V SA/Wa 2053/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-12
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Irena Jakubiec – Kudiura, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego może domagać się zwrotu kwot, które powinna była potrącić jako swój dochód (25% wpływów z nieruchomości Skarbu Państwa) na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale nie dokonała tego potrącenia w terminach określonych w art. 255 ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego nie może domagać się zwrotu kwot, które powinna była potrącić jako swój dochód na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nie dokonała tego potrącenia w terminach określonych w art. 255 ustawy o finansach publicznych. Prawo do potrącenia wygasa, jeśli nie zostanie zrealizowane w ściśle określonych terminach przekazywania dochodów budżetowych. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu do dokonania takiego potrącenia.Stan faktyczny
Powiat L. zwrócił się o stwierdzenie nadpłaty należności związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej za lata 2007-2009, wynikającej z potrącenia prowizji od dochodów Skarbu Państwa w wyższej niż należna wysokości. Wojewoda M. odmówił stwierdzenia nadpłaty, wskazując na brak podstaw prawnych do zwrotu za lata ubiegłe. Minister Finansów utrzymał decyzję Wojewody w mocy, argumentując, że prawo do potrącenia mogło być zrealizowane jedynie w terminach przekazywania dochodów budżetowych określonych w ustawie o finansach publicznych. Powiat wniósł skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi Powiatu L. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty należności związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej; oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2012 r. Powiat L. zwrócił się do Wojewody M. o wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę należności związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej w kwocie 5.043,24 zł. za lata 2007 - 2009, wynikającej z potrącenia prowizji od dochodów Skarbu Państwa i przekazania jej do M. Urzędu Wojewódzkiego w K. w wysokości wyższej niż to wynika z aktualnie obowiązujących przepisów.
Od 21 października 2007 r. Powiat powinien potrącać 25%, a nie 5% jak to uczynił, od odsetek za nieterminowe wnoszenie należności z tytułu sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu dotyczących nieruchomości Skarbu Państwa a od 1 stycznia 2008 r. powinien potrącać 25%, a nie 5%, prowizji od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ze zm.; Dz.U. z 2010 r. Nr 102,poz. 651; art. 4 ust 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ze zm. Ustawą z dnia 7 września 2007 r., poz. 1371).
Wojewoda M. decyzją z dnia (...) stycznia 2013 r., nr (...), odmówił Powiatowi L. stwierdzenia nadpłaty należności związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej w kwocie 5.043,24 zł. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż ewentualny zwrot nadpłaty możliwy jest tylko za bieżący rok budżetowy a uwzględnienie nadpłaty za lata 2007 – 2009 nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
Odnosząc się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. IIICZP 35/11, Wojewoda M. stwierdził, iż przychyla się do zaprezentowanego w niej poglądu wyłącznie w zakresie dotyczącym trybu rozpoznawania wniosku o zwrot nadpłaty.
Od powyższej decyzji Powiat wniósł odwołanie.
Minister Finansów decyzją z dnia (...) lipca 2013 r., Nr (...), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 67 ustawy o finansach publicznych i wskazał, iż w celu dokonania oceny czy w danej sprawie znajdują odpowiednie zastosowanie właściwe przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa konieczne jest ustalenie czy mamy w niej do czynienia z należnościami, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Art. 60 ustawy o finansach publicznych, zamieszczony w jej rozdziale 5, co do zasady określa jedynie jakie dochody budżetu państwa albo jednostki samorządu terytorialnego należy zaliczyć do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym. Wskazany art. 67 ustawy o finansach publicznych nie zawiera własnego katalogu spraw ani też nie odsyła do innych przepisów ustawy.
W ocenie Ministra Finansów nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 67 i art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych, przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa mają zastosowanie do pobranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i jednocześnie nieodprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa. Tym samym przepis ten, korelujący bezpośrednio z art. 255 ustawy o finansach publicznych, nie ma zastosowania do dochodów pobranych i odprowadzonych na rachunek budżetu państwa. Zdaniem Ministra brak jest podstaw do dokonywania wykładni rozszerzającej postanowień tych przepisów.
Analogiczna sytuacja dotyczy art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, zgodne z którym jedynie do spraw dotyczących kwot dotacji podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie (por. art. 169 ustawy o finansach publicznych) należy stosować odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa (w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy o finansach publicznych).
Minister zauważył również, że powołany w sprawie art. 162 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, określający zasady prowadzenia gospodarki finansowej stanowi, że ustalenie, pobieranie i odprowadzanie dochodów budżetu państwu następuje na zasadach i w terminach wynikających z obowiązujących przepisów. Takim przepisem dla jednostek samorządu terytorialnego jest regulacja zawarta w art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na:
1) 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca:
2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.
Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie.
W myśl art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, jednostkom samorządu terytorialnego przysługuje prawo do pomniejszania przekazywanych pobranych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami. Jednostki te mają uprawnienie do stosownego pomniejszenia pobranych dochodów w ściśle określonym trybie i czasie (terminach określonych w art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych). W przypadku braku dokonania odpowiedniego pomniejszenia przekazywanych dochodów prawo to wygasa, poza jednym przypadkiem wynikającym z art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Wydając decyzję właściwy organ zobowiązany jest uwzględnić z urzędu stosowne pomniejszenie dochodów należnych powiatowi. Jest to jedyny przypadek, w którym organ administracji publicznej może podjąć takie działanie.
Wprawdzie zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomość, natomiast organ zauważył, że wskazany art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi o realizacji tego prawa jedynie poprzez pomniejszenie, przy przekazywaniu na właściwy rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej, pobranych dochodów budżetowych o określone procentowo kwoty należne powiatowi. Tym samym potrącenia 25% wskazanych środków można dokonać wyłącznie poprzez stosowne pomniejszenie, o którym stanowi art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, a to nastąpić może wyłącznie przy przekazywaniu dochodów a nie później.
Istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 67 ustawy o finansach publicznych ma regulacja zawarta w art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Przepisy ustawy o finansach publicznych nie przewidują jednocześnie możliwości przywrócenia terminu do dokonania stosownego pomniejszenia, co jest zrozumiałe zważywszy na okoliczność, że pomniejszyć dochody można wyłącznie w terminach wyznaczonych dla czynności przekazywania dochodów - wskazanych w ustawie i z zasady nieprzywracalnych.
Organ zaznaczył, iż z powyższego wynika jednoznacznie, że ustawa o finansach publicznych zawiera regulację dotyczącą trybu, w jakim Powiat był uprawniony do uzyskania dochodu związanego z wykonywanymi czynnościami. Artykuł 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawiera stosownych zapisów w ww. zakresie, nie może być również stosowany samodzielnie, w oderwaniu od postanowień art. 255 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.
Minister powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1088/12 i wskazał, że podstawą gospodarki finansowej państwa w danym roku budżetowym jest ustawa budżetowa uchwalana na okres roku budżetowego, a podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego jest uchwala budżetowa na rok budżetowy. Nie może być tak, że w każdym czasie można dokonać potrącenia z dochodów budżetowych uzyskanych w danym roku kwot przysługujących w latach ubiegłych.
W ocenie Ministra Finansów uznanie, że istnieje podstawa do dokonania zwrotu kwot, o które nie zostały pomniejszone przekazane dochody byłoby sprzeczne a art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat L. wniósł o uchylenie decyzji Ministra oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody ewentualnie o stwierdzenie nieważności tych decyzji.
Wskazał na naruszenie przez organ poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 60 pkt 8 w zw. z art. 67 oraz art. 255 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1999 r. o finansach publicznych a także na naruszenie art. 6, 7, 8, 77 § 1, 107 § 1, i 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi Powiat L. podniósł, iż omyłkowo przekazał nienależne budżetowi państwa środki i przysługuje mu ich zwrot. Powiat nie może zgodzić się ze stwierdzeniem organu, iż część środków należna mu jako środki własne mogłaby przepaść. Gdyby dochody należne budżetowi państwa zostały nieodprowadzone i pozostały na rachunku Powiatu, to przecież stosowałby się do nich rygor rozliczenia jak dla dotacji, co określa art. 255 ust.5 ustawy o finansach publicznych. Do dochodów własnych powiatu (między innymi należności uzyskiwanych przez jednostkę samorządu terytorialnego z odrębnych ustaw, o czym mowa w art. 67 pkt 7 ustawy o finansach publicznych) maja zastosowanie, zgodnie z art. 66 ustawy o finansach publicznych przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dla uzasadnienia uprawnienia do otrzymania zwrotu nadpłaty Powiat odwołał się także do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych. Zdaniem Powiatu istotne znaczenia ma także treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. IIICZP 35/11, w której SN przewidział administracyjny tryb postępowania dla rozstrzygania spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych stanowiących dochód budżetów j.s.t., w tym także do rozstrzygania o zwrocie przekazanych nienależnie do budżetu Skarbu Państwa kwot stanowiących, na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dochód powiatu – co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona a zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60 oraz art. 60a, starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy m.in. pobieranie i dochodzenie należności z tytułu wynajmu, sprzedaży tych nieruchomości, a także pobieranie opłat z tytułu użytkowania wieczystego.
Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 3 od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25 % środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości.
Tryb przekazywania w/w wpływów do budżetu reguluje art. 255 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 157 poz. 1240 ze zm. ). Zgodnie z art. 255 ust. 1. zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na:
1) 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca;
2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.
Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie ( art. 255 ust. 2 ).
Istotnie kwestia możliwości dochodzenia kwot, których jednostka samorządu terytorialnego nie potrąciła w wysokości wynikającej z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który uchwałą z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 35/11, w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Olsztynie , stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż środki stanowiące na podstawie art. 23 ust. 3 u.g.n. dochód powiatu były, według art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), środkami publicznymi, a według obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 pkt 8). To, że przychody powiatu stanowią w istocie świadczenia, których źródłem są stosunki cywilnoprawne, nie zmienia ich publicznoprawnego charakteru w ramach sektora finansów publicznych. Przysługują one powiatowi od Skarbu Państwa, a nie od strony stosunku cywilnoprawnego, która jest zobowiązana uiszczać opłaty na rzecz Skarbu Państwa.
Do przekazywania należności przewidzianych w art. 23 ust. 3 u.g.n., określonego w ustawie jako "potrącenie", nie mają zastosowania przepisy art. 498 i nast. k.c i w takiej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, aby podmioty w sektorze finansów w związku z przekazywaniem tych należności były jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami oraz że każdy z nich mógłby potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiego. Artykuł 23 ust. 3 u.g.n. przyznaje staroście jedynie prawo do żądania przekazania 25% środków uzyskiwanych przez Skarb Państwa z tytułu opłat tam wskazanych.
Zdaniem SN kwestie związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich dysponowaniem pozostają poza sferą stosunków cywilnoprawnych i są rozstrzygane na podstawie przepisów prawa publicznego w ramach systemu finansów publicznych. Stosunki prawne związane ze świadczeniami będącymi niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznym pomiędzy organami władzy publicznej, w tym organami administracji rządowej, a jednostką samorządu terytorialnego, nie są stosunkami prawnymi o równorzędnym charakterze. Do kompetencji organów administracyjnych wymienionych w art. 61 u.f.p. należą wszelkie sprawy dotyczące należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., w tym także dotyczące niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Z art. 3 u.f.p. wynika, że finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem. W tej dziedzinie prawa występuje zawsze publiczny podmiot uprawniony do jednostronnego określania sytuacji prawnej drugiego podmiotu stosunku prawnofinansowego. Stosunki prawne zarówno w zakresie obowiązku przekazywania do budżetu państwa należności określonych w art. 23 ust. 3 u.g.n., jak i w zakresie obowiązku ich zwrotu mają charakter publicznoprawny (administracyjnoprawny). Obowiązek zwrotu świadczenia ma także źródło w stosunku administracyjnym, o którym w pierwszej instancji rozstrzyga organ wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.f.p.
Dalej SN wskazał, że ustawa o finansach publicznych nie reguluje wprawdzie wprost trybu zwrotu należności odprowadzonej na rachunek budżetu państwa stanowiącej dochód jednostki samorządu terytorialnego, to jednak według jednoznacznego art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, a zatem także dotyczących pobieranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej zleconych odrębnymi ustawami i nieodprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W ten sposób został w dalszym ciągu przewidziany administracyjny tryb postępowania do rozstrzygania spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych stanowiących dochód budżetów jednostek samorządu terytorialnego, w tym także do rozstrzygania o zwrocie przekazanych nienależnie do budżetu Skarbu Państwa kwot stanowiących na podstawie art. 23 ust. 3 u.g.n. dochód powiatu. Artykuł 67 u.f.p. wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. W związku z treścią art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) ma on zastosowanie do spraw wszczętych od dnia 1 stycznia 2010 r., a tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed tym dniem decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to utrzymanie administracyjnej drogi do rozstrzygania sporów dotyczących zwrotu przekazanych do budżetu państwa kwot stanowiących na podstawie art. 23 ust. 3 u.g.n. dochód powiatu. Z mocy jednoznacznego postanowienia art. 67 u.f.p. do tych spraw, wszczętych od dnia 1 stycznia 2010 r., mają odpowiednie zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w którym uregulowane zostały także kwestie związane ze zwrotem nienależnie zapłaconego podatku (art. 75 w związku z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), jak również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podzielając pogląd Sądu Najwyższego co do publicznoprawnego charakteru środków przekazywanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie podziela jednak poglądu wyrażonego w uchwale co do możliwości zastosowania do domagania się przez powiat zwrotu "nadpłaconych" środków przepisów Działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 60 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Wbrew poglądowi wyrażonemu w przywołanej uchwale wśród należności wymienionych w art. 60 nie ma środków stanowiących wynagrodzenie jednostek samorządu terytorialnego za wykonywanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej . Art. 60 pkt 8 w poczet środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym zalicza pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Art. 60 nie zawiera zamkniętego katalogu środków publicznych , gdyż używa słów "w szczególności". Trudno jednak uznać, wobec brzmienia art. 60 pkt 8 , że katalog ten może być rozszerzony o dochody już odprowadzone do budżetu państwa. W ocenie Sądu sprzeciwia się takiemu rozszerzeniu wyraźne zaznaczenie, że chodzi o środki nieodprowadzone do budżetu państwa.
Wobec powyższego tryb przewidziany w Dziale III Ordynacji podatkowej, związany z postępowaniem w przypadku nadpłaty w podatku, nie może być w sprawie niniejszej zastosowany.
4. Podstawy do wystąpienia z żądaniem zwrotu kwot nadpłaconych nie można także, w ocenie Sądu, znaleźć w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 80 poz. 526 ze zm. ). Zgodnie z art. 49 ust. 1 jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Zgodnie z ust. 4 dotacje celowe, o których mowa w ust. 1, są przekazywane przez wojewodów, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Dotacje celowe, o których mowa w ust. 1, powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań ( art. 49 ust. 5). W przypadku niedotrzymania warunku określonego w ust. 5, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowym ( ust. 6).
W ocenie Sądu tryb przewidziany w art. 49 ust. 6 nie może być jednak zastosowany do należności wynikających z art. 23 ust. 3 ustawy z gospodarce nieruchomościami, gdyż ten ostatni przepis definiuje część środków, które powiat potrąca z wpływów nie jako dotację , ale jako dochód powiatu. Ma to ogromne znaczenie, gdyż środki te tym samym nie mają "znaczonego" charakteru, co jest cechą dotacji.
Z tych względów, w ocenie Sądu, jedyny tryb na skorygowanie "nadpłaty" to tryb wynikający z art. 255 ustawy o finansach publicznych. W ocenie Sądu korekta jest możliwa najpóźniej do 8 stycznia roku następującego po roku w którym środki zostały przekazane ( art. 255 ust. 2 u.f.p. ). Późniejsze domaganie się korekty jest niemożliwe z uwagi na specyfikę finansów publicznych, statuowaną przede wszystkim przez zasadę roczności budżetu ( art. 162 u.f.p.). Z kolei odmowa przyznania jednostce samorządu terytorialnego prawa do korekty przekazanych środków stoi , w ocenie WSA , w sprzeczności z treścią art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym użyto sformułowania "potrąca się 25% środków", co wskazuje na obligatoryjny, nieuznaniowy charakter tej czynności. A z kolei art. 255 ust. 1 mówi o terminach przekazania środków wg stanu tych środków na dzień 10-ty oraz 20-ty miesiąca. W ocenie Sądu należy przyjąć, że stan ten może być skorygowany o nadpłacone środki już przekazane do budżetu państwa.
Zwrócić też należy uwagę na fakt, iż wojewoda został wyposażony przez ustawę o finansach publicznych w instrument egzekwujący od j.s.t zwrot pobranych dochodów, gdyż zgodnie z art. 255 ust.4 w przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki.
Wobec tego jednak, że sprawa dotyczy zwrotu środków przekazanych do budżetu państwa w roku 2007, 2008 i 2009 należy jeszcze raz stwierdzić, że w obowiązujących przepisach nie można znaleźć podstawy prawnej do wydania decyzji orzekającej o zwrocie na rzecz powiatu nadpłaconych środków. Jak wskazuje J. Borkowski z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej "na podstawie i w granicach prawa" (art.7 Konstytucji RP) i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 wynika, że nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 lecz podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz 8 wydanie str. 465).
Z powyższy względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło