V SA/Wa 1926/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-05
Skład orzekający: Michał Sowiński, Marek Krawczak, Aleksandra Młyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną i opłatą za zajęcie rachunku bankowego, pomimo braku faktycznego wyegzekwowania należności i braku ustawowego określenia maksymalnej wysokości tych opłat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo obciążyły wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w tym opłatą manipulacyjną i opłatą za zajęcie rachunku bankowego, nawet w sytuacji braku faktycznego wyegzekwowania należności. Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat, ale podkreślił, że przepisy te nadal obowiązują i powinny być stosowane z uwzględnieniem wytycznych TK. Organy, porównując stawki opłat za zajęcie nieruchomości (8%) z opłatą za zajęcie rachunku bankowego (5%), ustaliły maksymalne kwoty tych opłat, które nie zostały przekroczone. Sąd potwierdził, że zajęcie rachunku bankowego, obejmujące również przyszłe wpłaty, jest skuteczną czynnością egzekucyjną uzasadniającą naliczenie opłaty, a obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z opłatą za zajęcie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu wierzycielowi (Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości) wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 10.870,65 zł. Postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika (Sp. z o.o.) zostało umorzone z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym niezgodność naliczonych opłat z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Michał Sowiński Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak asesor WSA Aleksandra Młyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia[...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wierzycielowi wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].09.2019r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].06.2019r. nr [...] w przedmiocie określenia wierzycielowi wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 10.870,65zł.
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 18 i art. 64c § 7 w związku z art. 64c § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej: u.p.e.a.).
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na podstawie wystawionego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].11.2016r., obejmującego zobowiązanie z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków w łącznej wysokości należności głównej 146.340,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Zawiadomieniem z dnia [...].02.2017r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...].02.2017r., natomiast zobowiązanej Spółce wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego w dniu [...].02.2017r. w trybie art. 44 k.p.a.
Pismem z dnia [...].02.2017r. [...] Bank S.A. poinformował organ egzekucyjny o zaistnieniu przeszkód w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku, a następnie pismem z dnia [...].11.2017r. o zaistnieniu przeszkód w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej.
Z relacji pracownika terenowego sporządzonej w dniu [...].06.2017r. wynika, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem: [...] ul. [...] [...], nie posiada również majątku ruchomego, do którego można by skierować egzekucję. Pod wskazanym adresem mieści się biuro wirtualne [...], które nie zawierało umowy najmu ze zobowiązaną Spółką.
Pismem z dnia [...].07.2017r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] wezwał [...] - Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o., do złożenia wykazu wszystkich składników majątkowych Spółki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie [...] poinformował organ egzekucyjny, że zgodnie z uchwałą z dnia [...].12.2014r. Zgromadzenia Wspólników Spółki został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu.
Pismem z dnia [...].07.2017r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w ..] wezwał [...] - Członka Zarządu [...] Sp. z o.o., do złożenia wykazu wszystkich składników majątkowych Spółki. Powyższa korespondencja nie została odebrana przez adresata.
W ramach poszukiwania innych składników majątkowych zobowiązanej Spółki organ egzekucyjny pismem z dnia [...].06.2017r. zwrócił się do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z zapytaniem, czy na Spółkę zarejestrowane są środki transportowe. W odpowiedzi Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców pismem z dnia
[...].07.2017r. poinformowała, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów jako właściciel ani współwłaściciel środków transportu.
Pismem z dnia [...].06.2017r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] o podanie rachunku, z jakiego zobowiązana Spółka płaci należne składki. W odpowiedzi na ww. pismo Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] pismem z dnia [...].07.2017r. poinformował, że Spółka aktualnie nie jest płatnikiem składek. Ponadto organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązana Spółka nie figuruje w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych jako właściciel ani współwłaściciel nieruchomości.
Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2018r., wydanym w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec [...] Sp. z o.o. na podstawie ww. tytułu wykonawczego w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Następnie zawiadomieniem z dnia [...].02.2018r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] poinformował wierzyciela o wysokości obciążających go kosztów postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec zobowiązanej Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 10.870,70 zł.
Pismem z dnia [...].03.2018r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości wystąpiła do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia [...].04.2018r. nr [...], wydanym w trybie art. 64c § 1, 4, i 7 u.p.e.a., Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wobec [...] Sp. z o.o. w kwocie 10.870,70 zł.
Postanowieniem z dnia [...].05.2018r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia wierzyciela, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...].05.2018r.
Wyrokiem z dnia 19.12.2018r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...].05.2018r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...].04.2018r. nr [...].
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy obu instancji nie dokonały analizy powstałych w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz oceny zasadności obciążenia nimi strony zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu.
Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenia kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych jak i opłaty manipulacyjnej, ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków, jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego, mając na uwadze standardy wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14.
Postanowieniem z dnia [...].06.2019r. nr [...], wydanym w trybie art. 64c § 1 i § 7 u.p.e.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wobec [...] Sp. z o.o., w łącznej kwocie 10.870,65 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] wskazał, iż mając na uwadze wykładnię przedstawioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19.12.2018r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18 z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14, a także wobec braku przepisów regulujących maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności, postanowił ustalić maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za czynność egzekucyjną, odnosząc się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. - określającego wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8 % kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200,00 zł.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].06.2019r.
W tych okolicznościach, po rozpoznaniu zażalenia strony, zostało wydane opisane na wstępie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...].09.2019 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Naczelnik Pierwszego [....] Urzędu Skarbowego w [...], będąc związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.12.2018r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18, obciążył wierzyciela - Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 10.870,65 zł.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], dokonał skutecznej czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu zawiadomieniem z dnia [...].02.2017r. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A., a także w dniu [...].02.2017r. w trybie art. 44 k.p.a. doręczył zobowiązanej Spółce odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego. Powyższe spowodowało konieczność naliczenia kosztów egzekucyjnych, na które składają się opłata za czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, którą oblicza się w wysokości 5 % kwoty egzekwowanej należności, w podstawie obliczenia której uwzględnia się należność główną, jak i odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu podjęcia czynności egzekucyjnej lub sporządzenia dokumentu stanowiącego podstawę dokonania czynności egzekucyjnej zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., oraz opłata manipulacyjna, zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a., obliczana w wysokości 1 % kwoty egzekwowanych należności, objętych tytułem wykonawczym, w podstawie obliczenia której bierze się pod uwagę należność główną oraz odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Organ wskazał, że przedmiotowa czynność egzekucyjna wygenerowała zatem koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 10.870,65 zł. Kwota ww. należności wynika:
- z opłaty manipulacyjnej naliczonej w następujący sposób: 1% z kwoty 180.108,45 zł (146.340,00 zł kwota należności głównej + 33.768,45 zł kwota odsetek naliczonych na dzień [...].12.2016r. tj. na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego) = 1.801,08 zł;
- z opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego w [...] Bank S.A., powstałej na dzień [...].02.2017r., naliczonej w następujący sposób: 5% z kwoty 181.391,44 zł (146.340,00 zł kwota należności głównej + 35.051,44 zł kwota odsetek naliczonych na dzień [...].02.2017r.) = 9.069,57 zł.
Powyższa należność obciążała, zgodnie z 64c § 1 u.p.e.a., zobowiązanego, tj. [...] Sp. z o.o. W toku postępowania na poczet kosztów egzekucyjnych nie wyegzekwowano żadnych kwot.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...].02.2018r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] działając w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec [...] Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, iż w niniejszej sprawie brak było możliwości obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanej Spółki oraz że zaistniała konieczność obciążenia nimi wierzyciela.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zauważył, że Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego [...] ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie uwzględnił wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.12.2018r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18, w którym Sąd wskazał, iż organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 w taki sposób, aby nie można było zarzucić naruszenia zasad określonych w tym wyroku. W konsekwencji Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego [...] wskazał, iż określając wysokość kosztów egzekucyjnych, z uwagi na brak górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, zasadnym jest odwołanie się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., w którym ustawodawca określił wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł.
Organ zauważył, że zastosowanie środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z nieruchomości, w porównaniu do pozostałych środków egzekucyjnych, jest bardziej skomplikowane i czasochłonne, natomiast w zależności od stopnia skomplikowania czynności ustawodawca określił odmiennie wysokość opłat: 4% za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę, 5% za pobranie pieniędzy i zajęcie innej wierzytelności, 6% za zajęcie ruchomości i 8% za zajęcie nieruchomości.
Zdaniem organu, mając na uwadze różnice w wysokości opłat przyjętych przez ustawodawcę w u.p.e.a. pomiędzy 4% a 8%, to zachowując ustawową proporcję zasadne jest przyjęcie, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do 34.200 zł, to wypełnieniem standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r. sygn. akt SK 31/14 będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla poszczególnego zajęcia, np. za zajęcie rachunku bankowego maksymalna opłata będzie wynosiła 21.375 zł, natomiast maksymalna wysokość opłaty manipulacyjnej wg 1% stawki procentowej będzie wynosiła 4.275 zł dla każdego tytułu wykonawczego.
Organ wskazał, że wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających w przedmiotowej sprawie wierzyciela, na które składają się opłata manipulacyjna w wysokości 1.801,08 zł naliczona dla tytułu wykonawczego nr [...], a także opłata za dokonane w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne, w postaci zajęcia rachunku bankowego, w wysokości 9.069,57 zł naliczona dla przedmiotowego tytułu wykonawczego, nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekracza maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na koszty egzekucyjne, których maksymalna wysokość w odniesieniu do opłaty za zajęcie rachunku bankowego z uwzględnieniem stawki procentowej będzie wynosiła 21.375 zł, natomiast w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej wg 1% stawki procentowej będzie wynosiła 4.275 zł dla każdego tytułu wykonawczego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podkreślił, że z uwagi na brak określenia przez ustawodawcę górnej granicy w zakresie opłaty manipulacyjnej i opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., racjonalnym działaniem jest odwołanie się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. przy ustalaniu metody określania maksymalnych wysokości poszczególnych kosztów egzekucyjnych. Przy braku wyraźnych wskazań w zakresie dokonania oceny pracochłonności i czasochłonności organu egzekucyjnego przy podejmowaniu poszczególnych czynności egzekucyjnych, indywidualne próby określenia wysokości kosztów egzekucyjnych mogłyby doprowadzić do dowolności organów egzekucyjnych w tym zakresie i w konsekwencji odmiennego traktowania podmiotów przez różne organy egzekucyjne.
Organ wskazał ponadto, że z art. 64 § 2 u.p.e.a. wynika, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i bez znaczenia dla faktu dokonania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pozostaje stan zgromadzonych na tym rachunku środków nadających się do zrealizowania w dniu zajęcia. Możliwość naliczenia opłaty egzekucyjnej w sytuacji, gdy nie doszło do faktycznego wyegzekwowania wierzytelności została potwierdzona również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.12.2018r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18, który zapadł w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na treść art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i wyjaśnił, iż użycie w tym przepisie określenia "egzekwowanej", a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje, iż ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie Skarżącej opłatą egzekucyjną w maksymalnej wysokości 9069,57 zł i opłatą manipulacyjną w maksymalnej wysokości 1801,08 zł jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r. (SK 31/14) stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłat;
b) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 80 § 2 u.p.e.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przepisy u.p.e.a przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie rachunku bankowego, podczas gdy zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. podstawa prawna naliczenia opłaty egzekucyjnej zachodzi wyłącznie w wypadku zajęcia istniejących wierzytelności pieniężnych, a tym samym, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie doszło faktycznie do zajęcia wierzytelności pieniężnej, nie zaistniała podstawa do naliczenia opłaty egzekucyjnej w wysokości 9069,57 zł;
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 8, art 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stosownej dokumentacji na okoliczność faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nieuwzględnienie wytycznych, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niezgodne z prawem art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. (SK 31/14);
b) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że budowanie przy ustaleniu kosztów paraleli do wymiarkowanych kosztów w oparciu o art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. uzasadnia zastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a i art. 64 § 6 u.p.e.a zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w konsekwencji powyższego nieuprawnione potraktowanie interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt 31/14 jako znajdującego zastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy argumentacja Trybunału Konstytucyjnego nie koreluje ze stanem faktycznym sprawy, w konsekwencji powyższego naruszenie wskazań wyroku Trybunału Konstytucyjnego i zasady proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania i zaufania do władzy publicznej;
c) art. 8 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie przez organ odwoławczy, że zastosowana 1% stawka opłaty manipulacyjnej oraz stawka 5 % za zajęcie pustego rachunku bankowego jest zgodna z prawem, a naliczone koszty zasadne, podczas gdy w okolicznościach przedmiotowego postępowania miało miejsce, jak określił to Trybunał Konstytucyjny, zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat w sytuacji, gdy czynności jakie podjął organ egzekucyjny w sprawie nie wymagały szczególnych nakładów pracy i nie były obarczone wysokim poziomem skomplikowania, ponieważ były to czynności standardowe polegające na wysłaniu kilku pism i na skorzystaniu z dostępnych systemów elektronicznej informacji, w konsekwencji czego błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że wartość świadczonej pracy w tym zakresie powinna wynosić 10.870,65 zł, co spowodowało naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania i zaufania do władzy publicznej oraz zasady przekonywania;
d) art. 153 p.p.s.a w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a poprzez błędne uznanie przez organ odwoławczy, że organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie poprzez paralelę do wymiarkowanych kosztów na podstawie opłaty za egzekucję z nieruchomości zastosował się do wskazań wyrażonych w wyroku Sądu z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18, czego konsekwencją było błędne przyjęcie przez Dyrektora IAS w [...], że na gruncie niniejszej sprawy dokonane przez organ obciążenie Skarżącej opłatą egzekucyjną i manipulacyjną w maksymalnej wysokości w oparciu o art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a i art. 64 § 6 u.p.e.a jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) stwierdził m.in. niezgodność ww. przepisów z prawem w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty;
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 cytowanej ustawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Kontroli Sądu podlegało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie określenia wierzycielowi wysokości kosztów egzekucyjnych.
Na wstępie wskazać należy, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie, jak również sąd administracyjny, związane są wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18 na mocy art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto, stosownie do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] listopada 2016 r., wystawionego przez wierzyciela będącego skarżącym w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe.
Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a. opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.
W art. 64c § 1 u.p.e.a. została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a u.p.e.a., wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Przepis art. 64c § 4 u.p.e.a. stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a u.p.e.a.
W rozpoznawanej sprawie taki wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Bank S.A.
Zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Przewidziana w art. 64 § 6 u.p.e.a. opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, o czym stanowi art. 64 § 10 zdanie pierwsze u.p.e.a. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie u.p.e.a. jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.
Podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie i obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi uwzględnił w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. akt SK 31/14 i skutek, jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w tych przepisach.
W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 orzekł m.in., że:
1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;
2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;
3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji;
4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że dla właściwej realizacji wyroku Trybunału konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych.
Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14 nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej czy też egzekucyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela – w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a jedynie brak określenia górnej granicy tych opłat. Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 2206/17. NSA wskazał, że powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten, w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją, nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału.
Organ egzekucyjny zastosował w przedmiotowej sprawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Przepisy te, jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.
Podkreślić należy, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stawek stosunkowych jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, w tym opłat. Uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości kwoty podlegającej egzekucji, dlatego też nie zawsze tak określona opłata będzie w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań. Niemniej jednak, jest to sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. Co więcej, z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.
