V SA/Wa 2036/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia ... czerwca 2012 r. nr ... w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych; oddala skargę. Postanowieniem z dnia ... czerwca 2012 r. znak: ... Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (z dnia ... czerwca 2012 r., znak: ...) o kontynuowaniu czynności kontrolnych w G. spółka z o.o. w B. W uzasadnieniu postanowienia z dnia ... czerwca 2012 r. przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne: Oddział ZUS w B. wszczął kontrolę płatnika składek (Spółki z o.o. G. z/s w B.) w dniu ... czerwca 2012 r. poprzez doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli osobie upoważnionej do reprezentowania płatnika. Płatnik w dniu ... czerwca 2012 r. wniósł sprzeciw wobec wykonywania kontroli z naruszeniem (jego zdaniem) art. 92 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zastępca Dyrektora Oddziału Zakładu w B. w dniu ... czerwca 2012 r. wydał postanowienie o rozpatrzeniu sprzeciwu i postanowił kontynuować czynności kontrolne. Płatnik wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W wyniku postępowania odwoławczego stwierdzono, iż przedmiotowe postanowienie zostało wydane w oparciu o obowiązujące przepisy w tym zakresie, Organ podniósł, że zgodnie z art. 92 a powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do kontroli płatnika składek będącego przedsiębiorcą stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Poza tym nie przychylił się do podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia przez Oddział Zakładu w B. art. 83 ust. 1 pk 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że podany w art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej limit czasu trwania kontroli (24 dni robocze) płatników składek będących średnimi przedsiębiorcami obejmuje czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli przeprowadzanych u danego przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym z wyjątkiem czasów trwania kontroli, których ustawa nie wlicza do ww. czasów. Wskazał, że stanowisko Zakładu poparte jest wyrokiem WSA z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt VI SA/.Wa 1834/09, który stwierdził, że " Dopuszczalne ramy czasowe kontroli oblicza się oddzielnie dla każdego organu kontroli, a nie oddzielnie dla każdego przedsiębiorcy. Niewątpliwie bowiem uznać należy, iż funkcja ochronna komentowanej regulacji każe przyjąć, że chodzi o łączny czas wszystkich kontroli prowadzonych przez jeden organ, nie zaś czas trwania jednej kontroli". Postanowienie Prezesa ZUS z dnia ... czerwca 2012 r. zaskarżyła Spółka z o.o. G. w B. zarzucając mu naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Podnosząc powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zakończenie czynności kontrolnych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że kwestionowanym postanowieniem, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. postanowił utrzymać w mocy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Skarżący wskazuje jednak, iż art. 83 u.s.d.g wprowadzający limity czasu kontroli prowadzonej przez organy administracji u jednego przedsiębiorcy winien być stosowany w odmienny sposób, aniżeli prezentowany przez Prezesa ZUS. Skarżący jest zdania, że zgodnie z powołanym przepisem, w odniesieniu do średnich przedsiębiorców, czas trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w danym roku kalendarzowym nie może przekroczyć 24 dni roboczych. W ocenie Skarżącego przepis ten wyznacza łączny maksymalny czas trwania wszystkich kontroli prowadzonych przez różne organy u danego przedsiębiorcy. W przedmiotowej zaś sprawie, oprócz ZUS, kontrolę u Skarżącego prowadziła w bieżącym roku kalendarzowym Państwowa Inspekcja Pracy. Wobec czego dla wyczerpania limitu dni roboczych, w którym w danym roku kalendarzowym kontrolę prowadzić mógł ZUS, należy uwzględnić także ilość dni prowadzenia kontroli przez PIP. W toku kontroli organ kontrolujący (PIP) nie wydał żadnego postanowienia o zawieszeniu wstrzymania kontroli. Zgodnie zatem z ogólnymi regułami obowiązującymi w tym zakresie za okres kontroli uznaje się okres od dnia jej rozpoczęcia do dnia doręczenia kontrolowanemu protokołu kontroli (który został doręczony w dniu 23 maja 2012 r.). W związku z tym, czas prowadzenia kontroli u Skarżącego w bieżącym roku kalendarzowym został przekroczony, wobec czego ZUS winien odstąpić od czynności kontrolnych. Zdaniem skarżącego dopuszczalne ramy czasowe należy bowiem obliczać dla przedsiębiorcy, a nie dla każdego organu kontrolnego. Funkcja ochronna niniejszej regulacji każe przyjąć, że chodzi o łączny czas wszystkich kontroli prowadzonych przez różne organy, nie zaś czas trwania kontroli jednego organu. Inne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, w której możliwa byłaby permanentna kontrola z uwagi na wielość organów kontrolnych, co w konsekwencji zmierzałoby do uniemożliwienia przedsiębiorcy sprawnego prowadzenia przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi złożonej w przedmiotowej sprawie, tym bardziej, iż stanowisko judykatury wyrażane w analogicznych sprawach nie było jednolite. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą stoi jednak na stanowisku, iż skarga złożona przez spółkę z o.o. G. z/s w B. jest formalnie dopuszczalna, zaś merytorycznie niezasadna. Za dopuszczalnością skargi (czego wprawdzie ani strona ani organ nie kwestionowały) przemawiała argumentacja jaką przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia wydanego w dniu 12 stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1073/11 (dostępnego na stronie internetowej NSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny argumentacje tą akceptuje i stoi na stanowisku, iż ma ona zastosowanie także w sprawie niniejszej. Nie widzi jednocześnie potrzeby cytowania jej w tejże sprawie. Oznacza to tym samym, iż nie podziela poglądów wyrażonych przez te składy orzekające, które uznawały, iż skarga w takich sprawach jak sprawa będąca przedmiotem osądu winna być odrzucona (por. np. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 434/12 oraz jego uzasadnienie – dostępne na stronie internetowej NSA). Przechodząc do oceny merytorycznej tak skargi jak i kwestionowanego nią postanowienia podnieść należy, iż kluczowa dla tejże oceny jest interpretacja dwóch przepisów obowiązującego prawa a mianowicie art. 92 a ustawy z dnia 13 października 1990 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 205/2009 poz. 1505 – tekst jedn.), oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 220 z 2010 r., poz. 1447 – tekst jedn.). Pierwszy z przywołanych wyżej przepisów jest gdy chodzi o treści w nim zawarte jasny i czytelny stanowi on mianowicie, że do kontroli płatnika składek będącego przedsiębiorcą stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności. W rozdziale tym znajduje się m.in. drugi z w/w przepisów a mianowicie art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis ten stanowi, że czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać: 1/ w doniesieniu do mikroprzedsiębiorców – 12 dni roboczych; 2/ w odniesieniu do małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych; 3/ w odniesieniu do średnich przedsiębiorców – 24 dni robocze; 4/ w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych. W ocenie sądu powyższy przepis mówi o czasie trwania wszystkich kontroli organu kontroli, nie zaś organów kontroli. Użycie przez ustawodawcę liczby pojedynczej (organu) wskazuje na to, iż wskazana w nim liczna dni roboczych wskazujących na maksymalny czas trwania kontroli odnosi się do jednego organu. Oznacza to, że przypadku skarżącej spółki, która jest średnim przedsiębiorstwem maksymalny czas trwania kontroli dokonywanej przez jeden organ nie może być dłuższy niż 24 dni robocze. W związku z tym czas trwania kontroli innego organu będzie mógł mieć bieg niezależny od powyższego terminu, a zatem kontrola tego organu będzie mogła mieć miejsce również w innym okresie, z tym, że łączny czas jej trwania także nie może przekraczać 24 dni. Taka interpretacja wyżej cytowanego przepisu jest uzasadniona nie tylko jego literalnym brzmieniem ale i faktem, że różny jest zakres i przedmiot kontroli prowadzonej przez uprawnione do tego podmioty. Stanowisko wyrażone powyżej znajduje akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładem jest tu wyrok tego sądu z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt II FSK 75/11 (opubl. G. Prawna 2012/157/3), w którym NSA uznał, że nie można interpretować przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w ten sposób, że roczny limit dni na przeprowadzenie kontroli u danego podmiotu dotyczy wszystkich kontroli prowadzonych przez różne organy. Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.