V SA/Wa 2096/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. K. reprezentowanego przez przedstawiciela W. K. (opiekuna prawnego) na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) maja 2014 r. znak (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny p o s t a n a w i a: oddalić wniosek Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. (data nadania) R. K. reprezentowany przez W. K.- opiekuna prawnego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z (...) maja 2014 r. wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. tut. Sąd umorzył postępowanie sądowe. W związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2096/14 skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu adw. A. A. W dniu 27 grudnia 2014 r. (data nadania) pełnomocnik złożyła skargę kasacyjną od postanowienia wydanego przez Sąd pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W dniu 12 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu. Sąd wskazał w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, że pełnomocnik nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu, należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatów określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Przywołany powyżej przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada jednak obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 §1 p.p.s.a., należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza bowiem, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09 – wszystkie przywołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia, dostępne są na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). W ramach oceny przez referendarza sądowego zasadności przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną mieści się nie tylko zbadanie dokonania przez pełnomocnika z urzędu jakichkolwiek czynności procesowych, ale również ocena czy działania te wykonywane były z zachowaniem należytej staranności. Pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi bowiem podstawy do przyznania wynagrodzenia (postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II FZ 143/10). W niniejszej sprawie adwokat A. A. podejmując działania w ramach pomocy prawnej, sporządziła i wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd I instancji skargę kasacyjną odrzucił z uwagi na uchybienie terminu. Pełnomocnik nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny wskazać należy, że charakter czynności dokonanych przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie pozwala na przyjęcie, że pomoc prawna została faktycznie i profesjonalnie przez niego udzielona. Pełnomocnik procesowy odpowiada zarówno za treść, jak i formę składanych pism procesowych, tylko bowiem pismo prawidłowe pod względem formalnym daje podstawę do jego merytorycznego rozpoznania przez sąd. Natomiast sporządzona przez pełnomocnika skarga kasacyjna, z uwagi na złożenie jej po terminie, nie została skutecznie wniesiona, co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu I instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Brak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie pozwala przyjąć, że czynność procesowa, którą pełnomocnik zamierzał dokonać, została faktycznie zrealizowana, a tym samym, że pomoc prawna została profesjonalnie udzielona. Skoro zaś nie można uznać, aby pomoc prawna była skarżącemu rzeczywiście udzielona, niewątpliwie stanowi to podstawę do odmowy przyznania wynagrodzenia (por. pos. NSA z 27 września 2011r., sygn. akt I GZ 146/11, dostępne www.cbois.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2400/14 wskazał, że udzielenie pełnomocnictwa profesjonalnemu reprezentantowi powinno gwarantować stronie, że w sprawie nie nastąpią uchybienia natury formalnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.