V SA/Wa 1920/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-08
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Piotr Kraczowski, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie posiadania gruntu rolnego przez wnioskodawcę, co miało wpływ na przyznanie płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) poprzez nierzetelne zebranie i ocenę materiału dowodowego. Brak było wystarczających ustaleń dotyczących charakteru władztwa nad sporną działką, w szczególności czy udostępnienie jej innym osobom doprowadziło do utraty przez wnioskodawcę posiadania w rozumieniu przepisów o płatnościach bezpośrednich.Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. Ż. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 r. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, organ wznowił postępowanie na podstawie oświadczenia wskazującego, że wnioskodawca nie posiadał faktycznie niektórych zadeklarowanych gruntów. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organy obu instancji uznały, że wnioskodawca utracił posiadanie spornej działki nr [...], co skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz zasądził od organu na rzecz Z. Ż. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji ostatecznej oraz przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na rzecz Z. Ż. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z. Ż. decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] listopada 2009 r. nr [...] o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej oraz o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
W dniu 15 maja 2007 roku Z. Ż. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 r. zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. W niniejszym wniosku wnioskodawca zadeklarował działki ewidencyjne położone w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...] o numerach [...] oraz [...]. W ramach Jednolitej Płatności Obszarowej zgłosił powierzchnie 14,68 ha, natomiast w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej powierzchne 5,20 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z [...] stycznia 2008 r. nr 0139-2008-00000601 przyznał Z. Ż. płatność do gruntów rolnych na 2007 r. na łączną kwotę 5960,14 zł.
W dniu 20 kwietnia 2009 roku do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęło “Oświadczenie" podpisane przez W. O., w którym poinformował on, iż Z. Ż. pobiera płatności do gruntów rolnych, których nie ma w swoim posiadaniu.
W dniu 22 kwietnia 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wezwał W. O. do złożenia wyjaśnień w sprawie “Oświadczenia" z dnia 20 kwietnia 2009 roku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie W. O. stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] w dniu [...] kwietnia 2009 roku i podtrzymał informacje zawarte w “Oświadczeniu" z dnia 20 kwietnia 2009 roku.
W dniu 26 maja 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wydał postanowienie Nr [...] o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych zakończone decyzją ostateczną z [...] stycznia 2008 r. nr [...], wobec zbadania i sprawdzenia nowych okoliczności nieznanych organowi podczas wydawania decyzji w sprawie przyznania płatności dla Z. Ż. w kampanii na 2007 rok.
W dniu 27 maja 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]u wezwał do stawienia się i złożenia wyjaśnień Z. Ż. w charakterze strony postępowania i zawiadomił wnioskodawcę o wezwaniu do złożenia wyjaśnień Z. S. oraz W. O. w charakterze świadków. W dniu 9 czerwca 2009 roku w Biurze Powiatowym w [...] stawili się wezwani świadkowie oraz strona postępowania. Z. Ż. oświadczył, iż Z. S. pomaga mu w pracach polowych na jego prośbę w ramach pomocy sąsiedzkiej ze względu na fakt, iż nie posada on sprzętu rolniczego. Z. S. wezwany w charakterze świadka potwierdził oświadczenia Z. Ż.. Natomiast W. O. wezwany w charakterze świadka podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenia wskazując jednocześnie P. G., który mógłby potwierdzić informacje zawarte w “Oświadczeniu" z dnia 20 kwietnia 2009 roku.
W celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie Kierownik Biura Powiatowego w [...] wezwał w charakterze świadka P. G., który w dniu 16 lipca 2009 r. w obecności strony postępowania Z. Ż. oświadczył, iż w latach 2006, 2007 oraz 2008 dzierżawił nieodpłatnie od wnioskodawcy działkę o numerze [...] położoną w miejscowości [...]. Ze względu na pojawienie się nowych informacji w sprawie Kierownik Biura Powiatowego w [...] wezwał w dniu 25 sierpnia 2009 roku do stawienia się i złożenia wyjaśnień stronę postępowania Z. Ż. oraz poinformował stronę o ponownym wezwaniu do złożenia wyjaśnień w charakterze świadków P. G., Z. S. i W. O.. W dniu 9 września 2009 roku wezwani świadkowie stawili się w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] i złożyli oświadczenia. Strona postępowania Z. Ż. oświadczył, iż w latach 2006 oraz 2007 działkę o numerze [...] położoną w miejscowości [...] użytkował rolniczo nieodpłatnie na podstawie ustnej umowy dzierżawy P. G.. Świadek Z. S. oświadczył, iż działkę o numerze [...] pomagał użytkować rolniczo wnioskodawcy w latach 2007-2008 i nie jest w stanie stwierdzić, kto wcześniej uprawiał tę działkę. Świadek G. P. oświadczył, iż w latach 2006- 2007 użytkował rolniczo działkę o numerze [...] wypasając na niej bydło. Natomiast świadek W. O. potwierdził, iż P. G. wypasał bydło na działce należącej do Z. Ż. jednak nie określił dokładnie czasu w jakim się to miało odbywać.
