V SA/Wa 1921/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-08
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Piotr Kraczowski, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, oparta na stwierdzeniu braku faktycznego posiadania gruntu przez wnioskodawcę, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób należyty całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Brak było wystarczających ustaleń dotyczących charakteru władztwa nad sporną działką, w tym czy udostępnienie jej innym osobom doprowadziło do utraty posiadania przez wnioskodawcę, czy też miało charakter władztwa prekaryjnego. Bez tych ustaleń ocena organu o braku posiadania miała cechy dowolności, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący Z. Ż. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Po przyznaniu płatności, organ I instancji wznowił postępowanie i wydał decyzję o uchyleniu poprzedniej decyzji i odmowie przyznania płatności, uznając, że skarżący nie był faktycznym użytkownikiem jednej z działek. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne rozumienie pojęcia "posiadanie".Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie: uchylenia decyzji ostatecznej oraz odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz Z. Ż. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z. Ż. (zwanego dalej: skarżącym) decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] listopada 2009 r. nr [...] o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej oraz o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym.
[...] maja 2006 roku Z. Ż. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zgodnie z § 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004, nr 73, poz. 657, z późn. zm.) na rok 2006. W niniejszym wniosku wnioskodawca zadeklarował działki ewidencyjne położone w miejscowości K., gmina K., powiat p., województwo m. o numerach [...] o łącznej powierzchni [...] ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z [...] stycznia 2007 r. nr [...] przyznał Z. Ż. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok na łączną kwotę [...] zł do powierzchni [...] ha.
W dniu [...] kwietnia 2009 roku do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęło “Oświadczenie" podpisane przez W. O., w którym poinformował on, iż Z. Ż. pobiera płatności do gruntów rolnych, których nie ma w swoim posiadaniu.
W dniu [...] kwietnia 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wezwał W. O. do złożenia wyjaśnień w sprawie “Oświadczenia" z dnia [...] kwietnia 2009 roku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie W. O. stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR w P. w dniu [...] kwietnia 2009 roku i podtrzymał informacje zawarte w “Oświadczeniu" z dnia [...] kwietnia 2009 roku.
W dniu [...] maja 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w trybie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wydał postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], wobec zbadania i sprawdzenia nowych okoliczności nieznanych organowi podczas wydawania decyzji w sprawie przyznania płatności dla Z. Ż. w kampanii na rok 2006.
W dniu [...] maja 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wezwał do stawienia się i złożenia wyjaśnień Z. Ż. w charakterze strony postępowania i zawiadomił wnioskodawcę o wezwaniu do złożenia wyjaśnień Z. S. oraz W. O. w charakterze świadków. W dniu [...] czerwca 2009 roku w Biurze Powiatowym w P. stawili się wezwani świadkowie oraz strona postępowania. Z. Ż. oświadczył, iż Z. S. pomaga mu w pracach polowych na jego prośbę w ramach pomocy sąsiedzkiej ze względu na fakt, iż nie posada on sprzętu rolniczego. Z. S. wezwany w charakterze świadka potwierdził oświadczenia Z. Ż.. Natomiast W. O. wezwany w charakterze świadka podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenia wskazując jednocześnie P. G., który mógł potwierdzić informacje zawarte w jego “Oświadczeniu" z dnia [...] kwietnia 2009 roku.
W celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie Kierownik Biura Powiatowego w P. wezwał w charakterze świadka P. G., który w dniu [...] lipca 2009 r. w obecnosci strony postępowania Z. Ż. oświadczył, iż w latach 2006, 2007 oraz 2008 dzierżawił nieodpłatnie od Wnioskodawcy działkę o numerze [...] położoną w miejscowości K. Ze względu na pojawienie się nowych informacji w sprawie Kierownik Biura Powiatowego w P. wezwał w dniu [...] sierpnia 2009 roku do stawienia się i złożenia wyjaśnień stronę postępowania Z. Ż. oraz poinformował stronę o wezwaniu do złożenia wyjaśnień w charakterze świadków P. G., Z. S. i W. O. W dniu [...] września 2009 roku wezwani świadkowie stawili się w Biurze Powiatowym ARiMR w P. i złożyli oświadczenia. Strona postępowania Z.Ż. oświadczył, iż w latach 2006 oraz 2007 działkę o numerze [...] położoną w miejscowości K. użytkował rolniczo nieodpłatnie na podstawie ustnej umowy dzierżawy P. G. Świadek Z. S. oświadczył, iż działkę o numerze [...] pomagał użytkować rolniczo wnioskodawcy w latach 2007-2008 i nie jest w stanie stwierdzić, kto wcześniej uprawiał tę działkę. Świadek G. P. oświadczył, iż w latach 2006- 2007 użytkował rolniczo działkę o numerze [...] wypasając na niej bydło. Natomiast świadek W. O. potwierdził, iż P. G. wypasał bydło na działce należącej do Z. Ż. jednak nie określił dokładnie czasu w jakim się to miało odbywać.