Trybunał Konstytucyjny wskazał, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej powoduje, że w przypadku należności o znacznej wartości następuje zachwianie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością opłat ponoszonych z tego tytułu, które stają się niejako sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Trybunał wskazał na konieczność interwencji ustawodawcy, który powinien w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku TK, określić nie tylko maksymalną wysokość opłat będących przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Jednakże do czasu nowelizacji ustawy należy stosować ten przepis w taki sposób, by można było uznać go za konstytucyjny w świetle powołanego wyroku.
Wobec powyższego, należało sprawdzić, czy koszty ustalone przez organy obu instancji w oparciu o nadal obowiązujące przepisy prawa nie pozostają w rażącej dysproporcji do rzeczywistych kosztów poniesionych w drodze egzekucji. Wobec braku górnej granicy opłat, o których mowa w art. 61 § 1 pkt 4 oraz w § 6 u.p.e.a., organy dokonały analizy, w której porównano wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości, mającej przewidzianą górną granicę, tj. 8%, nie więcej niż 34.200 zł, do wysokości opłaty 5% za zajęcie innej wierzytelności. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności należy uwzględnić mniejszy nakład pracy.
Opierając się na tym przeświadczeniu i zastosowanym przez ustawodawcę proporcjonalnym uszeregowaniu opłat z poszczególnych tytułów, organy prawidłowo przyjęły, że maksymalna opłata za zajęcie rachunku bankowego powinna stanowić 21.375,00 zł, zaś maksymalna opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanej należności, w myśl art. 64 § 6 u.p.e.a. nie może być wyższa, niż 4.275,00 zł. Ustalona w sprawie wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela, na które składają się opłata manipulacyjna w wysokości 1.801,08 zł oraz opłata za dokonane czynności egzekucyjne, tj. zajęcie rachunku bankowego w wysokości 9.069,57 zł, nie przekracza maksymalnej wysokości przyjętej przez organ. Nie pozostaje również w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu. Podkreślenia wymaga, że taki sposób miarkowania kosztów egzekucyjnych został zaaprobowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie: z 25.11.2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1814/19, z 18.12.2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1038/19, z 20.12.2019 r. sygn. akt V SA/Wa 901/19 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wbrew zarzutom skargi, wyliczenia tych kwot dokonane przez organy obu instancji odpowiadają prawu. Sąd nie podzielił przy tym twierdzenia strony skarżącej, że opłata egzekucyjna może być naliczana tylko w przypadku zajęcia rachunku bankowego posiadającego zgromadzone na nim środki pieniężne. Podkreślenia wymaga, że w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18 Sąd nie uznał za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję. Zdaniem Sądu, stanowisko takie, jak zajmuje skarżąca, nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej.
Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. opłata egzekucyjna jest pobierana za zajęcie wierzytelności pieniężnych (innych niż zajęcie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę) oraz za zajęcie innych praw majątkowych, a takim innym prawem majątkowym będzie zajęcie przyszłej wierzytelności pieniężnej na rachunku bankowym. Stosownie bowiem do art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Ponieważ do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dochodzi z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, to zapis prawny odnoszący się do skutecznego zajęcia przyszłych wpłat na konto obejmuje tym samym "inne prawo majątkowe", o którym mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Wobec powyższego, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie jest zasadny.
Prawidłowo również została wyliczona przez organ opłata manipulacyjna. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 64 § 6 u.p.e.a. Opłata manipulacyjna wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych tytułem wykonawczym, nie mniej niż 1 zł 40 gr, przy czym zgodnie z art. 64 § 10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Zatem w sprawie spełnione zostały wszystkie wymagania przepisu.
Reasumując, pomimo braku uregulowania w obowiązujących przepisach prawa maksymalnych kwot opłaty egzekucyjnej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej w art. 64 § 6 u.p.e.a., organy prawidłowo ustaliły koszty egzekucyjne, z uwzględnieniem wytycznych ujętych w powołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1157/18.
Należy stwierdzić, że między naliczonymi opłatami a kosztami postępowania egzekucyjnego nie zachodzi rażąca dysproporcja, a zestawiając wysokość naliczonych opłat z wysokością należności trzeba dojść do wniosku, że nie doszło do naruszenia równowagi między interesem państwa, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło