V SA/Wa 1922/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, 2) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący H. Ch. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego W. K., który wyraził zgodę na bycie pełnomocnikiem z urzędu skarżącego, a nadto występuje już w takim charakterze w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 423/17. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Majątek małżonków wyczerpuje dom o pow. 73 m kw. i wartości szacunkowej około 70.000 zł. Skarżący otrzymuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 878,17 zł miesięcznie (netto), a jego żona pobiera emeryturę w kwocie 1.598,07 zł miesięcznie (netto). Skarżący jako miesięczne wydatki wymienił: opłatę za energię elektryczną – 330 zł, opłaty za wodę i wywóz śmieci – 160 zł, opłatę za RTV – 70 zł, koszty wyżywienia – 600 zł, koszty zakupu środków czystości – 150 zł, koszty zakupu leków – 300 zł, zaopatrzenie ortopedyczne – 150 zł, koszty zakupu odzieży i obuwia – 200 zł oraz koszty przejazdów (do lekarzy i na zakupy) – 200 zł. Ponadto skarżący wydatkuje kwartalnie 140,61 zł tytułem podatku od nieruchomości, a w sezonie grzewczym zakupuje opał za kwotę 380 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do udokumentowania sytuacji materialnej skarżący przy piśmie z 3 czerwca 2017 r. nadesłał: - roczne obliczenia podatku przez organ rentowy (PIT-40A) każdego z małżonków za rok 2016, - decyzję ZUS Oddział w K. z 1 marca 2017 r. o waloryzacji emerytury małżonki skarżącego, - decyzję ZUS Oddział w K. z 24 marca 2017 r. o podwyższeniu świadczenia przedemerytalnego skarżącego, - fakturę VAT za zakup węgla, - dowód wpłaty kwoty 421 zł tytułem podatku od nieruchomości, - fakturę VAT za energię elektryczną, - paragony fiskalne za zakup soczewek optycznych i leków, - wydruk z elektronicznej księgi wieczystej nieruchomości gruntowej z wykazem 14 ustanowionych na niej hipotek przymusowych, - "Protokół o stanie majątkowym zobowiązanego" spisany w dniu 8 lipca 2016 r. przez inspektora Urzędu Skarbowego w S. w związku z egzekucją należności pieniężnych. Jednocześnie skarżący oświadczył w ww. piśmie z 3 czerwca 2017 r., że ani on ani jego małżonka nie dysponują rachunkami bankowymi od 2006 r. W dniu 23 czerwca 2017 r. do akt niniejszej sprawy wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego w dniu 19 maja 2017 r. radcy prawnemu W. K. jako pełnomocnikowi z wyboru, upoważniające do reprezentowania skarżącego m.in. przed sądami administracyjnymi wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, należało zważyć, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w niniejszej sprawie skarżący ustanowił profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego W. K. z wyboru. W konsekwencji rozpoznanie wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu stało się zbędne. Stosownie do treści przepisu art. 249a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 12 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Zatem merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącego stanowią świadczenia (przedemerytalne – skarżącego i emerytalne – jego małżonki) w łącznej wysokości 2.476,24 zł netto miesięcznie. Natomiast miesięczne wydatki małżonków niezbędne do koniecznego utrzymania oscylują wokół kwoty 2.160 zł (bez uwzględnienia podatku od nieruchomości uiszczanego kwartalnie w wysokości ok. 140 zł oraz kosztów zakupu opału w sezonie grzewczym w kwocie 380 zł). Nadesłane do sprawy dokumenty, w szczególności wydruk z księgi wieczystej nieruchomości gruntowej oraz protokół o stanie majątkowym spisany w dniu 8 lipca 2017 r. przez inspektora Urzędu Skarbowego w S., wskazują, iż wobec skarżącego było prowadzonych kilkanaście postępowań egzekucyjnych. Rozpoznającemu niniejszy wniosek referendarzowi sądowemu z urzędu wiadomo jest, że do sprawy o sygn. akt V SA/Wa 2694/16 skarżący przedłożył postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone względem małżonków na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego kwotę 100.758,29 zł. W rozstrzygnięciu tym organ egzekucyjny stwierdził, iż koszty prowadzonej egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania, tj. zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). Organ egzekucyjny wskazał również w omawianym postanowieniu, że pismem z 20 lipca 2016 r. bank poinformował go o braku środków na realizację zajęcia na rachunku bankowym skarżącego oraz, że od dnia wpływu zajęcia na koncie nie odnotowano żadnych operacji. Powyższe okoliczności przemawiają za uznaniem, iż skarżącemu, po opłaceniu kosztów niezbędnego utrzymania, nie pozostają wolne środki na poniesienie kosztów sądowych. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.