V SA/Wa 2082/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Przedmiotem skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Strona" lub "Skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] stwierdzające, że odwołanie Strony od decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że warunkiem skutecznego odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, a decyzja staje się ostateczna, co wyklucza merytoryczne rozpoznanie o rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Organ zauważył, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania – zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – dalej jako: "O.p." – zaczął biec w przedmiotowej sprawie od dnia 6 marca 2019 r., kiedy to doręczono Stronie decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2019 r. Termin na wniesienie odwołania upływał zatem w dniu 20 marca 2019 r. Strona nadała natomiast odwołanie w dniu 21 marca 2019 r., a więc z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca stwierdziła, że jednodniowe uchybienie terminu nie może szkodzić stronie, a organ powinien merytorycznie rozpoznać sprawę. Poza tym zdaniem Skarżącej terminy administracyjne nie są terminami zawitymi, lecz porządkowymi, przywracanymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. stwierdzające, że odwołanie Skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W niniejszej sprawie podstawą prawną zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania był art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W związku z powyższym wskazać należy, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Natomiast rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, zaś zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest wbrew twierdzeniom Skarżącej terminem zawitym, a więc nie może być przez organy podatkowe przedłużany, ani skracany. Należy podkreślić, że przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. ma charakter bezwarunkowy, co oznacza, że w każdym przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 ww. ustawy organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 563/07, LEX nr 485300). Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowi skali tego naruszenia, a nawet nieznaczne, jednodniowe – tak jak w rozpoznawanej sprawie – przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i powoduje bezskuteczność dokonanej czynności procesowej, a więc także bezskuteczność odwołania, a w konsekwencji pozbawienie podatnika prawa do instancyjnej kontroli rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. Jest to skutek wynikający z zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 128 O.p.) i bezpieczeństwa w obrocie prawnym. Decyzje, od których nie służy odwołanie, a taka sytuacja powstaje z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania, stają się ostateczne i ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach i na zasadach przewidzianych w ustawie dla wymienionych postępowań nadzwyczajnych. Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącej w dniu 6 marca 2019 r., w związku z czym termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. upływał z dniem 20 marca 2019 r. Powyższe ustalenia wiązały się w konsekwencji z zasadnym twierdzeniem organu odwoławczego, że odwołanie wniesione przez Stronę w dniu 21 marca 2019 r. nastąpiło z uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało stwierdzenie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.