W dniu 13 października 2009 roku zostało wystosowane do wnioskodawcy pismo na podstawie art. 10 § 1 kpa informujące o możliwości zapoznania się przez stronę ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie. Wnioskodawca w dniu 20 października 2009 roku złożył “Oświadczenie", iż w latach 2006-2007 na działkach o numerach [...] oraz [...] prowadził wraz S. Z. prace pielęgnacyjno-agrotechniczne. Z. Ż. potwierdził jeszcze raz fakt, iż działkę o numerze [...] w latach 2006-2007 użyczył "do wypasu bydła" P. G..
Mając na względzie powyższe “Oświadczenia" oraz protokoły z przesłuchania świadków Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] listopada 2009 r. wydał decyzję nr [...], w której postanowił uchylić decyzję z [...] stycznia 2008 r. nr [...] oraz przyznać Z. i Ż. płatności bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2007 w pomniejszonej wysokości – tj. w łącznej kwocie 3065,35 zł.
Od przedmiotowej decyzji skarżący złożył 23 listopada 2009 r. odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], w którym zaznaczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] i wskazał na naruszenie przez organ I instancji art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Nadto zarzucił organowi I instancji powołanie niekompletnej podstawy prawnej decyzji z powodu niewskazania art. 150 § 1 i art. 145 § 1 kpa oraz naruszenie art. 149 § 1 i 2 kpa. Z. Ż. wskazał nadto na błędną interpretację pojęcia "posiadania" oraz nie powołanie dowodów, w oparciu o które organ wydał rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Decyzją [...] czerwca 2010 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny ustalony w sprawie, dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa stanowiące podstawę wydanych decyzji administracyjnych. Przedstawiając motywy dokonanej oceny organ podkreślił, iż różnica procentowa pomiędzy obszarem zadeklarowanym do płatności (14,68 ha) a obszarem stwierdzonym w wyniku postępowania (11,48 ha), po wykluczeniu z płatności działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej w miejscowości [...] - gmina [...], wyniosła 27,87 %. Jeżeli natomiast dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, spełniający wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności obszarowej, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli wynosi ona powyżej 3 % ale nie więcej niż 30 % zatwierdzonego obszaru, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu błędnej interpretacji pojęcia "posiadania", organ powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych wskazał, że przez posiadanie należy rozumieć efektywne, rzeczywiste w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy, czyli faktyczne użytkowanie gruntów rolnych.
Zdaniem organu przyznanie płatności determinować powinien, stan faktyczny dotyczący prowadzenia działalności rolniczej, a nie stan prawny.
Organ stwierdził, że w rozumieniu Ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2007 r. Nr 35 poz 217 z zm.) posiadanie należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych.
Za takim jego rozumieniem przemawia fakt, iż celem dopłat jest dofinansowanie produkcji rolnej, pomoc rolnikom którzy rzeczywiście użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zdaniem organu samo legitymowanie się posiadaniem samoistnym (właściciel) nie może wystarczyć do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o dopłaty. Niezbędnym warunkiem jest bowiem faktyczne użytkowanie posiadanych gruntów rolnych. Skoro ustawodawca wiąże przyznanie płatności bezpośrednich z utrzymywaniem gruntów rolnych zgodnie z normami to, w ocenie organu, nie sposób wymóg ten oddzielić od ich posiadania polegającego na faktycznym użytkowaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, iż płatności bezpośrednie (obszarowe) do gruntów rolnych przysługują wnioskodawcy, który faktycznie użytkuje zgłoszone we wniosku grunty.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] za niezasadny uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 149 § 1 i 2 kpa.
Organ wyjaśnił, że wezwanie W. O. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] miało na celu dokonanie weryfikacji informacji zawartych w “Oświadczeniu" z dnia 20 kwietnia 2009 roku. Ze względu na informacje zawarte w oświadczeniu oraz wyjaśnieniach złożonych w dniu 28 kwietnia 2009 roku przez W. O., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] postanowił wznowić postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie aby dokonać pełnej i rzetelnej oceny co do podstaw wznowienia i prawidłowości poprzedniego rozstrzygnięcia.
Ponadto organ podkreślił, że jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, informacje zawarte w wyjaśnieniach W. O. z dnia 28 kwietnia 2009 roku zostały odczytane w obecności strony w dniu 9 czerwca 2009 roku i Z. Ż. ustosunkował się do nich podczas składania wyjaśnień przez świadka. W ocenie organu w związku z tym faktem wyjaśnienia te zostały słusznie dopuszczone przez organ I instancji jako dowód w sprawie.
Przywołując art. 336 i 337 kodeksu cywilnego organ podkreślił, iż posiadanie jest formą władania rzeczą i choć różne mogą być podstawy tego władania, to element faktycznego związku podmiotu prawa cywilnego z rzeczą staje się decydujący.
Organ zwrócił uwagę, że Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2007 r. Nr 35 poz 217 z zm.) nie definiuje "posiadania", jednakże z regulacji zawartych w kodeksie cywilnym wynika jednoznacznie, że posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, czyli obligatoryjnie z rzeczywistym korzystaniem z rzeczy (gruntów rolnych, gospodarstwa rolnego). Także fakt płacenia podatków za grunty rolne nie jest potwierdzeniem, iż działki były faktycznie użytkowane przez osobę je opłacającą.
W świetle zebranych dokumentów, a w szczególności mając na względzie “Oświadczenie" złożone w dniu 20 października 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] przez Z. Ż., w którym oświadczył, iż działkę o numerze [...] w latach 2006-2007 użyczył P. G., zdaniem organu, bezspornym pozostaje fakt, że Z. Ż. nie był uprawniony do występowania o przedmiotowe dopłaty odnośnie działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...] , powiat przasnyski, województwo mazowieckie.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] za niezasadny uznał również zarzut powołania niekompletnej podstawy prawnej decyzji z powodu niewskazania art. 150 § 1 i art. 145 § 1 kpa.
W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego nie podania w decyzji organu I instancji, czy wydana została ona na wniosek strony lub z urzędu organ zaznaczył, że w uzasadnieniu do postanowienia wydanego w dniu [...] maja 2009 roku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] zawarł informację, iż to z inicjatywy organu I instancji nastąpiło wznowienie postępowania, niekoniecznym jest więc wskazywanie tej informacji w części decyzji zawierającej podstawy prawne jej wydania.
Konkludując Dyrektor wyjaśnił, że organ I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie oparł je na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, w trakcie, którego wnioskodawca nie wykazał, że w roku 2007 był faktycznym użytkownikiem spornej działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Zdaniem organu użytkownikiem tym był P. G., co też potwierdza sam skarżący w złożonych oświadczeniach, jak również w przedmiotowym odwołaniu.
W opinii organu II instancji zaskarżona decyzja została wydana zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz ustalonym w sprawie stanem faktycznym.
Skarżący w dniu 16 lipca 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia z [...] czerwca 2010 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
prawa procesowego w postaci:
- art. 77 §1 i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady należytego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dowolną ocenę zebranego w sposób częściowo niedopuszczalny (przed wznowieniem postępowania) materiału dowodowego, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
naruszenie prawa materialnego w postaci:
- art. 2 ust 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru poprzez błędne rozumienie użytego przez ustawodawcę słowa ,,posiadanie", które miało wpływ na wynik sprawy,
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Badając zaskarżoną decyzję w wyżej zakreślonych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż skarga jest zasadna. W konsekwencji Sąd uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...].
W ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma prawidłowe ustalenie jej stanu faktycznego w zakresie charakteru władztwa nad sporną działką nr [...] sprawowanego przez skarżącego Z. Ż. i inne osoby wykonujące poszczególne czynności na gruncie w latach 2006 – 2008 (Z. S.i, P. G.).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie przyjęły, powołując zarówno przepisy kodeksu cywilnego, jak też mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, iż płatność przyznawana jest na wniosek producenta rolnego faktycznie użytkującego, uprawiającego a zatem posiadającego grunty rolne.
Jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo w sprawie: II GSK 456/07, II GSK 1099/09) i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych przesądziło bowiem ,iż "posiadaczem rolnym" jest ten, kto faktycznie użytkuje grunt rolny położony na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania a zatem pomoc na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania udzielona może być "producentowi rolnemu" jako osobie, która faktycznie użytkuje dane grunty rolne, a nie tylko dysponuje tytułem prawnym do zadeklarowanych gruntów. Tak więc w orzecznictwie prezentowany jest konsekwentny pogląd, że posiadanie w omawianym znaczeniu, jest określonym stanem faktycznym niezależnym od prawa podmiotowego do gruntu a o jego bycie świadczy przede wszystkim faktyczne władztwo nad rzeczą.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż nie jest zasadny sformułowany w skardze zarzut naruszenie przez organ prawa materialnego w postaci ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru poprzez błędne rozumienie pojęcia "posiadanie".
Brak jest też podstaw do uznania za zasadny zarzutu strony, iż przesłuchanie Wiesława Osińskiego na okoliczności dotyczące osób widzianych na polu przed wznowieniem postępowania było niedopuszczalne. W ocenie Sądu była to czynność podjęta przez organ z urzędu, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, mająca wyłącznie charakter wewnętrzny, prowadząca do zbadania czy wznowienie postępowania oparte jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz, LEX 2010).
Zasadnie natomiast skarżący wskazuje na naruszenie prawa procesowego w postaci art. 77 §1 i art. 80 kpa, poprzez naruszenie zasady należytego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ustalenie "posiadania gruntu" we wskazanym powyżej rozumieniu jest okolicznością faktyczną, która musi być wykazana w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności.
W rozpoznawanej sprawie, co do spornej działki nr [...], organy stojąc na stanowisku, iż Z. Ż. jest wyłącznie jej właścicielem odmówiły mu przymiotu posiadacza gruntu w oparciu o uzyskane w toku postępowania informacje, iż w latach 2006 – 2008 P. G. nieodpłatnie, za zgodą skarżącego, wypasał na tej działce bydło, zaś Z. S. wykonywał na tym gruncie pewne prace w ramach pomocy sąsiedzkiej. Powyższe okoliczności nie były przez skarżącego kwestionowane, jednakże twierdził on, iż skorzystanie z pomocy posiadającego maszyny rolnicze sąsiada, czy też wyrażenie zgody na nieodpłatny wypas bydła innej osobie nie doprowadziło do utraty przez niego posiadania zadeklarowanej do dopłat działki nr [...].
Sąd stwierdził, iż organ, wbrew obowiązkowi z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia:
- czy Z. Ż. udostępniając działkę wskazanym przez organ osobom zachował czy też utracił jej posiadanie;
- jaką treść miały umowy z sąsiadami;
- czy P. G. jako dzierżyciel władał działką w imieniu skarżącego;
- czy P. G. bezpłatnie wypasając bydło a Z. S. wykonując na tym gruncie wskazane przez skarżącego prace mieli działkę [...] we "władztwie prekaryjnym", które opiera się na stosunku grzecznościowym, w sytuacji, gdy jedna osoba chce drugiej wyświadczyć przysługę, na przykład przez zezwolenie na okazjonalne korzystanie przez sąsiada z nieruchomości gruntowej czy udostępnienie narzędzi rolniczych.
Wskazać należy, iż do istoty władztwa prekaryjnego należy to, że dający rzecz i biorący ją do użytku nie są związani żadnym stosunkiem prawnym, prekarzysta nie jest posiadaczem i nie powstają też dla niego inne skutki prawne związane z posiadaniem (por. np. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. 1, 1972, s. 777; S. Rudnicki, Komentarz, 2007, s. 543).
Bez wyjaśnienia powyższych kwestii ustalenie organu, iż skarżący nie był posiadaczem spornej działki nr [...] ma cechy dowolności.
Dopiero ustalenie w toku ponownego rozpoznawania sprawy wskazanych okoliczności pozwoli organowi na prawidłową ocenę, czy skarżący posiadał zadeklarowaną do dopłat działkę nr [...]. Organ winien także mieć na uwadze przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, iż nikt inny poza Z. Ż. nie wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2007, chociaż w sytuacji gdyby był rzeczywistym posiadaczem uprawiającym działkę nr [...] do wystąpienia z takim wnioskiem byłby uprawniony.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło