V SA/Wa 1919/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. W. – prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "D." przy udziale G. C., M. R., M. M. – wspólników "G." s.c. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz M. W. – prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "D." kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu różnicy kwoty długu celnego w wysokości [...] zł wobec towaru objętego zgłoszeniem celnym uzupełniającym w procedurze uproszczonej w ramach procedury opuszczenia do obrotu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Decyzja ta została przesłana do [...] M. W. na adres dla doręczeń: B., ul. [...] i została uznana za doręczoną w dniu [...] marca 2013r. w trybie doręczenia zastępczego; oraz Agencji Celnej [...] s.c. G. C., M. R., M. M. jako przedstawiciela pośredniego. W dniu [...] kwietnia 2013 r. oryginał decyzji otrzymał też K. W. jako upoważniony do odbioru decyzji na podstawie upoważnienia z dnia [...] kwietnia 2013r. (k.54 akt administracyjnych). Od powyższej decyzji M. W. pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika urzędu Celnego w P. i umorzenie postępowania w tej sprawie. Odwołanie to złożone zostało w Urzędzie Poczty Polskiej S.A. W.[...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. pismem z dnia [...] maja 2013 r. przekazał do Dyrektora Izby Celnej w [...] odwołanie wraz z aktami sprawy. Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż stosownie do treści art. 73 ust. 1 Prawa celnego, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Powołując przepis art. 223 §1 i §2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wskazał, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art.12 §1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie zaś z art. 12 ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, stwarzając określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. Wskazał iż na podstawie art. 228 §1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania a zgodnie z art.228 §2 ww. ustawy postanowienia w sprawach wymienionych w §1 są ostateczne. Podniósł, że z akt sprawy wynika iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2013 r. została przyjęta w Urzędzie Pocztowym P. [...] w dniu [...] marca 2013 r. – przesyłka polecona nr [...]. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi w dniu [...] marca 2013 r. pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, umieszczając zawiadomienie o tym fakcie na drzwiach biura adresata, co wynika z adnotacji dokonanych na potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki. Powtórnie awizowano przesyłkę w dniu [...] marca 2013 r. W związku z niepodjęciem awizowanej przesyłki Urząd Pocztowy O. [...] w dniu [...] marca 2013r. zwrócił ją do Urzędu Celnego w P.. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 148 § i ustawy Ordynacja podatkowa, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub pracy. Stosownie do treści art. 150 § 1 ustawy w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wykazany wart. 148 § 1 lub art. 149: poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez i ima upoważnioną osobę. § 1a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podkreślił, iż przepis art. 150 Ordynacji podatkowej ustanawia zastępczy sposób doręczenia i umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Skoro stosownie do treści art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej przesyłkę uważa się za doręczoną z upływem 14 dnia od pozostawienia pierwszego zawiadomienia (awizo), to w niniejszej sprawie czternasty dzień od dnia [...] marca 2013r.. tj. od pierwszego awizo, upływał w dniu [...] marca 2013 r., a zatem przedmiotowa decyza została doręczona Stronie – w trybie doręczenia zastępczego – w dniu [...] marca 2013 r. Tym samym termin do skutecznego wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg następnego dnia od dnia doręczenia decyzji Stronie, tj. w dniu [...] marca 2013 r. i upłynął w dniu [...] kwietnia 2013 r. a zatem złożenie odwołania w dniu [...] kwietnia 2013 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie Skarżacy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 150 §2 ustawy z dnia 29 sieprnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, wnosząc o - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z powidu jego niezgodniości z prawem oraz - zasądzenie kosztów postępowania. W uzasdnieniu skargi wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2013 r. działąjąc przez pełnomocnika odebrał w siedzibie organu celnego decyzję nr [...] wydaną w dniu [...] marca 2013 r, a w dniu [...] kwietnia 2013 r. pismem nadanym w placówce Poczty Polskiej pełnomocnik Skarżacego wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Skoro więc decyzja z dnia [...] marca 2013 r. została doręczona [...] kwietnia 2013 r. wniesione w dniu [...] kwietnia odwołanie wniesione zostało w terminie. Podniósł, iż decyzja organu celnego I instancji została skierowana do firmy [...] M. W., K., ul. [...], adres dla doręczeń; B., ul. [...]. Jednakże zarówno na kopercie, jak i na potwierdzeniu odbioru brak jest istotnego elementu adresu "Hala: [...]". W konsekwencji wskazał, iż nie można uznać, za wiarygodną adnotację dokonaną na potwierdzeniu odbioru, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym umieszczono na drzwiach biura Skarżącego. Wskazał, też iż pod adresem: ul. [...], B. zlokalizowany jest [...] S.A. w którym, w halach i wiatach zlokalizowanych na powierzchni 8 hektarów działa 450 handlowców i ok. 1000 producentów na powierzchniach handlowych odkrytych. W konsekwencji podanie na przesyłce adresu: "ul. [...] [...]" bez podania nr hali i boksu, nie daje gwarancji skutecznego doręczenia przesyłki adresatowi. Podniósł, iż dla uznania, że decyzja organu celnego I instancji została skutecznie doręczona [...] marca 2013 r. w trybie art.150 Ordynacja podatkowej, Dyrektor Izby Celnej w [...] powinien bezspornie wykazać, że Urząd Pocztowy zawiadomił Skarżącego w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać. Skoro jednak zarówno na kopercie, jak i na potwierdzeniu odbioru brak jest pełnego adresu do doręczeń, tym samym zasadnym jest postawienie organowi zarzutu naruszenia przepisu odnoszącego się do zastępczego doręczenia pism. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd administracyjny kontrolując zaskarżony skargą akt weryfikuje go wyłącznie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, oceniajac także legalność postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej. Zgodnie z przepisem art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż kontrola sądowa obejmuje całokształt sprawy administracyjnej załatwionej zakwestionowanym skargą aktem. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny są akta sprawy administracyjnej z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jego wydania. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. w którym organ stwierdził uchybienie przez M. W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2013 r. orzekającej o retrospektywnym zaksięgowaniu różnicy kwoty długu celnego w wysokości [...] zł wobec towaru objętego zgłoszeniem celnym uzupełniającym w procedurze uproszczonej w ramach procedury dopuszczeniu do obrotu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. ([...] z [...] kwietnia 2010 r.; określającej prawidłową kwotę należności celnych (typ A10) w wysokości [...] zł oraz orzekającej o solidarnym zobowiązaniu do pokrycia długu celnego przez Firmę [...] M. W. oraz Agencję Celną [...] s.c. G. C., M. R., M. M.. Poddając zatem zaskarżony akt kontroli z punktu widzenia przypisanej mu ustawowo kompetencji Sąd uznał, iż skargę należało uwzględnić. Jak wynika z akt sprawy decyzja z dnia [...] marca 2013 r. została wysłana do skarżącego na adres dla doręczeń: B., ul. [...] jednakże zarówno w decyzji, na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest elementu adresu "Hala: [...]". Tymczasem, jak wynika to z treści notatki służbowej z dnia [...] lutego 2013 r. (k.33 akt administracyjnych) postanowienie wyznaczające stronie 7 dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy doręczono na adres dla doręczeń: plac handlowy, w B. ul. [...] – hala [...], którą to korespondencję odebrał pracownik firmy. Wskazać należy, iż Sąd nie kwestionuje poczynionych przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wywodów dotyczących ogólnych zasad dotyczących doręczenia. Mimo zasadniczo prawidłowych wywodów teoretycznych, nie można – zdaniem Sądu – podzielić dokonanej przez organ odwoławczy oceny co do prawidłowości dokonanego przez organ I instancji doręczenia zastępczego w trybie art. 150 §2 Ordynacji podatkowej. Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2013 r. pełnomocnik Skarżącego jako dokument w treści którego Skarżący wskazywał dokładny adres do doręczeń wskazał k.33 (notatka z dnia [...] lutego 2013 r.), zaś pełnomocnik organu oświadczył, iż informację z k.73 (zmiana adresu firmy) uzyskano drogą prywatną, co miało miejsce przed wydaniem skarżonego postanowienia. Warunkiem zastosowania trybu określonego w art. 150 o.p. jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p. Oznacza to, że skorzystanie z art. 150 o.p. winna poprzedzić próba doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p. Skuteczne doręczenie pisma na podstawie art. 150 o.p. jest uzależnione ponadto od zgodnej z prawem próby doręczenia pisma na zasadach określonych w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p., w tym w szczególności na prawidłowy adres osoby, do której pismo jest kierowane. W art. 150 O.p. uregulowano instytucję doręczenia zastępczego. Ma ona służyć zapewnieniu szybkości postępowania i poszanowaniu zasad ekonomii postępowania. Musi ona być uregulowana w ten sposób, aby realizując wskazane wyżej cele jednocześnie zabezpieczała prawo strony do udziału w postępowaniu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05, OTK-A z 2006 r. Nr 1, poz. 20). Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma przez operatora pocztowego w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p. (czyli do rąk własnych bądź dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu), pismo przechowuje się w placówce pocztowej operatora przez 14 dni. Operator ma obowiązek zawiadomić adresata o pozostawieniu pisma, pozostawiając zawiadomienie w skrzynce oddawczej adresata, a gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura bądź innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 zd. 1 O.p.). Zawiadomienie musi być dokonane dwukrotnie, przy czym drugie awizowanie następuje po upływie 7 dni od pierwszego (art. 150 § 1a O.p.). Jeżeli adresat nie odbierze pisma w terminie 14 dni, uważa się, że doręczenie zostało dokonane z upływem okresu przechowywania pisma, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 zd. drugie). Jak wynika z treści omawianego przepisu przesłankę doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 150 Ordynacji podatkowej stanowi brak możliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub 149 tej ustawy. Natomiast przesłankami skuteczności doręczenia dokonywanego w ten sposób stanowią złożenie pisma na okres 14 dni, w tym przypadku w placówce pocztowej, oraz pozostawienie zawiadomienia o tym fakcie w jednym z miejsc wskazanych w tym przepisie. Ten ostatni warunek będzie spełniony dopiero wtedy, gdy zawiadomienie zostanie skierowane do adresata dwukrotnie. Jedynie spełnienie tych wszystkich przesłanek pozwala na przyjęcie, iż pismo zostało doręczone. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt I FSK 565/05). Tymczasem decyzja z dnia [...] marca 2013 r. nie została wysłana na adres skarżącego znany organowi. Przesłanej decyzji z dnia [...] marca 2013 r. na adres w którym brakuje oznaczenia: Hala: [...], nie można uznać za skutecznie doręczoną w trybie doręczenia zastępczego. Tym samym skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Skarżącemu M. W. nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2013 r. na podstawie upoważnienia do odbioru decyzji (k.54 akt administracyjnych). Przyjęcie daty odbioru decyzji z [...] marca 2013 r. w trybie doręczenia zastępczego w dniu [...] marca 2013 r. jest zatem błędne. Stosownie zatem do powołanego przepisu art.223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania od decyzji został zachowany. Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uznał, że organ podatkowy uznając stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji na skutek błędnego przyjęcia, iż skarżącemu skutecznie doręczono decyzję, naruszył przepisy postępowania, tj. art. 148 § 1 i art. 150 Ordynacji podatkowej, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.