenie, iż powyższe środki przeznaczone są na inne wydatki nie może zostać uwzględnione, bowiem opłaty sądowe winny być przez stronę skarżącą traktowane na równi z pozostałymi wydatkami i nie można ich uznać za wypełniające przesłankę o której mowa w omawianym przepisie. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.