V SA/Wa 2102/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych oddala skargę Przedmiotem skargi D.P.(dalej: skarżący lub strona) jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRTiT lub organ) z [...] maja 2016 r., nr [...] uchylająca zaskarżoną decyzję własną z [...] czerwca 2015 r. [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych, w części dotyczącej zaległości w płatnościach abonamentowych za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w wysokości 204,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 162,45 zł i umarzająca postępowanie administracyjne w tym zakresie. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący pismem z 6 lutego 2013 r. zwrócił się do KRRiT o odstąpienie od dochodzenia należności z tytułu opłat abonamentowych wskazując, że takie zaległości wobec niego nie istnieją, ponieważ pod koniec 2007 r. wyrejestrował odbiornik telewizyjny i od tego momentu w jego mieszkaniu nie było ani telewizora, ani radia. Na wypadek nieuwzględnienia tych okoliczności skarżący wniósł o umorzenie zaległości ze względu na jego sytuację finansową wynikającą z przewlekłej niepełnosprawności i związanych z nią wysokimi kosztami utrzymania. Pismo skarżącego zostało potraktowane przez organ jako wniosek o umorzenie zaległości i w związku z tym KRRiT pismem z 15 lutego 2013 r. wezwała skarżącego do wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1204 ze zm., dalej: ustawa o opłatach abonamentowych), poprzez złożenie stosownych dokumentów. Pismem z 4 listopada 2014 r. KRRiT ponownie wezwała skarżącego do złożenia dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanek z art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona w piśmie z 30 listopada 2014 r. w zasadzie jedynie powtórzyła wcześniejszą argumentację co do nieistnienia po jej stronie zaległości z tytułu opłat abonamentowych, a następnie podtrzymała to stanowisko w piśmie z 13 grudnia 2014 r. KRRiT decyzją z [...] czerwca 2015 r. odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2008 r. do 28 lutego 2013 r. w wysokości 1077,10 zł wraz z odsetkami w wysokości 585,11 zł. Odpis tej decyzji doręczono skarżącemu 26 czerwca 2016 r. W piśmie złożonym 14 lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia niesłusznie naliczonego abonamentu i uchylenie decyzji [...] z [...] czerwca 2015 r. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy KRRiT decyzją z [...] maja 2016 r. uchyliła zaskarżoną decyzję własną z [...] czerwca 2015 r. w części dotyczącej zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w wysokości 204,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 162,45 zł i umorzyła postępowanie administracyjne w tym zakresie. W uzasadnieniu KRRiT wskazała, że w toku postępowania wyjaśniającego uzyskała od Poczty Polskiej S.A. informację, że na koncie abonenckim przypisanym do skarżącego pozostają do uregulowania zaległości za okres od 1 stycznia 2010 r. do 28 lutego 2013 r., natomiast zaległości za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wraz z odsetkami uległy przedawnieniu. Wobec wygaśnięcia zobowiązań skarżącego za okres od stycznia do grudnia 2008 r. KRRiT uznała postępowanie w tej części za bezprzedmiotowe i umorzyła w tym zakresie postępowanie z powołaniem się na art. 105 § 1 k.p.a. Co do pozostałej części zaległości z opłat abonamentowych za lata 2009 – 2010 organ stwierdził brak przedawnienia i podstaw do umorzenia postępowania. Organ stwierdził również, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie był w stanie dokonać oceny aktualnych możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz ustalenia czy obowiązek zapłaty należności publicznoprawnej pozbawiłby skarżącego środków na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Ponadto tenże materiał dowodowy nie potwierdza występowania nadzwyczajnych okoliczności, które przyczyniłby się do powstania długu. Z uwagi na powyższe organ uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w części dotyczącej przedawnionych zobowiązań, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Strona na powyższą decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc że wobec wyrejestrowania odbiorników rtv pod koniec 2007 r. brak jest podstaw do obciążania jej opłatami abonamentowymi. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazany wyżej zakres kognicji, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy przede wszystkim wskazać trzeba, że argumentacja skarżącego co do braku po jego stronie obowiązku płacenia abonamentu nie mogła odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem tego postępowania jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych wraz z odsetkami, zatem sąd bada sprawę tylko w zakresie określonych ustawowo przesłanek umorzenia tych należności, wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z powołanym przepisem w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu. Tymczasem strona nie przedstawiła żadnych okoliczności, z których wynikałaby jej szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, przemawiające za umorzeniem należności. Skarżący mimo dwukrotnego, pisemnego wezwania przez organ do złożenia określonych dokumentów, które obrazowałyby jego sytuację majątkową i życiową, w żaden sposób swojej sytuacji majątkowej, zdrowotnej i życiowej nie wykazał. Zasadnie zatem w ocenie sądu, KRRiT nie uznała jego wniosku za zasługujący na uwzględnienie zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie, że KRRiT "może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości" wskazuje, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Wobec tego organ ma prawo, a nie obowiązek, umorzyć lub rozłożyć ww. zaległości na raty. Co więcej i najważniejsze okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. Jak już stwierdzono wyżej, we wniosku i kolejnych pismach kierowanych do KRRiT skarżący w żaden sposób nie wykazał swojej sytuacji majątkowej, uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, które to informacje mogłyby mieć wpływ na rozważenie możliwości umorzenia tych należności. W konsekwencji bierność strony skutkowała brakiem możliwości oceny przez organ jej sytuacji majątkowej i uzasadniała negatywne dla strony rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności. Skarżący w toku całego postępowania konsekwentnie wskazywał w zasadzie przede wszystkim na okoliczności, które doprowadziły do niewłaściwego jego zdaniem uznania, że istnieją zaległości po jego stronie, mimo, że w istocie należność ta nie istnieje. Skarżący odwoływał się do faktu wyrejestrowania przez niego odbiorników rtv i bezpodstawnym nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Odnosząc się do tych wszystkich twierdzeń należy wskazać, że zarzuty dotyczące wykonania zobowiązania, jego nieistnienia, czy też jego przedawnienia, mogą być skutecznie wykazywane tylko w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli nie zostaną one wcześniej uwzględnione choćby w związku z doręczeniem abonentowi upomnienia. Na marginesie sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, opłaty abonamentowe pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność wyrejestrowania przez niego w 2007 r. odbiorników rtv, a Poczta Polska zaprzecza tej okoliczności, wobec czego skarżący nie może się w ten sposób skutecznie uchylić od obowiązku zapłaty opłat abonamentowych. W odniesieniu natomiast do indywidualnego numeru rejestracyjnego sąd wskazuje, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z 5 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Natomiast w myśl ust. 2 tego paragrafu operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z treści cytowanych przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (podobnie NSA w wyrokach z 1 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 913/15, oraz z 13 grudnia 2016r., II GSK 1297/15 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Reasumując zatem zdaniem sądu rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały w określonym zakresie okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na zasadach przepisów art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.