II GSK 1917/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w B.-B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 182/15 w zakresie odrzucenia skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w B.-B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. odrzucił skargę G. Sp. z o.o. w B. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pełnomocnik spółki G. Sp. z o.o. złożył skargę do tegoż Sądu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. Z uwagi na braki formalne, Sąd I instancji zarządzeniem z dnia [...] lutego 2015 r. wezwał pełnomocnika spółki do złożenia pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie radcy prawnego W. Z. do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym i umocowanie do wniesienia skargi i jednocześnie określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki (KRS). Wezwanie do usunięcia braków skargi zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] lutego 2015 r., jednakże pomimo upływu siedmiodniowego terminu oraz nadanego rygoru poprzez odrzucenie skargi, braki te nie zostały usunięte. W uzasadnieniu odrzucenia skargi WSA powołał jako podstawę art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wobec prawidłowego doręczenia radcy prawnemu wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w dniu [...] lutego 2015r., siedmiodniowy termin do wykonania wezwania zakończył swój bieg w dniu [...] marca 2015 r. (we wtorek). Braki te nie zostały jednak usunięte ani w powyższym terminie, ani później. Nie zostało złożone ani pełnomocnictwo, ani odpis z KRS, ani żaden inny dokument, z którego wynikałoby umocowanie do wniesienia skargi i sposób reprezentacji skarżącej spółki. Skutkiem nieuzupełnienia tych braków w powyższym terminie jest – stosownie do powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – odrzucenie skargi oraz bezskuteczność czynności strony w postępowaniu sądowym obejmującej wniesienie skargi na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Odrzucenie skargi przez sąd jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. G. Sp. z o.o. z siedzibą w B. B. złożyła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie procedury, to jest bezzasadne zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sytuacji, gdy – wbrew stanowisku Sądu I instancji – pełnomocnik nigdy nie został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku skargi, bowiem Sąd kierował korespondencję na adres inny niż wskazany w skardze, czy też w ciągu całego postępowania w organach obu instancji. Nadto, pełnomocnik wskazał, że osoba odbierająca korespondencję, nie była tą uprawnioną, gdyż pracownik zajmujący się obsługą korespondencji kierowanej do pełnomocnika przebywał na krótkotrwałym zwolnieniu lekarskim. Wobec powyższego zdaniem skarżącego pełnomocnika pełnomocnikowi nigdy nie doręczono stosownego wezwania do uzupełnienia braków skargi, tym samym nigdy nie rozpoczął biec termin 7 dni na ich uzupełnienie, a zatem nie mógł także upłynąć on bezskutecznie i tym samym uzasadnić orzeczenia o odrzuceniu skargi. Ponadto, skarżący zarzucił nieważność postępowania, mającą postać pozbawienia strony skarżącej możliwości obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. celem dalszego prowadzenia w I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił stanowisko w sprawie. W załączeniu pisma skarżący złożył pełnomocnictwo, opłatę skarbową za pełnomocnictwo, oświadczenie pracownika odbierającego pocztę, kartę informacyjną leczenia szpitalnego Pani D. S.,. Nadto pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. pełnomocnik przesłał wypis z KRS stan prawny na dzień [...].06.2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych przez G. Spółkę z o.o. należy wskazać, że w dacie wniesienia przez spółkę skargi kasacyjnej przepis art. 173 § 1 p.p.s.a. stanowił, że od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznaczało to, że w dacie wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 (w brzmieniu obowiązujący w dacie złożenia skargi kasacyjnej) przysługiwała skarga kasacyjna do NSA. Po wejściu w życie ustawy z dnia [...] kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2015, poz. 658) zmianie uległa treść art. 194 § 1 p.p.s.a. W art. 194 § 1 między innymi dodano punkt 1a, z którego wynika, że zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie z treści art. 2 ustawy zmieniającej wynika, że przepis art. 194 § 1 pkt 1a stosuje się także do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Podkreślić należy, że zmieniona treść art. 173 § 1 p.p.s.a. będzie znajdowała zastosowania do spraw wszczętych po dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej (art. 2 ustawy z dnia [...].04.2015 r.). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. spółce w dacie wystąpienia do NSA przysługiwała skarga kasacyjna i z takim też środkiem odwoławczym spółka wystąpiła. Tym samym spółka zrealizowała przysługujące jej w tej dacie uprawnienie do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast w dacie rozstrzygania o zasadności środka odwoławczego uwzględnić należało zmianę stanu prawnego wprowadzoną ustawą z dnia [...] kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści powołanego wyżej przepisu art. 2 ustawy zmieniającej wynika, że do postępowań wszczętych przed datą wejścia w życie tej ustawy należy stosować przepis art. 194 § 1 pkt 1a, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Oznacza to, że w chwili orzekania przez NSA, z woli ustawodawcy przedmiotem oceny przed NSA, w sytuacji odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2-4 p.p.s.a., jest zażalenie a nie skarga kasacyjna. Z tych względów w komparycji postanowienia wskazano, że przedmiotem rozpoznania było zażalenie. Zażalenie nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Istotę sporu w sprawie stanowi między innymi odpowiedź na pytanie, czy skarżącemu skutecznie doręczono wezwania do uzupełnienia braków, których nieuzupełnienie w przewidzianym terminie doprowadziło do odrzucenia skargi. Kwestionując prawidłowe doręczenie, skarżący powołał się między innymi na odbiór przesyłki zawierającej wezwania przez osobę nieupoważnioną do odbioru. Tego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 67 § 2 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Pełnomocnik skarżącej w zażaleniu (skardze kasacyjnej) zarzucił, że korespondencję sądową wadliwie pozostawiono pod adresem ul. W. [...], [...]-[...] O., którą odebrała osoba nieuprawniona do obioru korespondencji w imieniu Spółki. Pełnomocnik na wskazaną okoliczność przedstawił argumentację, iż przesyłka ta została odebrana przez osobę nieuprawnioną do odbioru przesyłek, gdyż pracownik uprawniony przebywał w tym czasie na leczeniu szpitalnym. W zakresie złożonej argumentacji pełnomocnik przesłał oświadczenie pracownika, który potwierdził odbiór przesyłki od listonosza bez jakiegokolwiek upoważnienia, oraz wypis ze szpitala (karta leczenia szpitalnego) pracownicy uprawnionej do odbioru korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny w świetle powyższych rozważań stwierdza, że nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 67 § 2 p.p.s.a. Należy podkreślić, że jak trafnie przyjęto w orzecznictwie, nie do przyjęcia jest nałożenie na organ doręczający obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki posiada formalne upoważnienie do obioru pism. Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w art. 67 § 2 p.p.s.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (post. NSA z dnia 10 maja 1995 r., sygn. akt V SA 1692/94 niepubl.; post. NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. I OZ 474/11, post. NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2325/11, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Na marginesie wskazać trzeba, że pracownik, który stwierdza, że nie był osoba uprawnioną do odbioru korespondencji, posługiwał się firmową pieczęcią, tym samym należy domniemywać, że osoba, która powierzyła mu do dyspozycji pieczęć firmową, uczyniła to w jakimś celu – reprezentowania spółki. Tym samym trudno dać wiary oświadczeniu pracownika, który oświadczył, że odebrał korespondencję od pracownik doręczającego korespondencję gdyż, ten intensywnie nalegał i przekonywał, iż w sytuacji niedoręczenia pisma straci premię. Kolejno, pracownik oświadcza, że nie pamięta co następnie zrobił z doręczoną przesyłką czy i komu ją przekazał. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, iż działania pracowników spółki są oceniane tak jak jej własne działania. Rolą pracodawcy jest prawidłowo kierować zespołem pracowników by uchronić się przed negatywnymi konsekwencjami. Tymczasem, skoro pracownicy skarżącej spółki, nie dostosowali się do poleceń, negatywne konsekwencje zostają przypisane spółce. W tej sytuacji za nieuzasadniony należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w ustawowym terminie nie został uzupełnione przez pełnomocnika skarżącej, pomimo skutecznego wezwania, braki skargi. Sąd I instancji był więc uprawniony do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na marginesie dodać trzeba, że wbrew postawionemu zarzutowi skarżąca spółka nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Jak już zostało wykazane powyżej, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało przesłane do pełnomocnika, który poprzez brak prawidłowych dyspozycji obowiązków dla swoich pracowników nie otrzymał przesłanej korespondencji. Jednakże, niedopatrzenie pracownika nie może być dla skarżącej spółki elementem usprawiedliwiającym brak należytego wypełnienia wezwania z Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.