V SA/Wa 1978/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. J. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi wniesionej przez I. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2011 r. o numerze [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] listopada 2010 r. obywatel F. R.deklarujący narodowość c. – I. K.– zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem objęta została żona cudzoziemca – L. S. - oraz małoletnie dziecko. Jako powód wyjazdu z kraju pochodzenia i ubiegania się o status uchodźcy cudzoziemiec wskazał grożące jego rodzinie niebezpieczeństwo. Decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Cudzoziemiec nie zgodził się z powyższą decyzją i w dniu [...] maja 2011 r. wniósł odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców wskazując, że brał czynny udział w czasie tzw. [...] wojny [...]. Wyjaśnił, iż podpisując dokumenty w trakcie przesłuchania w [...], przyznał się do uczestnictwa w działaniach wojennych. W dniu [...] lipca 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Uzasadniając wydaną decyzję organ wskazał, że Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. w art. 1 A zawiera wyczerpujący katalog przesłanek jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Organ zaznaczył, że o istnieniu wymienionych w Konwencji przesłanek świadczyć muszą konkretne dowody prześladowania albo uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących tworzyć uzasadnioną obawę przed prześladowaniem, a nie tylko subiektywne odczucie cudzoziemca. Następnie wskazano, że kluczowym elementem oceny, czy cudzoziemiec spełnia przesłanki warunkujące nadanie statusu uchodźcy jest ocena złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń. Mając na uwadze powyższe organ podniósł, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż w kraju pochodzenia mogą być podejmowane wobec niego działania mające charakter prześladowań z uwagi na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej, czy poglądy polityczne. Zauważono, że materiały sprawy nie zawierają żadnej informacji, by skarżący przejawiał jakąkolwiek działalność polityczna lub by przypisywano mu "opinię polityczną", sprzeczną z interesami państwa. Mając na uwadze powyższe ustalenia Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że wnioskodawca nie spełnia żadnej z wymienionych w Konwencji Genewskiej przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy. Dalej organ zauważył, że w przypadku strony nie zachodzą również okoliczności uzasadniające konieczność wyrażenia zgody na pobyt tolerowany, zainteresowany nie uprawdopodobnił też, że spełnia warunki, które uzasadniałyby udzielenie mu ochrony uzupełniającej, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia strona nie byłaby narażona na prześladowanie ani innego rodzaju represje. W skardze na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. K.zwrócił się o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że brał czynny udział w czasie tzw. [...] I wojny [...]. W latach [...] mieszkał w K. Niedługo po przyjeździe do C. został zabrany przez funkcjonariuszy państwowych – pracowników [...] lub [...]. Po ok. 3-4 godzinach został zwolniony. W trakcie zatrzymania zarzucono mu, iż brał udział w [...] wojnie. Zaproponowano mu również, aby pracował dla służb i donosił, jednakże nie wyraził na to zgody. W trakcie kolejnego przesłuchania podpisał dokumenty, czym niejako przyznał się do uczestnictwa a działaniach wojennych, po czym został zwolniony. Do chwili opuszczenia kraju nie był więcej zatrzymywany, jednakże od momentu wezwania do [...] wraz żoną zmieniał miejsca pobytu, po tym jak kilkakrotnie widział w pobliżu mieszkania podejrzany samochód. Był wykończony psychicznie życiem w nieustannym strachu. Do tej pory potrzebuje pomocy psychologicznej, by móc prawidłowo funkcjonować. W ocenie skarżącego jego obawy były uzasadnione. Potwierdziła je kobieta, która pracowała w strukturach państwowych. Osoba ta powiedziała cudzoziemcowi, że powinien uciekać, gdyż na tym nie zakończy się jego sprawa i prędzej czy później trafi do więzienia i zostanie skazany na 15-25 lat. W ocenie wnioskodawcy jego obawa przed prześladowaniem jest zatem rzeczywista i w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcach cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby był prześladowana z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy – m. in. konfrontując jego twierdzenia i podawane przez niego fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji C. w F.R. Z uwagi na powyższe, organy orzekające mogły w ramach art. 80 k.p.a. zasadnie ocenić, że opuszczenie F. R.przez skarżącego nie było spowodowane przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i że skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Wnioskodawca nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Wnioskodawca nie brał czynnego udziału w działaniach zbrojnych w trakcie [...] wojny [...], stwierdził jedynie, że miał problemy związane z jego wcześniejszym przyznaniem się do udziału w [...] wojnie. W rozpoznawanej sprawie brak dowodów, które mogłyby wskazywać na to, iż wnioskodawca znajdował się w kręgu zainteresowania władz r. – cudzoziemiec otrzymał bowiem paszport zagraniczny i bez przeszkód opuścił terytorium F.R. W ocenie składu orzekającego, organ odwoławczy zasadnie uznał zatem, iż zdarzenia opisane przez skarżącego, których doświadczył po powrocie z K. w [...] r., nie mogą zostać zakwalifikowane jako zagrożenie prześladowaniem w rozumieniu art. 13 ust. 1 ww. ustawy. Zdarzenia te, tzn. namowy do współpracy młodych mężczyzn zamieszkujących terytorium C., nie noszą charakteru indywidualnych prześladowań, a raczej są to powszechnie stosowane metody werbunku do struktur p.. Organy wskazały w tym kontekście, iż przywołane przez wnioskodawcę sytuacje nie pociągnęły za sobą żadnych negatywnych konsekwencji wobec zainteresowanego czy jego rodziny. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo uznały, iż nie zostało uprawdopodobnione, że skarżący zostanie zatrzymany i w konsekwencji będzie poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Organy wykazały bowiem, iż cudzoziemiec nie jest osobą poszukiwaną przez federalne albo republikańskie władze w C. oraz nigdy nie był w kręgu zainteresowań właściwych władz jako osoba podejrzana o działania naruszające prawo w kraju pochodzenia. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 z późn. zm.). Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organ prawidłowo przyjął, iż wnioskodawca nie uwiarygodnił, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do C. narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Cudzoziemiec nie udowodnił bowiem realnego charakteru podnoszonych zagrożeń ze strony władz państwowych lub innych podmiotów. Na akceptację zasługuje również stanowisko, iż wydalenie cudzoziemca nie narusza jego prawa do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z K. P. Skarżący został w trakcie prowadzonego postępowania przesłuchany w języku r. W trakcie przesłuchania dokonano ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Przedstawione w trakcie wywiadu okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póżn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.