V SA/Wa 2020/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-01

Skład orzekający: Andrzej Kania, Bożena Zwolenik, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo obciążyły wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy postępowanie zostało umorzone z powodu braku środków na rachunku zobowiązanego, a przepisy dotyczące wysokości opłat egzekucyjnych zostały uznane za niekonstytucyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy miały prawo obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną, nawet jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna. Jednakże, organy powinny były uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 31/14) stwierdzający niekonstytucyjność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat. W związku z tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy muszą wyliczyć koszty egzekucyjne w sposób adekwatny do poniesionych wydatków i nakładu pracy organu, zgodnie ze standardami wynikającymi z wyroku TK.
Stan faktyczny
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) jako wierzyciel wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (US) obciążające PARP kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było wobec spółki G. C. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PARP. W trakcie postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków. Postępowanie zostało umorzone, a koszty egzekucyjne obciążono PARP. PARP kwestionowała zasadność obciążenia, powołując się m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów o wysokości opłat egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, a także zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]października 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz [...] kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP, strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.(dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z (...) 2018 r., nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w W.(dalej: Naczelnik US, organ I instancji lub egzekucyjny) z (...)2018 r., nr (...) w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Naczelnik US na podstawie wystawionego przez PARP tytułu wykonawczego z (...) 2017 r., nr (...) prowadził wobec G. C. sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z tymi środkami w łącznej kwocie należności głównej (...) zł. W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomień z (...)2017 r. Przedmiotowe zawiadomienia doręczono bankowi dniu (...)2017 r., natomiast stronie (wraz z odpisem tytułu wykonawczego dla zobowiązanego) doręczono (...)2018 r., w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa). W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie B. SA pismem z (...)2017 r. poinformował, że brak jest środków na realizację zajęcia. Ponadto bank przekazał kwotę (...) zł na realizację zajęcia, która w całości została zaliczona na koszty egzekucyjne. Kolejnym zawiadomieniem z (...)2017r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w m. SA. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał ww. zawiadomienie w dniu (...)2017r. i pismem z tej samej daty poinformował, że nie prowadzi rachunków na rzecz zobowiązanego. Mając na uwadze materiał zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej organ egzekucyjny postanowieniem z (...)2018r. Nr (...) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr (...) z (...) 2017r. wystawionego przez PARP na G. C. sp. z o.o. Następnie zawiadomieniem z (...)2018 r. nr (...)poinformował wierzyciela - PARP o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego. Strona wnioskiem z (...)2018 r. wystąpiła, o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Naczelnik US postanowieniem z (...)2018 r. obciążył PARP kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie (...)zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem PARP wniosła zażalenie. Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z (...) 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314, dalej: upea) opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach. W art. 64c § 1 upea, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Ustawa dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 upea). Organ II instancji podkreślił, że postanowieniem z (...)2018 r., Naczelnik US, na podstawie art. 59 § 2 upea umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki. Zauważył, że w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie (...)zł, w skład których wchodzi: oplata manipulacyjna dot. tytułu wykonawczego nr (...) - (art. 64 § 6 upea) - 1% od sumy kwot (...) zł należności głównej i odsetek w wysokości (...)zł - w kwocie (...)zł; opłata za dokonaną czynność (art. 64 § 1 pkt 4 upea) – 5% od sumy kwot (...) zł należności głównej i odsetek w wysokości (...) zł - w kwocie (...)zł. W sprawie, z uwagi na fakt częściowego wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w dniu (...)2017 r., pozostała należna do zapłaty kwota (zaokrąglona do pełnych dziesiątek groszy) kosztów egzekucyjnych wynosi: (...)zł ((...)– (...) = (...)zł). Tym samym z uwagi na umorzone postępowanie egzekucyjne, brak było podstaw prawnych do dochodzenia od zobowiązanego przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, w związku z powyższym, w myśl art. 64c § 4 upea, koszty egzekucyjne powinien ponieść wierzyciel. Dyrektor IAS wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 § 2 oraz art. 29 § 2 pkt 2 upea Dyrektor IAS wyjaśnił, że organ egzekucyjny otrzymując od wierzyciela do realizacji tytuł wykonawczy zobligowany jest do stosowania zgodnie z art. 7 upea środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do realizacji obowiązku tym tytułem objętego. Natomiast przesłanka zawarta w art. 29 § 2 pkt 2 upea wskazuje na uprawdopodobnienie przez organ egzekucyjny, że w trakcie jego przebiegu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dyrektor IAS wyjaśnił, że przed zastosowaniem przepisu z art. 29 § 2 pkt 2 upea organ powinien dysponować między innymi wiarygodnymi danymi na temat kondycji finansowej zobowiązanego, co w sprawie nie miało miejsca. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących braku zastosowania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej, Dyrektor IAS zauważył, że zawarte w wyroku TK ujęcie niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości jakiego miałoby dotyczyć ograniczenie kosztów egzekucyjnych czy też opłaty manipulacyjnej, zdaniem organu odwoławczego przyjąć należy, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w upea, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym. Od przedmiotowego postanowienia PARP złożyła skargę do WSA w W.wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 w zw. z art. 64 c upea poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej kosztami egzekucyjnymi w maksymalnej wysokości jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 upea z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłat; 2) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 80 kpa oraz w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niezgodne z prawem w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 upea ma wyrok TK z 28 czerwca 2016r.; b) art. 7 i 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z 7 § 2 upea poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz nieuprawnione przyjęcie przez organ, że stosowanie art. 29 § 2 pkt 2 upea jest uzasadnione wyłącznie, gdyby organ przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego dysponował wiarygodnymi danymi na temat kondycji finansowej zobowiązanego w sytuacji gdy celem tego przepisu jest racjonalizowanie kosztów tak aby postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych nie było nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych a tym samym nie można ograniczyć się wyłącznie do wskazanej okoliczności przez Dyrektora IAS; c) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 w zw. z art. 18 upea poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia procentowej wysokości opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej przy jednoczesnym nie uwzględnieniu wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego a w konsekwencji obciążenie skarżącej maksymalną wysokością kosztów bezskutecznej egzekucji; d) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1, art. 80, 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 upea. W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko G. C. sp. z o.o. w W.na podstawie tytułu wykonawczego z (...) 2017 r., nr (...) wystawionego przez wierzyciela będącego skarżącą w sprawie. W ocenie sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe. Na wstępie należy wskazać, że skarżąca, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14, kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzono czynności egzekucyjne, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony zobowiązanej, na którym nie było środków pozwalających na skuteczne ich wyegzekwowanie. Odnosząc się do tego stanowiska sąd uznaje, że organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć skarżącą powstałymi opłatami egzekucyjnymi jak również opłatą manipulacyjną, które to opłaty składają się na koszty egzekucyjne. Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 upea organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast § 9 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze upea organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 upea zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Przewidziana art. 64 § 6 upea oplata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 upea, jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Mając powyższe na względzie należy uznać, że ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności. Jednak w ocenie sądu wydając swoje rozstrzygnięcie organy orzekające powinny uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i pkt 6 upea wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 upea opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 upea, jak również art. 64 § 6 upea Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że: 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji. TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji." Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł. Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat. Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów upea, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału". Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 upea. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea, jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 upea. Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu. Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 1 pkt 4 upea i § 6 tego przepisu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych jak i opłaty manipulacyjnej ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku TK o sygn. akt SK 31/14. Sąd natomiast wskazuje, że brak jest podstaw do uznania, że organ naruszył treść art. 29 § 2 pkt 2 upea. Sąd podziela stanowisko organu, że skoro organ nie znał sytuacji majątkowej zobowiązanej spółki i majątku tego nie wskazał wierzyciel, to przed przeprowadzeniem postępowania egzekucyjnego, nie był w stanie ocenić czy i jakie składniki majątkowe posiada spółka, a zatem czy majątek ten nie pozwoli na uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, co przemawiałoby za koniecznością odstąpienia od egzekucji. W ocenie sądu stanowisko PARP zmierza do tego, że jej zdaniem organ przed przystąpieniem do egzekucji powinien przeprowadzić swoiste rozeznanie, co do sytuacji ekonomicznej zobowiązanego i dopiero wówczas dokonać czynności egzekucyjnej, tak ażeby egzekucja była skuteczna. Stanowisko to co do zasady nie jest trafne. Zdaniem sądu zajęcie stanowiska przez organ o jakim mowa jest w art. 29 § 2 pkt 2 upea jest możliwe wówczas, jeżeli organ posiada już w miarę miarodajne wiadomości na temat sytuacji zobowiązanego uzyskane, np. w toku wcześniej dokonywanych postępowań, czy też z informacji pozyskanych choćby od wierzyciela. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na łączną kwotę 580 zł składają się: stały wpis sądowy w wysokości 100 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł. Sąd nie zasądził natomiast opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, gdyż opłata ta nie została wniesiona na rachunek Urzędu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło