V SA/Wa 1952/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-16
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie posiadające status organizacji pożytku publicznego, działające w swojej sprawie, która nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej, jest zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 PPSA?Ratio decidendi
Stowarzyszenie posiadające status organizacji pożytku publicznego, działające w swojej sprawie, która nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej, jest zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 PPSA. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stowarzyszenie podało, że nie posiada majątku ani środków trwałych, a jego rachunki bankowe zostały wypowiedziane i zajęte. Sprawa dotyczyła sprzeciwu na decyzję SKO uchylającą decyzję o zwrocie dotacji. Referendarz sądowy uznał, że Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione z opłat sądowych, a jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze sprzeciwu Stowarzyszenia [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem z dnia [...] r. Stowarzyszenie wystąpiło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Stowarzyszenie nie posiada majątku ani środków trwałych, nie osiągnęło również zysku w ostatnim roku obrotowym. W uzasadnieniu podniesiono, iż Stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych, które zostały wypowiedziane. Do wniosku załączono kopie pism bankowych z dnia 24 sierpnia 2013 r. o wypowiedzeniu umów rachunku bankowego oraz kopię zawiadomienia z dnia [...] r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Wniosek Stowarzyszenia jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Jak wynika ze złożonej do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego, skarżące Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego (k. 31 akt sądowych).
Badając natomiast drugą z przesłanek objęcia strony przepisem art. 239 § 2 p.p.s.a. wskazać należy, iż przedmiotem sprzeciwu złożonego przez Stowarzyszenie jest uchylenie decyzji, mocą której zobowiązano Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej mu z budżetu państwa. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie Stowarzyszenie występuje zatem "w sprawie własnej", która nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej.
Wobec tego stwierdzić należało, iż Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych, z mocy wskazanego art. 239 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku ponoszenia żadnych opłat sądowych, w tym również występując ze skargą kasacyjną, co z kolei powoduje, że rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne.
Stosownie do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 w zw. art. 249a p.p.a.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznając natomiast wniosek Stowarzyszenia w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzić należało, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego Stowarzyszenie wykazało, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W tym zakresie zauważyć należało, iż nie prowadzi ono działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało mieć również na uwadze określone w statucie cele działania Stowarzyszenia, jak również to, że jego sytuacja majątkowa była już wielokrotnie przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 11 października 2013 r. o sygn. akt II GZ 563/13 uznał, że Stowarzyszenie zasługuje na przyznanie prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło