V SA/Wa 1859/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-22

Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Irena Jakubiec-Kudiura, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli pierwotna decyzja zawierała zapis w akcie założycielskim grupy producentów rolnych, który nie w pełni odpowiadał wymogom ustawowym, ale w praktyce był realizowany w sposób zgodny z celem ustawy?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej nie może być oparta na stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa, jeśli pierwotna decyzja, mimo pewnych uchybień formalnych w akcie założycielskim grupy producentów rolnych, w praktyce funkcjonowała zgodnie z celem ustawy, a jej skutki nie były niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Rażące naruszenie prawa wymaga spełnienia łącznie przesłanek oczywistości naruszenia, charakteru naruszonego przepisu oraz skutków, które są jednoznaczne w wadliwości rozstrzygnięcia i niemożliwe do zaakceptowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji Marszałka Województwa L. z 2011 r. Decyzja Marszałka dotyczyła stwierdzenia spełnienia przez Grupę P. Sp. z o.o. warunków do wpisu do rejestru grup producentów rolnych. Minister Rolnictwa uznał, że decyzja Marszałka była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, ponieważ akt założycielski Grupy nie zawierał wymogu sprzedaży całości produktów za pośrednictwem grupy, co było obligatoryjne według art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach producentów rolnych. Skarżąca kwestionowała istnienie rażącego naruszenia prawa, argumentując, że zapis w akcie założycielskim, mimo iż niepełny, był w praktyce realizowany w 100% i że późniejsza zmiana umowy spółki potwierdziła ten stan.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2017 r. Zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2017 r.; 2) zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz [...] kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez Grupę P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: "Skarżąca", "Wnioskodawca", "Grupa") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2017 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] marca 2017 r. stwierdzającą nieważność decyzji Marszałka Województwa L. z [...] grudnia 2011 r. dotyczącej stwierdzenia spełnienia przez Skarżącą warunków określonych w art. 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.), dalej: "ustawa o grupach producentów rolnych" oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 tej ustawy i dokonania wpisu do rejestru grup producentów rolnych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Pismem z [...] lipca 2016 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. (dalej: "Dyrektor OT ARR") zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa L. z [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia spełnienia przez Grupę P. Sp. z o.o. warunków określonych w art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych i dokonaniu wpisu do rejestru grup producentów rolnych. W w. wym. piśmie Dyrektor OT ARR podniósł, że jednym z obowiązkowych załączników do złożonego [...] grudnia 2011 r. wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej spełnianie przez grupę producentów rolnych warunków określonych w art. 3 i 4 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 był akt założycielski Wnioskodawcy, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o grupach producentów rolnych. Na dzień złożenia wniosku, tj. 8 grudnia 2011 r., zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach producentów rolnych akt założycielski grupy, oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach, powinien zawierać w szczególności wymóg sprzedaży przez członków grupy całości produktów lub grupy produktów za pośrednictwem grupy oraz odstępstwa od tej zasady. Dołączona do przedmiotowego wniosku umowa spółki w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] r. z [...] października 2011 r. zawierała w § 10 ust. 2 pkt 3 postanowienie że "Wspólnik ma obowiązek sprzedaży co najmniej 75% wyprodukowanych przez siebie produktów za pośrednictwem grupy (...)." W trakcie rozpatrywania przez Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 za okres 30.12.2013 r. - 29.12.2014 r., Grupa przesłała akt notarialny Repertorium A Nr [...] r. z [...] grudnia 2015 r., z którego wynika, że umowa spółki została uzupełniona o postanowienie dotyczące wymogu "sprzedaży na rzecz Grupy P. Sp. z o.o. 100% przeznaczonych do zbycia sztuk trzody chlewnej wyprodukowanej we własnym gospodarstwie"(...). W związku z tym, zdaniem Dyrektora OT ARR, Grupa nie spełniła minimalnych wymagań, nałożonych w. wym. ustawą. Zawiadomieniem z [...] sierpnia 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa L. z [...] grudnia 2011 r. znak [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz na podstawie dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie, decyzją z [...] marca 2017 r. znak [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność decyzji Marszałka Województwa L. z [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia spełnienia przez Grupę warunków określonych w art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 tej ustawy i dokonania wpisu w. wym. podmiotu do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszalka Województwa L. w grupie produktów: "trzoda chlewna żywa, mięso wieprzowe: świeże, chłodzone, mrożone". Opierając się na całym zgromadzonym podczas prowadzonego postępowania materiale dowodowym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że w. wym. decyzja Marszałka Województwa L. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w wyniku analizy umowy spółki Grupy, sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z [...] października 2011 r. i załączonej do "wniosku o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej spełnianie przez grupę producentów rolnych warunków określonych w art. 3 i 4 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 o wpis do rejestru grup" ustalono, że nie zawierała ona postanowienia, które zostało wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach producentów rolnych, jako obowiązkowe postanowienie aktu założycielskiego grupy producentów rolnych, tj. obowiązku sprzedaży przez wspólników całości produktów za pośrednictwem Grupy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek złożonego przez Grupę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2017 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2017 r. oraz o umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa L. z [...] grudnia 2011 r. nr [...]., z powodu braku podstaw do jego prowadzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci: - art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędną ocenę, że decyzja Marszałka Województwa L. jest dotknięta wadą nieważności, w sytuacji, gdy decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani nie wywołuje skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, - art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa L. i uznanie, że zapis umowy spółki dotyczący wymogu sprzedaży produktów za pośrednictwem grupy nie spełniał wymogów ustawowych, tj. art. 4. ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach i stanowił rażące naruszenie prawa, podczas gdy przepis ten nie był podstawą wydania decyzji Marszałka Województwa L., - art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zasadą jest sprzedaż całości produktów za pośrednictwem grupy i jedynie wyjątkowo, w ściśle określonych w akcie założycielskim przypadkach, grupa mogła odstąpić od tej zasady, podczas gdy przepis brzmi "odstępstwa od tej zasady" nie wskazując, aby miały być one czymś wyjątkowym i ściśle określonym, - art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach poprzez jego błędną wykładnię i nieuwzględnienie, że niejednoznaczność tego przepisu powoduje, że zakwestionowany zapis znajdujący się w treści aktu założycielskiego Grupy spełnia wymogi ustawowe zawarte w tym przepisie, - art. 3 w zw. z art. 4 ustawy o grupach poprzez ich błędną wykładnię, w tym brak odniesienia się do wykładni systemowej, zgodnie z którą tylko art. 3 ustawy o grupach zawierał warunki prowadzenia przez dany podmiot działalności, jako grupa producentów rolnych, zaś art. 4 ustawy o grupach wskazywał co powinien zawierać akt założycielski, a co w konsekwencji powoduje, że Marszałek Województwa L. wydając decyzję brał pod uwagę jedynie spełnienie warunków opisanych w art. 3 ustawy o grupach, zatem ewentualne naruszenie dyspozycji zawartych w art. 4 nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3, art. 157 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 16 § 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji z 27 marca 2017 r. stwierdzającej nieważność decyzji Marszałka Województwa L., pomimo nieistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, - art. 8, art. 9 i art. 16 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z [...] marca 2017 r. stwierdzającej nieważność decyzji Marszałka Województwa L., pomimo że ta decyzja została wydana z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie stron do władzy publicznej, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentów załączonych przez stronę do pisma złożonego 14 września 2016 r., z których wynika fakt sprzedaży 100 % produktów w ramach grupy, podczas gdy dokumenty te miały szczególne znaczenie dla ustalenia skutków wydanej decyzji, albowiem wynika z nich, że zakwestionowany zapis aktu założycielskiego był zapisem martwym i nigdy nie stosowanym w praktyce, a co a tym idzie strona spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 3 ustawy o grupach przez cały okres swojego funkcjonowania, - art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nieuwzględnienie słusznego interesu strony, w szczególności poprzez nie podjęcie żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie istoty i celu regulacji ustawowej dotyczącej wymogu sprzedaży całości produktów za pośrednictwem grupy, brak uwzględnienia faktu, że w istocie całość produktów przez wszystkie lata była sprzedawana za pośrednictwem grupy, co było obowiązkiem członków grupy wynikającym z treści umów członkowskich, a co w konsekwencji powoduje, że zapis w umowie spółki umożliwiający sprzedaż poza grupą 25 % produktów był zapisem martwym, nie wywołującym żadnych skutków i nie mogącym rzutować na nieważność decyzji, nadto został zmieniony wskutek zmiany umowy spółki, - art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy, rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony i brak dokonania przez organ dokładnej i wnikliwej analizy treści ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, brak przeprowadzenia analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ich naruszenia, co doprowadziło do niezasadnego uznania, że decyzja Marszałka Województwa L. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, - art. 7 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, dlaczego doszło do uznania przez organ, że zapis jaki znalazł się w treści umowy stanowi kwalifikowaną postać naruszenia przepisów, tj. że doszło do naruszenia prawa w stopniu rażącym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ powinien odnieść się do podnoszonych w toku postępowania twierdzeń Strony, iż pomimo zawartego w zapisu w akcie założycielskim Grupy o obowiązku sprzedaży co najmniej 75% produktów za pośrednictwem Grupy, wspólnicy Grupy P. Sp. z o.o. od początku jej utworzenia sprzedawali wszystkie wyprodukowane przez siebie produkty za pośrednictwem Grupy. Zapis umożliwiający sprzedaż 25% produktów poza Grupą nie był realizowanym w praktyce: "...nie zdarzyła się bowiem nigdy sytuacja, aby którykolwiek ze wspólników sprzedał produkty, ze względu na które utworzono grupę, poza grupą". Pominięcie tych okoliczności miało, zdaniem Skarżącej, istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] marca 2017 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa L. z [...] grudnia 2011 r. dotyczącej stwierdzenia spełnienia przez Skarżącą warunków określonych w art. 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88 poz. 983 ze zm.) oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 tej ustawy i dokonania wpisu do rejestru grup producentów rolnych. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Powołany przepis odwołuje się do nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Tryby te muszą być traktowane jako wyjątek od zasady trwałości, co nakazuje wykładać ich przesłanki w sposób ścisły. Postępowanie w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie art. 156 K.p.a. Należy podkreślić, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście tego, czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Przepis ten stanowi że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która : 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej niewykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności wymienioną w cytowanym wyżej art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest przesłanka, na którą powołał się organ, tj. decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydaniu decyzji administracyjnych rozumianych jak indywidualne akty administracyjne zewnętrze. Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego i wymaganiami praworządności. Przepisy prawa materialnego właściwe w niniejszej sprawie zawiera ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw. Art. 3 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wskazuje, że przedsiębiorca posiadający osobowość prawną może prowadzić swoją działalność jako grupa producentów rolnych pod warunkiem, że działa na podstawie aktu założycielskiego (statutu lub umowy) spełniających wymagania określone w art. 4 tej ustawy. W przypadku gdy podmiot wnioskujący o przyznanie statusu grupy producentów rolnych nie zawarł w swoim akcie założycielskim obligatoryjnych elementów, wymienionych w art. 4 ust. 1 w. wym. ustawy marszałek województwa, na podstawie art. 10 tej ustawy, powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie stwierdzenia spełnienia przez grupę określonych w ustawie warunków wpisu do rejestru i dokonania wpisu do rejestru. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach producentów rolnych akt założycielski grupy powinien zawierać w szczególności wymóg sprzedaży przez członków grupy całości produktów lub grupy produktów za pośrednictwem grupy oraz odstępstwa od tej zasady. Natomiast akt założycielski Grupy P. Sp. z o. o., sporządzony w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] października 2011 r., zawiera w § 10 ust. 2 pkt 3 postanowienie: "Wspólnik ma obowiązek sprzedaży co najmniej 75% wyprodukowanych przez siebie produktów za pośrednictwem grupy, która ma obowiązek ich zakupu." Zatem decyzja Marszałka Województwa L. z dnia [...] grudnia 2011 r., nadająca Grupie P. Sp. z o. o. status grupy producentów rolnych i wpisanie do rejestru grup, została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach producentów rolnych. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło jednak do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. bowiem akt założycielski Grupy zawierał zapisy dotyczące wymogu sprzedaży przez członków grupy produktów za pośrednictwem grupy, jakkolwiek nie realizował wymogu określonego w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach producentów rolnych w pełnym zakresie. Na marginesie należy wskazać, że jak podnosi Skarżąca, wspólnicy Grupy P. Sp. z o.o. od początku jej utworzenia sprzedawali wszystkie wyprodukowane przez siebie produkty za pośrednictwem Grupy, a umowa spółki została uzupełniona o postanowienie dotyczące wymogu sprzedaży na rzecz Grupy P. Sp. z o.o. 100% przeznaczonych do zbycia sztuk trzody chlewnej wyprodukowanej we własnym gospodarstwie (akt notarialny Repertorium A Nr [...] r. z [...] grudnia 2015 r.). Sąd podkreśla, że z treści art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi zatem każde naruszenie prawa ale naruszenie prawa w stopniu rażącym. Natomiast z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1098/14). Jak słusznie podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1152/15, "...zgodnie z przyjętym, jednolitym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680)." Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości zaprezentowane stanowiska i stwierdza, że decyzja Marszałka Województwa L. z dnia [...] grudnia 2011 r. nie narusza prawa w stopniu rażącym, a w związku z tym brak przesłanki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wobec powyższego znajdują uzasadnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 3, art. 4 ust.1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy o grupach producentów rolnych, jak również zarzuty dotyczące uchybienia przepisom procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu właściwe rozpoznanie przez organ treści art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. mogłoby doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną wykładnię prawa. Z wyłożonych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W kwestii kosztów postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło