V SA/Wa 1922/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-25
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Arkadiusz Tomczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej jest zgodna z prawem, gdy strona zarzuca rażące naruszenie prawa lub popełnienie przestępstwa polegającego na sfałszowaniu dowodu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzono, że decyzja, której nieważności domagał się skarżący, nie była obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności nie doszło do rażącego naruszenia prawa ani sfałszowania dowodu. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia właściwości, wydania jej bez podstawy prawnej, powagi rzeczy osądzonej, skierowania do niewłaściwej osoby, niewykonalności, wywołania czynu zagrożonego karą lub wady powodującej nieważność z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiającej stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu płatności ONW na rok 2008 i odmawiającej przyznania tej płatności wraz z sankcjami. Skarżący argumentował, że zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej bez własnej winy, a także zarzucił sfałszowanie oświadczenia żony o zgodzie na ubieganie się o płatność. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie była obarczona wadami powodującymi jej nieważność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. C. (dalej: "Skarżący" lub "Strona’’) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR’’, "organ II instancji’’ lub "organ odwoławczy") z [...] maja 2016 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor Oddziału" lub "organ I instancji") z [...] marca 2016 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego") z [...] stycznia 2011 r. Nr [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2008 r. przyznającej płatność ONW i odmowie przyznania płatności ONW na rok 2008 wraz z sankcjami wieloletnimi.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu 15 maja 2008 r. Skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Do wniosku dołączył oświadczenie żony G. C. o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie płatności (k. 28 akt administracyjnych).
W toku kontroli administracyjnej wniosku, Kierownik Biura Powiatowego wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących zadeklarowanych działek ewidencyjnych o nr: [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...], obręb [...]) oraz poinformował o nieprawidłowościach stwierdzonych w kontroli spójności działek rolnych: [...]. W skorygowanym 11 września 2008 r. wniosku Skarżący zmniejszył powierzchnię gruntów rolnych na działkach ewidencyjnych nr [...], a także złożył oświadczenie o prowadzonej działalności rolniczej na działkach ewidencyjnych o nr: [...].
Kierownik Biura Powiatowego decyzją z [...] grudnia 2008 r. przyznał Skarżącemu płatność ONW w wysokości 16.130,14 zł do powierzchni 160,45 ha. W dniu 16 marca 2010 r. wezwał Stronę do wskazania numerów działek ewidencyjnych, na których prowadzi działalność rolniczą. W odpowiedzi Skarżący w piśmie z 10 kwietnia 2010 r. oświadczył, że w latach 2008 - 2009 prowadził działalność rolniczą na powierzchni 0,00 ha użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Wskazał również, że w czerwcu 2008 r. Agencja Nieruchomości Rolnych (dalej: "ANR") odebrała mu dotychczas użytkowane grunty rolne, co było konsekwencją nieregulowania zobowiązań z tytułu czynszu. Skarżący wyjaśnił, że prowadził spór z ANR, ponieważ dzierżawione grunty "miały być wolne od wad ukrytych". Stwierdził również, że w toku użytkowania okazało się, że melioracje prowadzone w latach 1980 - 1983 zostały źle wykonane i grunty w znacznej części "nie rokują żadnych uczciwych plonów". Wyjaśnił, że brak zgody ANR na zmniejszenie czynszu dzierżawnego i bardzo niskie ceny produktów rolnych spowodowały, że utrzymywał się jedynie z hodowli bydła mlecznego, która jednak ze względu na "różne kombinacje firm skupujących mleko" stała się nieopłacalna. Dodał, że zachorowała mu matka i żona, które wymagają stałej opieki i rehabilitacji. Reasumując wskazał, że nie prowadzi działalności rolniczej, ale nie jest to działanie zawinione. Do oświadczenia dołączył szczegółową ekspertyzę melioracyjną z 12 lutego 2003 r., dwa zaświadczenia lekarskie oraz wstępną opinię rzeczoznawcy z 28 marca 2002 r. dotyczącą funkcjonalności urządzeń melioracyjnych.
W związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności za 2008 r., tj. oświadczenia Strony z 10 kwietnia 2010 r., Kierownik Biura Powiatowego postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. wznowił postępowanie administracyjne. Decyzją z [...] stycznia 2011 r. uchylił własną decyzję z [...] grudnia 2008 r., odmówił przyznania Stronie płatności ONW na 2008 r. i nałożył sankcje wieloletnie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że odmowa przyznania płatności nastąpiła w związku z oświadczeniem Strony o nieprowadzeniu działalności rolniczej w dniu wydania decyzji przyznającej płatność. Kierownik Biura Powiatowego wyjaśnił, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych położonych na obszarze ONW i zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią działek stwierdzoną w kontroli administracyjnej wyniosła 100%. Tymczasem stosownie do art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 368 z 23.12.2006, str. 74), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnik jest wykluczony z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym i zatwierdzonym, a kwota ta jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
Pismem z 17 października 2015 r. Skarżący na podstawie art. 157 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniósł do Dyrektora Oddziału wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] stycznia 2011 r. Argumentował, że zaprzestał prowadzenia działalności bez własnej winy. Wyjaśnił, że w 2008 r., w trakcie cyklu produkcyjnego komornik odebrał mu dzierżawioną, zabudowaną nieruchomość rolną wraz z zasiewami i po dokonaniu nakładów na produkcję rolną. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające prowadzenie wobec niego postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Oddziału decyzją z [...] grudnia 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2011 r. Skarżący odwołał się do Prezesa ARiMR, który odwołanie uwzględnił. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Oddziału wydał [...] marca 2016 r. decyzję, w której ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] stycznia 2011 r. Od decyzji z [...] marca 2016 r. Skarżący ponownie wniósł odwołanie do Prezesa ARiMR.
Organ II instancji decyzją z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie prowadzi postępowania dowodowego dotyczącego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie bada zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności na podstawie akt przeprowadzonego już postępowania. W opinii Prezesa ARiMR organ I instancji zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego, ponieważ z akt sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja z [...] stycznia 2011 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co zarzuciła Strona. Organ II instancji stwierdził, że decyzja nie jest obarczona także pozostałymi wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa, których ewentualne wystąpienie organ zbadał z urzędu.
W skardze na decyzję z [...] maja 2016 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z powodu wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.:
- w związku z art. 138 § 1 k.p.a., art. 6, 7, 8, 75, 77, 80 k.p.a., art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.,
- w związku z art. 31 § 1, art. 36 § 2 , art. 37 § 1 pkt 3, § 2 i § 4 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uzależniającymi ważność decyzji z [...] stycznia 2011 r. od zgody współmałżonka, jako pozostających w ustroju wspólnoty majątkowej,
- w związku z popełnieniem przestępstwa przeciw dokumentom, tj. sfałszowania dowodu polegającego na rzekomym oświadczeniu G. C. (żony Skarżącego) w sprawie wyrażenia zgody na ubieganie się Strony o przyznanie płatności obszarowych na rok 2008.
Strona podniosła również, że podstawą faktyczną wydania decyzji było niezawinione zaniechanie prowadzania działalności rolniczej od czerwca 2008 r., natomiast konsekwencją decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] stycznia 2011 r. była decyzja wydana [...] lutego 2011 r., w której Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW w wysokości 59.174,59 zł.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty umieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W piśmie procesowym z 5 sierpnia 2016 r. Skarżący powtórzył zarzuty podniesione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień to, czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania Sąd nie stwierdził, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik.
Przedmiotem sporu jest ocena, czy Prezes ARiMR zgodnie ze znajdującymi zastosowanie przepisami prawa procesowego i materialnego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] stycznia 2011 r. Decyzją z [...] stycznia 2011 r. powołany organ uchylił własną decyzję z [...] grudnia 2008 r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2008, odmówił jej przyznania oraz określił sankcje wieloletnie.
Przystępując do rozpoznania sprawy stwierdzić należy, że wniosek Strony o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2008 r. został rozpoznany na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.), dalej "rozporządzenie ONW".
Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatność przyznaje się rolnikowi – w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z dnia 21.10.2003 r., str. 1, ze zm.; (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.):
który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz, WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391);
jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej; "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;
do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności zwany dalej "numerem ewidencyjnym".
Na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW płatność jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako grunty orne, sady oraz trwale użytki zielone.
Z powołanych przepisów prawa wynika, że płatność ONW przysługuje rolnikowi, który spełnia wszystkie warunki wymienione § 2 rozporządzenia ONW - w tym warunek posiadania zadeklarowanych we wniosku działek rolnych. Przesłanka posiadania działek rolnych powinna być spełniona na dzień wydania decyzji.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dalej: "ustawa PROW", z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy PROW organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że ma obowiązek ustalić stan faktyczny sprawy w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, które zostało zakończone ostateczną decyzją o przyznaniu płatności ONW. Powodem wznowienia postępowania administracyjnego było ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, ale nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
W ocenie Sądu jest bezsporne, że w rozpoznawanej organ administracji, który wydał w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzję o przyznaniu płatności ONW nie wiedział, że Skarżący w dniu wydania decyzji nie był posiadaczem gruntów do których została przyznana płatność. Informację uzyskał wraz ze złożeniem 10 kwietnia 2010 r. oświadczenia, z którego wynikało, że Skarżący w latach 2008 - 2009 nie prowadził działalności rolniczej na użytkach rolnych położonych na obszarach ONW. Strona w piśmie z 10 kwietnia 2010 r. wyjaśniła, że przyczyną zaprzestania działalności było odebranie przez ANR dotychczas użytkowanych gruntów rolnych położonych na obszarach ONW. Skarżący nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej. Fakt ten został ujawniony dopiero po wezwaniu Strony do określenia, na jakiej powierzchni kontynuuje podjęte zobowiązanie ONW.
Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – podobnie jak postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania, który służy wyłącznie weryfikacji ostatecznych aktów administracyjnych.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;
była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zaznaczyć należy, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie prowadzi postępowania dowodowego dotyczącego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie bada, na podstawie akt przeprowadzonego już postępowania, zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności. Przedmiotem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie istnienia jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.
Wnosząc o stwierdzenie nieważności wydanej po wznowieniu postępowania administracyjnego decyzji z [...] stycznia 2011 r. o uchyleniu decyzji z [...] grudnia 2008 r. przyznającej płatność ONW i odmowie przyznania płatności ONW wraz z sankcjami wieloletnimi Skarżący powołał art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Strona argumentowała, że podstawą faktyczną wydania decyzji było niezawinione zaniechanie prowadzania działalności rolniczej od czerwca 2008 r., natomiast konsekwencją decyzji Kierownika Biura Powiatowego z [...] stycznia 2011 r. była kolejna decyzja z [...] lutego 2011 r., którą Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, a która to decyzja w opinii Strony również została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jest prowadzone niezależnie i odrębnie od postępowania, które jest przedmiotem obecnie rozpoznawanej sprawy. Niniejsze postępowanie nie dotyczy decyzja z [...] lutego 2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, natomiast podniesione zarzuty dotyczące ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW nie mają wpływu na rozstrzygnięcie obecnie kontrolowanej sprawy. Dla oceny legalności decyzji wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności bez znaczenia pozostaje fakt, że Strona zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej bez własnej winy.
Wskazać należy, że Skarżący w złożonych w latach 2004-2008 wnioskach składał podpis pod oświadczeniem, iż znane mu są zasady przyznawania płatności ONW, a także zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie organu o każdym fakcie, który miałby wpływ na przyznanie płatności.
Zasadniczą przyczyną wydania decyzji uchylającej decyzję w sprawie przyznania płatności ONW oraz odmawiającej przyznania tej płatności był fakt nieprowadzenia działalności rolniczej w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności ONW na 2008 r. Prowadzenie działalności rolniczej przez rolnika jest jednym z koniecznych przesłanek przyznania płatności wynikający z § 2 rozporządzenia ONW.
Podkreślenia wymaga również, że Kierownik Biura Powiatowego w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności nie wiedział, że Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na gruntach zadeklarowanych we wniosku. Skarżący poinformował ARiMR o fakcie zaprzestania prowadzenia działalności dopiero po uprzednim wezwaniu go przez Kierownika Biura Powiatowego do złożenia wyjaśnień, w przedmiocie określenia na jakiej powierzchni kontynuuje działalność rolniczą w roku 2009. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że Kierownik Biura Powiatowego zasadnie odmówił stronie przyznania płatności ONW na 2008 r.
Skarżący zarzucił, że Dyrektor Oddziału dopuścił się sfałszowania oświadczenia G. C. (jego żony) w sprawie wyrażenia zgody na ubieganie się przez Stronę o przyznanie płatności obszarowych na 2008 r. Oceniając podniesiony zarzut wskazać należy, że w złożonym w dniu 15 maja 2008 r. wniosku o przyznanie płatności ONW, w części IV: Informacja o załącznikach widnieje zapis strony, że oprócz materiału graficznego dołącza również oświadczenie o wspólnocie majątkowej. Ponadto w aktach administracyjnych (k. 28) znajduje się oświadczenie żony z 15 maja 2008 r. w sprawie wyrażenia zgody na ubieganie się o przyznanie płatności obszarowych. Zaznaczyć również należy, że sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu któremu akty prawne powierzają wykonanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie Ponadto podkreślić należy, że strona jest winna przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. W rozpoznawanej sprawie Strona nie udokumentowała, że oświadczenie złożone do wniosku o przyznanie płatności zostało sfałszowane.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie doszło rażącego naruszenia art. 6 k.p.a. i 7 k.p.a. Wydając decyzję z [...] marca 2016 r. Dyrektor Oddziału działał na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), a także stał na praworządności, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.).
Sąd stwierdza, że organy rozpoznające wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zgodnie z prawem stwierdziły, że stanowiąca przedmiot wniosku decyzja z [...] stycznia 2011 r. nie była obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kierownik Biura Powiatowego wskazał, że decyzja została wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wskazał przepisy, na podstawie których prowadził postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Powołał również przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (§ 2, 3 ust. 1,2,3, § 5 ust. 3) oraz regulacje rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (art. 16 ust. 3 akapit 2 oraz ust. 6), które stanowiły podstawę odmowy przyznania płatności ONW oraz nałożenia sankcji. W uzasadnieniu decyzji dokonał wykładni przepisów w oparciu o które decyzja została wydana, przedstawił stan faktyczny, podał motywy podjętego rozstrzygnięcia, a także wskazał na jakich dowodach rozstrzygnięcie zostało oparte.
Ponadto w swoim rozstrzygnięciu Prezes ARiMR wskazał i uzasadnił, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego z [...] stycznia 2011 r. nie była obarczona jakąkolwiek przesłanką stwierdzenia nieważności.
Wskazać należy, że stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, wniosek składa się co roku, do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy PROW, właściwym w sprawach dotyczących przyznawania płatności ONW w drodze decyzji administracyjnej jest kierownik biura powiatowego ARiMR. Biorąc pod uwagę podany przez Stronę adres zamieszkania stwierdzić należy, że organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy ONW na 2008 r. był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie zaistniały również przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stwierdzić należy, że Decyzja Kierownika Biura Powiatowego z [...] grudnia 2008 r. przyznająca płatność ONW na 2008 r. została uchylona decyzją z [...] stycznia 2011 r., w której ponadto organ orzekł o istocie sprawy w ten sposób, że odmówił przyznania płatności ONW na 2008 r. oraz nałożył sankcje wieloletnie.
Decyzja z [...] stycznia 2011 r. nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., skierowana bowiem została do strony postępowania - tj. H. C., wnioskodawcy w sprawie płatności ONW za 2008 r.
Zauważyć również należy, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Decyzja ta nie zawierała również wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zatem również przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 5, 6 i 7 k.p.a. uzasadniające jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W świetle przedstawionych okoliczności Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, uznając stan faktyczny za w pełni wyjaśniony i stwierdzając, że rozstrzygnięcie organu administracji będące przedmiotem kontroli jest prawidłowe, a zarzuty wyartykułowane w skardze nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło