V SA/Wa 1997/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia... lipca 2010 r. nr ... znak ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę. W dniu [...] maja 2005 r. S.W. (zwany dalej skarżącym) złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. We wniosku zadeklarował [...] działek rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych o numerach: [...]. Decyzją z [..] stycznia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał skarżącemu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005, z tytułu jednolitej płatności obszarowej - [...] zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej - [...] zł. W dniu [...] stycznia 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła kopia umowy o dożywocie zawartej w dniu [...] stycznia 2006 r., na mocy której skarżący przekazał M.L. m.in. działki ewidencyjne o numerach: [...], na których położone są działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich na rok 2005. Decyzją z [...] stycznia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. W piśmie datowanym 17 marca 2010 r. (uzupełnionym w dniu 7 kwietnia 2010 r.) S.W. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z wnioskiem o uchylenie – na podstawie art. 154 k.p.a. – decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] stycznia 2009 r. Decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2009 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Prezesa ARiMR. W dniu [...] lipca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] maja 2010 r. wydane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że jedną z przesłanek warunkujących uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest posiadanie działek rolnych, a warunek ten powinien być spełniony na dzień wydania decyzji. Następnie Prezes ARiMR podkreślił, iż w niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w dniu [...] maja 2005 r., zaś [...] stycznia 2006 r., tj. jeszcze przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności – co miało miejsce [...] stycznia 2006 r. – przeniósł posiadanie poszczególnych działek na M.L. Wobec powyższego nie spełnił ww. warunku posiadania wskazanych we wniosku działek w dniu wydania przez organ rozstrzygnięcia dotyczącego przyanania płatności. Poddając ocenie możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 154 k.p.a. Prezes ARiMR wyjaśnił, że weryfikacja przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. polega na ustaleniu, czy w konkretnej sytuacji interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Podkreślono, że kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia "słuszny interes strony" jednakże zarówno "słuszny interes obywateli", o którym mowa w art. 7 k.p.a. oraz "słuszny interes strony", stanowiący przesłankę z art. 154 k.p.a. musi być "słuszny" w rozumieniu obiektywnym, nie może być natomiast wyprowadzany z własnego przekonania (obywatela, strony) opartego na subiektywnym poczuciu krzywdy i nierówności. Organ ocenił, iż argumenty skarżacego nie przemawiają za uznaniem, że w niniejszej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. W ocenie organu, "interes społeczny i słuszny interes strony" zostały wyprowadzone z własnego przekonania skarżącego, opartego na subiektywnym poczuciu krzywdy. Podsumowując Prezes ARiMR zaznaczył, że zawarte w art. 154 k.p.a. uprawnienie organu do oceny, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej, nie zwalnia go od obowiązku działania na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa, co wynika z art. 6 k.p.a. Oznacza to, że organ może zmienić lub uchylić decyzję z powodu uwzględnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, o ile nowa decyzja, wydana w trybie art. 154 k.p.a. nie będzie sprzeczna z przepisami prawa. W ocenie organu uwzględnienie wniosku skarżącego i zastosowanie ww. przepisu prowadziłoby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki i byłoby niezgodne z obowiązującą regulacją prawną. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracynego w Warszawie na decyzję z [...] lipca 2010 r. skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej go decyzji z [...] maja 2010 r. Uzasadniając skargę wyjaśnił, iż organ dokonał nieprawidłowej interpretacji art. 2 ust. 1 i 2 ustawy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r, o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Zaznaczył, iż przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych uwarunkowane jest posiadaniem zadeklarowanych we wniosku działek przez cały rok objęty wnioskiem o płatność. Przeniesienie posiadania ww. działek w następnym roku kalendarzowym, nie może mieć natomiast wpływu na prawo producenta rolnego do uzyskania płatności. W odpowiedzi na sakrgę organ podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, zatem skarga podlega oddaleniu. Na wstępie przypomnieć należy, że w sprawie niniejszej skarżący zwrócił się – na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: k.p.a. – z wnioskiem o wzruszenie ostatecznej i prawomocnej decyzji, Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] stycznia 2009 r., którą to decyzją organ uchylił decyzję z [...] stycznia 2006 r. i odmówił przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Mamy zatem do czynienia z trybem nadzwyczajnym, którego zastosowanie czyni aprobowany przez ustawodawcę wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Tryb wzruszenia decyzji przewidziany w art. 154 k.p.a. służy wzruszaniu decyzji ostatecznych nie dotkniętych żadnymi wadami (prawidłowych), a wzruszenie może nastąpić tylko z uwagi na słuszny interes strony lub interes społeczny. W tym miejscu podkreślić należy, iż tryb z art. 154 k.p.a. jest zarezerwowany jedynie dla decyzji uznaniowych, gdzie istnieje dla organu pewien luz decyzyjny. Tylko w takiej sytuacji organ, który najpierw odmawia czegoś stronie (przyznaje uprawnienie lub nakłada obowiązek), może następnie przez wzgląd na jej słuszny interes lub interes społeczny zmienić swoją wcześniejszą decyzję. W sytuacji decyzji związanej, gdzie organ po ustaleniu konkretnego stanu faktycznego musi zastosować prawo w jeden tylko ściśle określony sposób, nie ma możliwości uchylenia decyzji w trybie art.154 k.p.a. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2007r. II OSK 232/06, Lex 341253, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2005r. OSK 1667/04, Lex 171686). W niniejszej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2010 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2009 r., którą to decyzją organ uchylił rozstrzygnięcie z [...] stycznia 2006 r. przyznające S.W. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r, o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) – mającej zastosowanie w niniejszej sprawie – płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują osobie fizycznej, zwanej "producentem rolnym", utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska pod warunkiem, że jest ona posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Zgodnie zaś z art. 4 ust 1 ww. ustawy w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1 nastąpi przeniesienie gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Z powyższego wynika, iż jedną z przesłanek warunkujących uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest posiadanie działek rolnych, a warunek ten powinien być spełniony na dzień wydania decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dniu [...] stycznia 2006 r., czyli już po wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu panu S.W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła kopia umowy o dożywocie zawartej w dniu [...] stycznia 2006 r. w formie aktu notarialnego (Repertorium [...]), na mocy której S.W. przekazał M.L. m.in. działki ewidencyjne o numerach: [...], na których położone są działki rolne zadeklarowane przez S.W. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. W tej sytuacji organ mając na uwadze, iż w sprawie wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu płatności do gruntów rolnych na rok 2005, następnie zaś Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] stycznia 2009 r., mając na uwadze treść art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję z [...] stycznia 2006 r. o przyznaniu płatności i jednocześnie odmówił ich przyznania. Działanie organu było zdeterminowane treścią art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy, który określa warunki uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, zaś jednym z nich jest posiadanie przez wnioskodawcę zadeklarowanych we wniosku działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne i prawne słusznie organy orzekające w sprawie przyjęły, iż decyzja z [...] stycznia 2006 r. przyznająca wnioskowane przez skarżącego płatności - wbrew dyspozycji art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru – winna zostać uchylona. W tym miejscu Sąd zauważa, iż ustawodawca krajowy na gruncie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, w sposób jednoznaczny powiązał uprawnienie producenta rolnego do płatności z faktem rzeczywistego posiadania zadeklarowanych gruntów rolnych, na co jasno wskazuje treść art. 2 ust. 1 ww. ustawy. (v. wyrok WSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 717/09, z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt 1112/10, z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt 1053/09). Skoro zatem bezspornym jest, że w niniejszej sprawie, przekazanie przez skarżącego wchodzących w skład gospodarstwa rolnego działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 nastąpiło [...] stycznia 2006 r., to zasadnie organ stwierdził, iż na dzień wydania decyzji, tj. [...] stycznia 2006 r., skarżący nie spełniał warunku posiadania zadeklarowanych we wniosku działek rolnych i uchylił ww. decyzję. Ustalony w sprawie stan faktyczny, wobec treści art. art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy, uzasadniał zatem odmowę wnioskowanego przez skarżącego uchylenia decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2009 r., a następnie utrzymanie w mocy decyzji z [...] maja 2010 r. W ocenie Sądu związanie organu treścią art. art. 2 ust. 1 i 2 cyt. ustawy obligowało organ sprawiło, iż musiał on zastosować prawo w jeden tylko ściśle określony sposób a wobec powyższego nie miał możliwości uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.