V SA/Wa 1971/10

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-19

Skład orzekający: Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniających zmianę lub uchylenie poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał istotnych zmian w swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia. Zgodnie z art. 165 PPSA, postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane lub uchylane w razie zmiany okoliczności, jednakże zmiany te muszą być na tyle istotne, aby uzasadniały zmianę rozstrzygnięcia, a w przypadku prawa pomocy, musiałyby polegać na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując trudną sytuacją materialną po utracie gospodarstwa rolnego i bydła. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia braków i przedstawienia dokumentów, referendarz sądowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówiły przyznania prawa pomocy, uznając złożone oświadczenia za niewiarygodne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie przedstawiając jednak nowych okoliczności uzasadniających zmianę poprzedniego, prawomocnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2012 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W.K. na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. W. K. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł wystąpił z wnioskiem – uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 27 października 2010 r. – o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wskazał, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, nie prowadzi gospodarstwa domowego, nie osiąga żadnego dochodu. W uzasadnieniu podniósł, iż komornik odebrał mu całe stado bydła oraz gospodarstwo rolne, w związku z czym nie ma jak egzystować i "obrabiać dzierżawionych gruntów". Dodatkowo wskazał, iż jest zadłużony w banku i "na rzecz instytucji". W związku z tym, iż wnioskodawca nie uzupełnił wszystkich rubryk urzędowego formularza PPF, zarządzeniem z 4 listopada 2010 r. wezwano go do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Jednocześnie, z uwagi na to, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył pismo procesowe z 3 grudnia 2010 r., w którym wyjaśnił, iż zamieszkuje u rodziny, która pomaga mu w utrzymaniu. Wskazał, iż nie posiada żadnego majątku ani oszczędności na rachunkach bankowych. Zarządzeniem z 22 grudnia 2010 r. ponownie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz do nadesłania określonych dokumentów. Pismem z 25 stycznia 2011 r. skarżący oświadczył, iż pomoc rodziny nie jest zorganizowana lecz sporadyczna i stara się sam utrzymywać, z pomocy społecznej nie korzysta, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną ani z rodziną, czy też z osobami trzecimi. Postanowieniem z 3 lutego 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po rozpatrzeniu sprzeciwu W. K. od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 lutego 2011r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż złożonych przez stronę oświadczeń nie można uznać za wiarygodne i rzetelne, co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistych możliwości majątkowych wnioskodawcy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 czerwca 2011 r. sygn. akt II GZ 310/11 oddalił. W toku rozpoznawanej sprawy skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem z 15 marca 2012 r. (uzupełnionym - na urzędowym formularzu PPF - 18 czerwca 2012 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z zarządzeniem Sądu z 11 maja 2012 r. skarżący został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty wyjaśnień, potwierdzonych stosownymi dokumentami, co zmieniło się w sytuacji materialnej skarżącego od czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z 7 kwietnia 2012 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Powyższe wezwanie skarżący odebrał w dniu 5 czerwca 2012 r. i do dnia rozpoznania ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poza urzędowym formularzem PPF, nie nadesłał żądanych wyjaśnień i dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2012 r. a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż NSA oddalił zażalenie skarżącego. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a. W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się uzasadnione. Musiałyby to być zatem zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy. Sąd stwierdza jednak, że w rozpoznawanej sprawie skarżący w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 7 kwietnia 2012 r. W związku z powyższym Sąd uznał, iż złożonych przez stronę oświadczeń nie można uznać za wiarygodne i rzetelne, co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistych możliwości majątkowych wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż skarżący nie wykazał pogorszenia swojej sytuacji materialnej, dlatego też na podstawie art. 165 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło