V SA/Wa 2038/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP; 1. oddala skargę; 2. Zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz r.rp. K. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi z dnia 26 lipca 2010 r., wniesionej przez H. M. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następująco ustalonym stanie faktycznym. Podczas odprawy granicznej w dniu 2 kwietnia 2010 r. na przejściu granicznym w [...] na kierunku wyjazdowym z [...] na [...] zatrzymano obywatelkę [...] – M. H.. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynikło, iż ww. obywatelka [...] ostatni raz wjechała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 28 listopada 2007 r., na podstawie ważnej wówczas polskiej wizy pobytowej seria PL numer [...] oraz [...] paszportu książeczkowego, który utraciła podczas pobytu w Polsce. Po wykorzystaniu tej wizy nie opuściła terytorium naszego kraju, przebywając w Polsce nieprzerwanie do chwili zatrzymania. Organ I instancji ustalił, iż podczas dozwolonego pobytu w Polsce cudzoziemka nie uzyskała od uprawnionych organów dalszego zezwolenia na pobyt, tj. ani zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ani zezwolenia na osiedlenie się, ani zezwolenia na pobyt rezydenta WE. Nigdy nie uzyskała także zezwolenia na czas oznaczony udzielanego podczas nielegalnego pobytu w Polsce, w sytuacjach określonych w ustawie o cudzoziemcach, ani też wizy jednolitej pobytowej upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w celu przewidzianym w ustawie o cudzoziemcach. Nie występowała także o azyl, ani o status uchodźcy. Organ ustalił również, iż nie zachodzi żadna z przesłanek negatywnych uniemożliwiających wydanie w stosunku do cudzoziemki decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż obywatelka [...] M. H. w okresie uprawnionego pobytu, oznaczonego w wyżej wymienionej wizie, nie wyjechała z Polski i nie uzyskała od polskich organów stosownego zezwolenia uprawniającego do pobytu w Polsce, tym samym jej dalszy pobyt w Polsce miał charakter nielegalny. Ponieważ ww. opisany stan faktyczny spełniał przesłankę konieczną do wydalenia przewidzianą przepisem art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach organ wydał przedmiotowa decyzję. Od powyższej decyzji odwołała się M. H.. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji co do stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Ww. organ stwierdził, że zasadnym było wydanie decyzji o wydaleniu H. M. z terytorium RP, z uwagi na fakt, iż w momencie zatrzymania Cudzoziemka nie posiadała żadnego ważnego zezwolenia na pobyt w Polsce. Organ II instancji wskazał, iż niezastosowanie się do obowiązku opuszczenia Polski i nielegalny pobyt Skarżącej w Rzeczypospolitej Polskiej jest wyrazem lekceważenia przez Cudzoziemkę powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu cudzoziemców. Przedstawione przez Stronę w odwołaniu argumenty w żaden sposób nie usprawiedliwiają dopuszczenia się przez Skarżącą wskazanego wyżej naruszenia prawa i nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniesiono, iż podstawowym obowiązkiem cudzoziemca, który chce przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązek lojalności wobec polskich władz wyrażający się w szczególności w przestrzeganiu obowiązujących w nim przepisów, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2000r. sygn. akt V S.A. 2523/00). Podkreślono, że organy administracji publicznej nie są zobowiązane do respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu tym bardziej, jeżeli narusza on obowiązujące w Polsce przepisy prawne. Art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organy administracji publicznej do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca w przypadku określonym w tym przepisie. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 89 ust. 1 ww. ustawy. Nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany, albowiem brak jest podstaw do stwierdzenia, że po powrocie do kraju pochodzenia H. M. będzie narażona na prześladowania lub zagrożenia, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazano, iż wydalenie Cudzoziemki nie narusza jej prawa do poszanowania życia rodzinnego, albowiem H. M. nie jest małżonką obywatela polskiego ani cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Stwierdzono, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej organy błędnie zastosowały art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zamiast art. 97 ust. 1. Skarżąca podkreśliła, iż sama ujawniła swój nielegalny pobyt na terytorium Polski. Wskazała, iż podejmując próbę przekroczenia granicy miała pełną świadomość możliwych konsekwencji wobec jej osoby, określonych w ustawie o cudzoziemcach. Podjęła ten krok, chcąc uporządkować swoją sytuację i na trwale związać się z Polską. Podniosła, iż mieszkała u polskich przyjaciół, uczyła się języka polskiego i poznawała kraj. Wskazała, iż związała się uczuciowo z obywatelem polskim, ale prawne uregulowanie ich związku było i jest jeszcze czasowo niemożliwe ze względu na trudności z przeprowadzeniem procedury rozwodowej. Podkreśliła, iż podczas całego jej pobytu nie miała nawet najmniejszego konfliktu z prawem, ma wielu przyjaciół, a Polska stała się jej drugim domem i centrum życiowej aktywności. Wskazała, że ze względu na zamiar ułożenia życia prywatnego w Polsce nie chciała przebywać na jej terenie nielegalnie. Biorąc to pod uwagę, zdecydowała się na poniesienie konsekwencji i podjęła próby uregulowania tej sytuacji. Podkreśliła, iż udała się dobrowolnie na przejście graniczne ze świadomością, że będzie figurować w rejestrze osób niepożądanych przez rok. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r., Nr 234. poz. 1694 z późn. zmianami), Cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium. Natomiast zgodnie z art. 97 ust. 1 ww. ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 6, 11 i 12, cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 7 dni, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek. Sąd stwierdza, że decyzja o wydaleniu Skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej była prawidłowa. Należy podkreślić, iż przesłanka z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach była spełniona ponieważ skarżąca przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki negatywne określone w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach Za chybiony należy uznać zarzut Skarżącej, że doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, tj. nie wydano decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni. W niniejszej sprawie spełniona została pierwsza z przesłanek do wydania takiej decyzji, tj. był to przypadek określony w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy zauważyć, iż konstrukcja przepisu statuującego podstawę materialnoprawną do jej wydania zakłada objęcie rozstrzygnięcia uznaniem administracyjnym. Konstrukcja ww. przepisu jest wyrazem określonej gradacji przepisów dotyczących poszczególnych instytucji z rozdziału 8 ustawy o cudzoziemcach. Decyzja o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter subsydiarny względem decyzji o wydaleniu, i to nie tylko z uwagi na rozszerzającą przesłankę istnienia przekonania, że cudzoziemiec dobrowolnie wykona ten obowiązek, ale również z powodu konieczności zapewnienia skuteczności działaniom organów państwowych wobec cudzoziemców, którzy nie posiadają tytułu pobytowego. Fakt, iż skarżąca dobrowolnie stawiła się do kontroli granicznej, nie przekreśla tego, że przebywała ona w Polsce nielegalnie. Organ mając na celu ochronę interesu społecznego, zakreślił termin do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na ten sam dzień, w którym Cudzoziemka zgłosiła się na przejście graniczne w [...] oraz w którym została wydana decyzja. Należy podkreślić, iż takiej ochrony nie zapewniłoby zaś wydanie decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Reasumując cały materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z prawem. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zasądzeniu kosztów na podstawie art. 250 ww. ustawy.