W dniu [...] października 2009 roku zostało wystosowane do Wnioskodawcy pismo na podstawie art. 10 § 1 kpa informujące o możliwości zapoznania się przez stronę ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie. Wnioskodawca w dniu [...] października 2009 roku złożył “Oświadczenie", iż w latach 2006-2007 na działkach o numerach [...] prowadził wraz S. Z. prace pielęgnacyjno-agrotechniczne. Z. Ż. potwierdził jeszcze raz fakt, iż działkę o numerze [...] w latach 2006-2007 użyczył "do wypasu bydła" P. G.
Mając na względzie powyższe “Oświadczenia" oraz protokoły z przesłuchania świadków Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu [...] listopada 2009 wydał decyzję nr [...], w której postanowił uchylić decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] oraz odmówić przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006.
Od przedmiotowej decyzji skarżący złożył [...] listopada 2009 r. odwołanie do Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W., w którym zaznaczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem przedmiotowej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. i wskazał na naruszenie przez organ I instancji art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Nadto zarzucił organowi I instancji powołanie niekompletnej podstawy prawnej decyzji z powodu niewskazania art. 150 § 1 i art. 145 § 1 kpa oraz naruszenia art. 149 § 1 i 2 kpa. Z.Ż. wskazał nadto na błędną interpretację pojęcia "posiadania" oraz nie powołanie dowodów, w oparciu o które organ wydał rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Decyzją [...] czerwca 2010 r. nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny ustalony w sprawie, dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa stanowiące podstawę wydanych decyzji administracyjnych. Przedstawiając motywy dokonanej oceny podkreślił, że różnica procentowa pomiędzy obszarem zadeklarowanym do płatności ([...] ha) a obszarem stwierdzonym w wyniku postępowania ([...] ha) po wykluczeniu z płatności działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej w miejscowości K., gmina K., wyniosła [...] %. W związku ze stwierdzoną różnicą pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym płatność nie przysługuje.
Odnoszac się do zarzutu błędnej interpretacji pojęcia "posiadania", organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że przez posiadanie należy rozumieć efektywne, rzeczywiste w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy, czyli faktyczne użytkowanie gruntów rolnych.
Zdaniem organu przyznanie płatności determinować powinien, stan faktyczny dotyczący prowadzenia działalności rolniczej, a nie stan prawny.
Organ stwierdził, że w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwojów wiejskich (Dz. U. 2004r. Nr. 73, poz. 657) posiadanie należy wykładać jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem przemawia fakt, iż celem dopłat jest dofinansowanie produkcji rolnej, pomoc rolnikom którzy rzeczywiście użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zdaniem organu samo legitymowanie się posiadaniem samoistnym (właściciel) nie może wystarczyć do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o dopłaty. Niezbędnym warunkiem jest bowiem faktyczne użytkowanie posiadanych gruntów rolnych. Skoro ustawodawca wiąże przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z utrzymywaniem gruntów rolnych zgodnie z normami to, w ocenie organu, nie sposób tego wymogu oddzielić od ich posiadania polegającego na faktycznym użytkowaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, iż płatności ONW na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia, 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwojów wiejskich przysługują wnioskodawcy, który faktycznie użytkuje zgłoszone we wniosku grunty.
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. za niezasadny uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 149 § 1 i 2 kpa. Organ wyjaśnił, że wezwanie W. O. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. miało na celu dokonanie weryfikacji informacji zawartych w “Oświadczeniu" z dnia [...] kwietnia 2009 roku. Ze względu na informacje zawarte w oświadczeniu oraz wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] kwietnia 2009 roku przez W. O., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. postanowił wznowić postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie aby dokonać pełnej i rzetelnej oceny co do podstaw wznowienia i prawidłowości poprzedniego rozstrzygnięcia.
Ponadto organ podkreślił, że jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie, informacje zawarte w wyjaśnieniach W. O. z dnia [...] kwietnia 2009 roku zostały odczytane w obecności strony w dniu [...] czerwca 2009 roku i Z. Ż.ustosunkował się do nich podczas składania wyjaśnień przez świadka. W ocenie organu w związku z tym faktem wyjaśnienia te zostały słusznie dopuszczone przez organ I instancji jako dowód w sprawie.
Przywołując art. 336 i 337 kodksu cywilnego organ podkreślił, iż posiadanie jest formą władania rzeczą i choć różne mogą być podstawy tego władania, to element faktycznego związku podmiotu prawa cywilnego z rzeczą staje się decydujący.
Organ zwrócił uwagę, że Rozporządzenie z 14 kwietnia 2006 r. nie definiuje "posiadania", jednakże z regulacji zawartych w kodeksie cywilnym wynika jednoznacznie, że posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, czyli obligatoryjnie z rzeczywistym korzystaniem z rzeczy (gruntów rolnych, gospodarstwa rolnego). Także fakt płacenia podatków za grunty rolne nie jest potwierdzeniem, iż działki były faktycznie użytkowane przez osobę je opłacającą.
W świetle zebranych dokumentów w sprawie, a w szczególności mając na względzie “Oświadczenie" złożone w dniu [...] października 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. przez Z. Ż., w którym oświadczył, iż działkę o numerze [...] w latach 2006-2007 użyczył P. G., zdaniem organu, bezspornym pozostaje fakt, że Z. Ż. nie był uprawniony do występowania o przedmiotowe dopłaty odnośnie działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej w miejscowości K., gmina K., powiat p., województwo m..
Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. za niezasadny uznał również zarzut powołania niekompletnej podstawy prawnej decyzji z powodu niewskazania art. 150 § 1 i art. 145 § 1 kpa.
W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego nie podania w decyzji organu I instancji, czy wydana została ona na wniosek strony lub z urzędu organ zaznaczył, że w uzasadnieniu do postanowienia wydanego w dniu [...] maja 2009 roku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zawarł informację, iż to z inicjatywy organu I instancji nastąpiło wznowienie postępowania, niekoniecznym jest więc wskazywanie tej informacji w części decyzji zawierającej podstawy prawne jej wydania.
Konkludując Dyrektor wyjaśnił, że organ I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie oparł je na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, w trakcie, którego wnioskodawca nie wykazał, że w roku 2006 był faktycznym użytkownikiem spornej działki ewidencyjnej o numerze [...] położonej w miejscowości K., gmina K., powiat p., województwo m.. Zdaniem organu użytkownikiem tym był P. G., co też potwierdza sam skarżący w złożonych oświadczeniach, jak również w przedmiotowym odwołaniu.
W opinii organu II instancji zaskarżona decyzja została wydana zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz ustalonym w sprawie stanem faktycznym.
Skarżący 15 lipca 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. prawa procesowego w postaci:
- art. 77 §1 i art. 80 kpa, poprzez naruszenie zasady należytego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dowolną ocenę zebranego w sposób częściowo niedopuszczalny (przed wznowieniem postępowania) materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2.naruszenie prawa materialnego w postaci:
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) poprzez błędne rozumienie pojęcia "posiadanie", które miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Badając zaskarżoną decyzję w wyżej zakreślonych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż skarga jest zasadna. W konsekwencji Sąd uchylił decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...].
W ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma prawidłowe ustalenie jej stanu faktycznego w zakresie charakteru władztwa nad sporną działką nr [...] sprawowanego przez skarżącego Z. Ż. i inne osoby wykonujące poszczególne czynności na gruncie w latach 2006 – 2008 (Z. S., P. G.).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie przyjęły, powołując zarówno przepisy kodeksu cywilnego, jak też mające zastosowanie w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004, nr 73, poz. 657, z późn. zm.), iż płatność przyznawana jest na wniosek producenta rolnego faktycznie użytkującego, uprawiającego a zatem posiadającego grunty rolne.
Jednolite orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo w sprawie: II GSK 456/07, II GSK 1099/09) i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych przesądziło bowiem , iż "posiadaczem rolnym" jest ten, kto faktycznie użytkuje grunt rolny położony na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania a zatem pomoc na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania udzielona może być "producentowi rolnemu" jako osobie, która faktycznie użytkuje dane grunty rolne, a nie tylko dysponuje tytułem prawnym do zadeklarowanych gruntów. Tak więc w orzecznictwie prezentowany jest konsekwentny pogląd, że posiadanie w omawianym znaczeniu, jest określonym stanem faktycznym niezależnym od prawa podmiotowego do gruntu a o jego bycie świadczy przede wszystkim faktyczne władztwo nad rzeczą.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż nie jest zasadny sformułowany w skardze zarzut naruszenie przez organ prawa materialnego w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. poprzez błędne rozumienie pojęcia "posiadanie".
Brak jest też podstaw do uznania za zasadny zarzutu strony, iż przesłuchanie W. O. na okoliczności dotyczące osób widzianych na polu przed wznowieniem postępowania było niedopuszczalne. W ocenie Sądu była to czynność podjęta przez organ z urzędu, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, mająca wyłącznie charakter wewnętrzny, prowadząca do zbadania czy wznowienie postępowania oparte jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz, LEX 2010).
Zasadnie natomiast skarżący wskazuje na naruszenie prawa procesowego w postaci art. 77 §1 i art. 80 kpa, poprzez naruszenie zasady należytego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ustalenie "posiadania gruntu" we wskazanym powyżej rozumieniu jest okolicznością faktyczną, która musi być wykazana w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności.
W rozpoznawanej sprawie, co do spornej działki nr [...], organy stojąc na stanowisku, iż Z. Ż. jest wyłącznie jej właścicielem odmówiły mu przymiotu posiadacza gruntu w oparciu o uzyskane w toku postępowania informacje, iż w latach 2006 – 2008 P.G. nieodpłatnie, za zgodą skarżącego, wypasał na tej działce bydło, zaś Z. S. wykonywał na tym gruncie pewne prace w ramach pomocy sąsiedzkiej. Powyższe okoliczności nie były przez skarżącego kwestionowane, jednakże twierdził on, iż skorzystanie z pomocy posiadającego maszyny rolnicze sąsiada, czy też wyrażenie zgody na nieodpłatny wypas bydła innej osobie nie doprowadziło do utraty przez niego posiadania zadeklarowanej do dopłat działki nr [...].
Sąd stwierdził, iż organ, wbrew obowiązkowi z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia:
- czy Z. Ż. udostępniając działkę wskazanym przez organ osobom zachował czy też utracił jej posiadanie;
- jaką treść miały umowy z sąsiadami;
- czy P. G. jako dzierżyciel władał działką w imieniu skarżącego;
- czy P. G. bezpłatnie wypasając bydło a Z. S. wykonując na tym gruncie wskazane przez skarżącego prace mieli działkę [...] we "władztwie prekaryjnym", które opiera się na stosunku grzecznościowym, w sytuacji, gdy jedna osoba chce drugiej wyświadczyć przysługę, na przykład przez zezwolenie na okazjonalne korzystanie przez sąsiada z nieruchomości gruntowej czy udostępnienie narzędzi rolniczych.
Wskazać należy, iż do istoty władztwa prekaryjnego należy to, że dający rzecz i biorący ją do użytku nie są związani żadnym stosunkiem prawnym, prekarzysta nie jest posiadaczem i nie powstają też dla niego inne skutki prawne związane z posiadaniem (por. np. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. 1, 1972, s. 777; S. Rudnicki, Komentarz, 2007, s. 543).
Bez wyjaśnienia powyższych kwestii ustalenie organu, iż skarżący nie był posiadaczem spornej działki nr [...] ma cechy dowolności.
Dopiero ustalenie w toku ponownego rozpoznawania sprawy wskazanych okoliczności pozwoli organowi na prawidłową ocenę, czy skarżący posiadał zadeklarowaną do dopłat działkę nr [...]. Organ winien także mieć na uwadze przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, iż nikt inny poza Z. Ż. nie wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2006, chociaż w sytuacji gdyby był rzeczywistym posiadaczem uprawiającym działkę nr [...] do wystąpienia z takim wnioskiem byłby uprawniony.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło