V SA/Wa 2087/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-24

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie sądowoadministracyjnej, która została wszczęta przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., należy stosować przepisy tego rozporządzenia?
Ratio decidendi
W przypadku spraw sądowoadministracyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., ale niezakończonych przed tym dniem, do ustalenia wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu stosuje się przepisy tego rozporządzenia. Dotyczy to również sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone przed wejściem w życie rozporządzenia, ale postępowanie w drugiej instancji (np. w przedmiocie skargi kasacyjnej) toczyło się już po tej dacie.
Stan faktyczny
H. K. wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów po terminie, co skutkowało jej odrzuceniem przez WSA w Warszawie. Następnie skarżąca uzyskała prawo pomocy, a dla niej został wyznaczony radca prawny P. K. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który został uwzględniony. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez NSA, która została potraktowana jako zażalenie, WSA odmówił przywrócenia terminu do wniesienia kolejnej skargi. Następnie pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 477,50 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. K. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 477,50 zł (czterysta siedemdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy), w tym: opłatę za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego w wysokości 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych), podwyższoną o kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług oraz wydatki w wysokości 34,70 zł (trzydzieści cztery złote siedemdziesiąt groszy). Postanowieniem z 14 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) odrzucił skargę H. K.na postanowienie Ministra Finansów z (...) lutego 2015 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że skarżąca wniosła skargę po upływie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Przy piśmie Sądu z 15 maja 2016 r. przesłano skarżącej odpis ww. postanowienia z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie wniesienia skargi kasacyjnej. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 lipca 2015 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej radcę prawnego. Pismem z 3 września 2015 r. (przesłanym Sądowi do wiadomości) Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała o wyznaczeniu radcy prawnego P. K. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. W dniu 14 września 2015 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu z 14 maja 2015 r., załączając do wniosku skargę kasacyjną. Postanowieniem z 6 października 2015 r. WSA w Warszawie przywrócił skarżącej termin do złożenia skargi kasacyjnej. Po przekazaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), Sąd drugiej instancji postanowieniem z 22 stycznia 2016 r. (sygn. akt II GSK 3588/15) oddalił zażalenie (na postanowienie WSA w Warszawie z 14 maja 2015 r.). W uzasadnieniu ww. orzeczenia NSA wyjaśnił, iż w terminie do zaskarżenia postanowienia WSA w Warszawie przepis art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.) stanowił, że od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do NSA, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznaczało to, iż od postanowienia z 14 maja 2015 r. przysługiwała skarga kasacyjna do NSA. Po wejściu w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zmianie uległa treść art. 194 § 1 p.p.s.a. W art. 194 § 1 p.p.s.a. między innymi dodano punkt 1a, z którego wynika, że zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie z treści art. 2 ustawy zmieniającej wynika, że przepis art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. stosuje się także do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zmieniona treść art. 173 § 1 p.p.s.a. będzie znajdowała zastosowanie do spraw wszczętych po dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej, jak stanowi art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (postanowienie NSA z 4 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1917/15). Wobec tego NSA potraktował wniesioną skargę kasacyjną jako zażalenie skarżącej. Następnie w dniu 10 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 13 kwietnia 2016 r. WSA w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone zażaleniem. W piśmie z 20 kwietnia 2016 r. pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Wskazał również, iż poniósł wydatki w wysokości 34,70 zł tytułem kosztów korespondencji. Do ww. pisma załączył wykaz wydatków oraz kopię dowodów nadania przesyłek poleconych do skarżącej, do organu i do Sądu. Stosownie do treści art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). W myśl § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone postanowieniem WSA w Warszawie z 14 maja 2015 r. o odrzuceniu skargi, a więc przed 1 stycznia 2016 r. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie wynagrodzenia radcy prawnemu za pomoc prawną udzieloną z urzędu podle podlegał rozpoznaniu na gruncie nowych przepisów, tj. ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (dalej: rozporządzenie). Stosownie do § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Według § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy, nakładu pracy radcy prawnego i wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy oraz przykładowo wymienia czynności, które należy brać pod uwagę w tym zakresie. Natomiast w myśl § 21 ust. 1 rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł, c) w innej sprawie - 480 zł; 2) w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, c) za udział w rozprawie przed NSA - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł. W tym miejscu podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G.z (...) kwietnia 2013 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zatem niniejsza sprawa sądowoadministracyjna należy do kategorii innych spraw, o których mowa w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. W konsekwencji podstawę prawną do obliczenia wynagrodzenia dla radcy prawnego P. K., który reprezentował skarżącą wyłącznie w ramach drugiej instancji postępowania sądowoadministracyjnego (sporządzając skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi), stanowi przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia. Uwzględniając czynności podjęte w niniejszej sprawie przez wyznaczonego z urzędu radcę prawnego P. K. oraz przedłożony do akt sprawy wykaz jego wydatków, referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek, ustalił wynagrodzenie pełnomocnika na kwotę 477,50 zł, na którą składają się: • opłata maksymalna w wysokości 360 zł podwyższona - w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia - o obowiązującą w dniu orzekania stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, tj. podatku VAT (23%), czyli o kwotę 82,80 zł (łącznie: 442,80 zł) oraz • wydatki w wysokości 34,70 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło