V SA/Wa 2044/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-08
Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec - Kudiura, Barbara Mleczko - Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może stwierdzić nieważność decyzji, wobec której sąd administracyjny oddalił skargę prawomocnym wyrokiem?Ratio decidendi
Organ administracji nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została uznana za zgodną z prawem prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Ocena prawna wyrażona w wyroku sądu wiąże organ administracji i sąd w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji. W przypadku braku przesłanek nieważności decyzji organ powinien odmówić wszczęcia postępowania lub odmówić stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
T. B. złożyła w 2008 r. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności z powodu niespełnienia warunku dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. dotyczącego działki ewidencyjnej. Skarżąca odwołała się do sądu administracyjnego, który oddalił skargę prawomocnym wyrokiem. Następnie T. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, co zostało odmówione przez organy administracji i Ministra Rolnictwa. Skarżąca zaskarżyła tę odmowę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. B. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2010r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2010r. nr [...]o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z [...] maja 2009r. oraz poprzedzającej ja decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] lutego 2009r. w sprawie w sprawie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2008.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
T. B. złożyła w dniu 13 maja 2008 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008r. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, iż działka ewidencyjna o numerze [...] – działka rolna [...] – nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Na wezwanie organu o wyjaśnienie nieprawidłowości, rolniczka wyjaśniła, że w roku 2004 nie deklarowała do płatności działki [...] gdyż wiedziała, iż nie spełnia ona na całej powierzchni wymogów dobrej kultury rolnej, natomiast po doprowadzeniu działki [...] do wymogów dobrej kultury rolnej deklarowała ją w latach następnych. Producentka nie zgodziła się z faktem wyłączenia z przyznania płatności powyższej działki.
W dniu [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na rok 2008, decyzję, w której odmówił wnioskodawczyni przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 2619,47 zł. oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych nakładając sankcję w wysokości 2079,15 zł. Odmowa przyznania płatności nastąpiła ze względu na różnicę między powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią deklarowaną do objęcia płatnościami oraz ze względu na niedotrzymanie warunku dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. w odniesieniu do działki o numerze [...].
Od powyższej decyzji T. B. złożyła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] odwołanie. Po rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu i instancji podzielając ustalenia i wywody, zawarte w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...].
Od powyższej decyzji T. B. odwołała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 23 września 2009 r. w sprawie sygn. akt I Sa/Sz 535/09 nie podzielając argumentów skarżącej skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ustalenia faktyczne zawarte w decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] oparte zostały na wynikach kontroli przeprowadzonej przy wykorzystaniu dostępnych narzędzi informatycznych, takich jak ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS. Ustalenia te – w ocenie Sądu – były przekonujące, nie budzące takich wątpliwości, które mogłyby podważyć ich zasadność. Ponadto podkreślił, że zawarte w aktach administracyjnych zdjęcie lotnicze zostało wykonane w 2004 roku i dowodzi, że rolniczka do dnia wykonania zdjęcia, a zatem również w 2003 roku, nie doprowadziła opisanej w decyzji działki do stanu pozwalającego na uzyskanie jednolitej płatności obszarowej. Mapa, na którą powołują się organy opatrzona jest podziałką. Wskazuje przebieg granic działki [...], widoczny na fotografii i graficznie oznaczony teren zalesienia i zadrzewienia. Załączona do akt ortofotomapa prezentuje rzeczywisty sposób pokrycia i zagospodarowania terenu. Dowodzi zatem, że działka ta nie była utrzymywana przez skarżącą w dobrej kulturze rolnej.
Wyrok w powyższej sprawie uprawomocnił się w dniu 21 listopada 2009r. Następnie w dniu 20 stycznia 2010r. T. B. zwróciła się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] maja 2009 r. orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] lutego 2009r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008. jako przesłankę nieważności wskazała art. 156 §1 kpa.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności wskazanych we wniosku decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska podkreślił, że w sprawie niniejszej nie zaistniała jakakolwiek przesłanka określona w art. 156 k.p.a. skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności wskazanych przez stronę decyzji. Prezes Agencji podkreślił, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania spraw ponownie co do meritum bowiem przedmiotem tego postępowania jest ustalenie istnienia jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 §1 pkt 1 – 6 k.p.a.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wnioskodawczyni złożyła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który decyzją z dnia [...] lipca 2010r. wydaną w oparciu o art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska Minister, przedstawiając pokrótce stan sprawy wskazał na szczególny charakter trybu postępowania wszczętego na podstawie art. 156 § 1 Kpa, które jest postępowaniem nadzwyczajnym, dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji tylko w oparciu o przesłanki ściśle określone w tym przepisie. Odnosząc się zatem do ustalenia czy z któraś z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 Kpa została spełniona organ odwoławczy w pierwszej kolejności szeroko przedstawił stan prawny obowiązujący w zakresie zasad przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kampanii 2008 r. wskazując, że do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2008 r. kwalifikują się grunty utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdzenie faktu, że określone grunty rolne nie byty utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ten dzień, skutkuje trwałym wykluczeniem powierzchni, na której grunty takie są położone z przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Następnie organ wyjaśnił, że decyzja której nieważności skarżąca dochodzi była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. W tym zakresie organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Powołując się na piśmiennictwo Minister podkreślił się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, argumenty wnioskodawczyni, iż decyzje wydane w omawianej sprawie rażąco naruszają prawo nie zasługują na uwzględnienie bowiem zostały podane ocenie sądowoadministracyjnej, która nie wykazała ich wadliwości.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której T. B. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej domaga się również stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez organy obu instancji ARiMR w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych za 2008r.
Zaskarżonej decyzji oraz wydanym w uprzednio toczącym się postępowaniu zwykłym decyzjom zarzuciła rażące naruszenie art. 156 §1 pkt 2 kpa gdyż , jak wskazała w uzasadnieniu swego stanowiska godzą one w podstawowe zasady prawa obowiązujące w demokratycznym państwie. W tym miejscu skarżąca wskazała na naruszenie zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli. Ponadto skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra, że decyzje w przedmiocie płatności obszarowych nie naruszają prawa skoro poddane były kontroli sądowoadministracyjnej, w wyniku której nie stwierdzono ich wadliwości. Wg autorki skargi ocena wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca jedynie dla sądu który go wydał, jak i organu administracji państwowej którego dotyczy. Ocena ta, zdaniem strony nie jest natomiast wiążąca dla innego sądu. Niezależnie od powyższego skarżąca zarzuciła niekonstytucyjność przepisów, w oparciu o które organy Agencji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje. Stąd zawarty w skardze wniosek o zwrócenie się w ramach postępowania do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów rozporządzenia Rady ( WE ) Nr 73 /2009, a w szczególności jego art. 124 z Konstytucją RP i zawarty w piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2010r. wniosek o zwrócenie się do TK o zbadanie zgodności z Konstytucją RP zapisów ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych. ( Dz. U. Nr 35, poz. 217).
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią-bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji , w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw Sąd stwierdza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu są decyzje wydane przez organ administracyjny w trybie nadzwyczajnym tj. w postępowaniu w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Tym samym Sąd w sprawie niniejszej rozstrzyga o legalności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARiMR. Sąd nie ma natomiast uprawnień i kompetencji by w niniejszym postępowaniu rozstrzygać w przedmiocie wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez organy Agencji w postępowaniu zwykłym w przedmiocie przyznania płatności obszarowych gdyż decyzje te nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, obejmujących przypadki weryfikacji decyzji objętych wadliwościami. Przepis art. 156 k.p.a. określający przesłanki stwierdzenia nieważności daje podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych jak i nieostatecznych. W orzecznictwie NSA ukształtowało się stanowisko co do stosunku postępowania odwoławczego do postępowania w trybie nadzoru, ,jakim niewątpliwie jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. A zatem nie ma np. przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej na wniosek strony złożony przed upływem terminu odwołania byleby był to wniosek wskazujący na dokonanie przez stronę nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ( wyrok NSA z 7 stycznia 1992r. III SA946/91), jak również przepisy prawa (art. 56 p.p.s.a. ) dają pierwszeństwo weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej przed jej weryfikacją na drodze sądowej.
Inną natomiast kwestią pozostaje żądnie weryfikacji w trybie nadzwyczajnym decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak jak w sprawie niniejszej). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiły się rozbieżności dotyczące podstawy prawnej rozstrzygania przez organ administracji publicznej o żądaniu strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została uprzednio oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Według pierwszego poglądu organ administracji w ogóle nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu została uznana za zgodną z prawem. Wyrok oddalający skargę stanowi bowiem - przeszkodę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż organ administracji publicznej orzekający w tej sprawie jest związany oceną prawną sądu administracyjnego. Zgodnie z drugim poglądem, w razie złożenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, brak jest przeszkód do merytorycznego zbadania sprawy. W wyroku NSA z 13 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 449/07. Sąd stwierdził w że organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 3 K.p.a.), uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności. Tezę taką sformułowano też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 349/00 ("LEX" nr 55299). W ocenie składu orzekającego tego Sądu, organ administracji publicznej nie może powołać się na okoliczność, że w sprawie sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję, jako na przesłankę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Przesłanka ta w istocie oznacza, że decyzja, której dotyczy żądanie stwierdzenia nieważności, nie narusza prawa. Jednakże uznanie, że decyzja nie narusza prawa (nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a.), stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a., nie zaś decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W rezultacie powyższych rozbieżności podjętą w dniu 7 grudnia 2009 r. uchwałą składu 7 sędziów - NSA ( sygn. OPS 6/09) przyjął, że "Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a."
W uzasadnieniu swego stanowiska NSA wskazał jednakże, że "wszelkie wypowiedzi sądów administracyjnych, dotyczące kwestii reżimu prawnego właściwego dla załatwienia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została uprzednio oddalona prawomocnym wyrokiem sądowym, powinny być analizowane w ścisłym związku z ich prawnym kontekstem. Pominięcie nawet niektórych jego elementów, takich jak treść i charakter zarzutów podniesionych w skardze oddalonej prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, przedmiotowy zakres oceny dokonanej w tym wyroku, fakt sporządzenia na wniosek uprawnionego podmiotu jego uzasadnienia albo rodzaj przesłanki kwalifikującej do uruchomienia tego trybu, wskazanej przez żądającego stwierdzenia nieważności decyzji, może prowadzić do fałszywych wniosków zarówno co do skali, jak i istoty występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżności (błędu nieuzasadnionej generalizacji). Niemniej jednak ustalenie, który z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 157§3 k.p.a. czy też 158 § 1 k.p.a. powinien znaleźć zastosowanie w razie żądania stwierdzenia nieważności decyzji, na którą wcześniej oddalono skargę prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nastręcza w praktyce trudności, czego potwierdzeniem jest wspomniana już niejednolitość orzecznictwa sądowego w tej materii."
Jak wyżej wspomniano w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, może dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Nie może ono natomiast sprowadzać się do badania przyczyn nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, tj. stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazując na stanowisko wyrażone w piśmiennictwie, iż wynikający z sentencji uchwały NSA ( sygn. OPS 6/09) zakres koniecznego wstępnego badania wniosku przez organ obejmuje ocenę z jednej strony żądania strony, a więc wskazanej w nim przesłanki stwierdzenia nieważności, a z drugiej – prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w piśmiennictwie że "ocena ta nie jest więc tylko formalnoprawna, dlatego jednolitym rozwiązaniem przedstawionego problemu byłoby umożliwienie za każdym razem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w wypadku istnienia prawomocnego wyroku oddalającego skargę. Dopiero w trakcie postępowania organ dokonywałby oceny związania prawomocnym wyrokiem sądu ze względu na treść żądania (zgodnie z uchwałą NSA). W wypadku stwierdzenia takiej okoliczności byłby zobowiązany do odmowy stwierdzenia nieważności na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku oddalającym skargę obejmuje zagadnienia merytoryczne – oznacza brak w sprawie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji"( Wojciech Federczyk GSP-Prz.Orz.2010.2.73, Glosa do uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09).
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w dniu [...] maja 2009r. przez organy ARiMR w sprawie odmowy przyznania wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 września 2009r. r., sygn. akt I Sa/Sz 535/09, oddalił skargę T. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] maja 2009r. w przedmiocie przyznania płatności na rok 2008. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WSA wskazał, że kontrolowana decyzja została wydana na podstawie art. 7 ust 1 pkt 2 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2008r. Nr 170, poz, 1051) w zw. z art. 124 ust 1 i 4 rozporządzenia Rady ( WE) nr 73/ 2009 i była konsekwencją zgłoszenia przez rolniczkę do płatności działki E, która nie spełniła wymogu wynikającego z art. 7 ust 1 ustawy o płatnościach , gdyż nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej nieprawidłowo, jej zdaniem przeprowadzonego postępowania dowodowego poprzez oparcie się na nieaktualnej ortofotomapie. Sąd wskazał, że ustalenia faktyczne zawarte w decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] oparte zostały na wynikach kontroli przeprowadzonej przy wykorzystaniu dostępnych narzędzi informatycznych, takich jak ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS. Ustalenia te – w ocenie Sądu – były przekonujące, nie budzące takich wątpliwości, które mogłyby podważyć ich zasadność. Ponadto podkreślił, że zawarte w aktach administracyjnych zdjęcie lotnicze zostało wykonane w 2004 roku i dowodzi, że rolniczka do dnia wykonania zdjęcia, a zatem również w 2003 roku, nie doprowadziła opisanej w decyzji działki do stanu pozwalającego na uzyskanie jednolitej płatności obszarowej. Mapa, na którą powołują się organy opatrzona jest podziałką. Wskazuje przebieg granic działki [...], widoczny na fotografii i graficznie oznaczony teren zalesienia i zadrzewienia. Załączona do akt ortofotomapa prezentuje rzeczywisty sposób pokrycia i zagospodarowania terenu. Dowodzi zatem, że działka ta nie była utrzymywana przez skarżącą w dobrej kulturze rolnej. Sąd powołał się ponadto na wyjaśnienia producentki, która sama wskazała, że dopiero w 2005r. po spełnieniu w 100% wymogów dobrej kultury rolnej działka została zgłoszona do przyznania płatności, a z uwagi na brak dobrej kultury rolnej działka ta nie była zgłaszana do dopłat w 2004r.
W powyższym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny tym samym przesądził, badając legalność zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie organu o odmowie przyznania płatności dla działki [...] ze skutkiem trwałego wyłączenia jej z jednolitej płatności obszarowej i nałożeniem sankcji jest prawidłowe.
W tej sytuacji oddalenie przez WSA skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji ze względu na związanie organu oceną prawną zawartą w wyroku Sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. II SA 517/2000). Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.
Z tych względów argumenty podnoszone przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji poprzez po pierwsze zarzut, iż weryfikacja wniosku o płatności za rok 2008, dokonana została w oparciu o nie mające w sprawie zastosowania przepisy prawa oraz kwestionowanie ustaleń dowodowych poczynionych w sprawie przez organy Agencji nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia organu administracyjnego w sprawie niniejszej , tym bardziej, że jak wyżej wskazano, kontrola sądu administracyjnego oparta jest na kryterium zgodności z prawem, a więc Sąd wcześniej badający decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARiMR brał pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na ocenę zgodności decyzji z prawem. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zatem niezależnie od podniesionych w niej zarzutów kontroluje, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa. Sąd ten dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego mającego w sprawie zastosowanie. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie naruszała prawa, wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest wynikiem stwierdzenia braku wadliwości prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże nie tylko sąd, ale również organ, który wydał decyzję. Natomiast zgodnie z art. 170 w zw. z art. 171 p.p.s.a. prawomocny wyrok wiąże również inne organy co do przedmiotu rozstrzygnięcia w sprawie.
Z tego względu jak również wobec treści zarzutów strony podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności wydanych przez organy Agencji decyzji, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że ocena prawna wyrażona przez WSA Szczecinie nie wiąże organu i Sądu w sprawie niniejszej.
Z podanych wyżej powodów Sąd nie podziela również argumentu strony o wydaniu zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa tj. zasad określonych praworządności ( art. 7 kpa ) i zasady pogłębiania zaufania obywateli ( art. 8 k.p.a.) Z uwagi na fakt, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest badanie legalności decyzji organów administracyjnych podjętych w trybie nadzwyczajnym, w postępowaniu , którego przedmiotem jest ustalenie istnienia jednej z wad decyzji o których mowa w art. 156 §1 Kpa , nie zaś merytoryczne rozstrzyganie w sprawie przyznania płatności brak jest przesłanki, o której mowa w art. 193 Konstytucji RP uzasadniającej uwzględnienie ogólnie sformułowanego wniosku skarżącej o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami prawnymi tym bardziej, co należy zaznaczyć, że w zakresie wniosku o zbadanie konstytucyjności przepisów wspólnotowych - wskazanego przez stronę art. 124 rozporządzenia Rady (WE) 73 /2009 w ogóle brak jest kognicji Trybunału Konstytucyjnego, co wynika z art. 188 pkt 1-3 Konstytucji RP.
W oparciu o powyższe rozważania WSA uznał, że wydana w sprawie na podstawie art. 138 §1 pkt 1k.p.a. decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem, a skarga na nią na podstawie art. 151 p.p.s.a podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło